با نزدیک شدن به انتخابات سوم نوامبر، پیوند میان سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ و وضعیت معیشتی شهروندان آمریکایی بیش از گذشته به موضوعی سیاسی تبدیل شده است. افزایش قیمت بنزین، رشد هزینه مواد غذایی و فشار تورمی، در شرایطی به نگرانی رأیدهندگان تبدیل شده که دولت آمریکا همزمان با پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران و اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز مواجه است.
بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس که در متن گزارش به آن استناد شده، حدود ۷۸ درصد از آمریکاییها سیاستهای ترامپ را در افزایش قیمتهایی که از رشد درآمد آنها پیشی گرفته، مقصر میدانند. این آمار نشان میدهد نگرانی اقتصادی میتواند به یکی از محورهای اصلی ارزیابی عملکرد دولت در انتخابات میاندورهای تبدیل شود.
کریستوفر پریبل، عضو ارشد اندیشکده مرکز استیمسون در واشنگتن، معتقد است مردم اکنون تأثیر جنگ و دیگر سیاستهای ترامپ را در زندگی روزمره خود احساس میکنند و انتخابات فرصتی برای ابراز نارضایتی از نحوه مدیریت این شرایط در اختیار آنها قرار میدهد.
اهمیت این مسئله از آنجا ناشی میشود که پیامدهای یک درگیری نظامی در خاورمیانه، بهواسطه بازار جهانی انرژی و هزینههای حملونقل، میتواند به اقتصاد داخلی آمریکا منتقل شود. در چنین شرایطی، حتی شهروندانی که سیاست خارجی را در اولویت نخست خود قرار نمیدهند، ممکن است از طریق افزایش هزینههای روزمره با نتایج آن مواجه شوند.
تنگه هرمز و هزینهای که به سیاست داخلی آمریکا منتقل میشود
تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت و گاز در جهان است و هرگونه اختلال در عبورومرور انرژی از این گذرگاه میتواند انتظارات بازار و قیمت سوخت را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران صرفاً به منطقه محدود نمیماند و میتواند در فاصلهای کوتاه به مسئلهای داخلی برای دولت آمریکا تبدیل شود.
برای ترامپ، چالش اصلی این است که وعدههای انتخاباتی درباره بهبود شرایط اقتصادی و پرهیز از درگیریهای خارجی، اکنون در معرض ارزیابی رأیدهندگان قرار گرفتهاند. مخالفان او میتوانند افزایش هزینههای زندگی را به سیاستهای خارجی و تجاری دولت پیوند بزنند؛ در مقابل، کاخ سفید تلاش دارد افزایش قیمتها را پیامدی موقت معرفی کند و بر تفاوت عملکرد اقتصادی جمهوریخواهان و دموکراتها تأکید داشته باشد.
این تقابل نشان میدهد که جنگ، علاوه بر هزینههای نظامی و امنیتی، ممکن است هزینه سیاسی نیز برای دولت مستقر ایجاد کند؛ هزینهای که میزان آن به تداوم فشارهای اقتصادی و برداشت رأیدهندگان از مسئولیت دولت بستگی دارد.
عقبنشینیهای تاکتیکی ترامپ در آستانه انتخابات
دونالد ترامپ، با وجود تأکید بر دستاوردهای دولت خود، با انتقادهایی درباره تأثیر سیاست خارجی بر اقتصاد آمریکا روبهرو است. گزارش رویترز به مجموعهای از اقدامات سیاسی او در آستانه انتخابات اشاره میکند که هدف اعلامشده یا قابلبرداشت از آنها، مدیریت پیامدهای اقتصادی و کاهش فشارهای سیاسی است.
یکی از این اقدامات، لغو برخی محدودیتهای مربوط به صادرات گازوئیل روسیه با هدف کمک به کاهش قیمت سوخت عنوان شده است. این تصمیم، در عین حال، انتقادهایی را در داخل آمریکا برانگیخته و برخی مخالفان ترامپ، از جمله شماری از جمهوریخواهان، آن را نشانهای از نزدیکتر شدن مواضع او به مسکو در جنگ اوکراین دانستهاند.
ترامپ همچنین وعده داده است که پیش از انتخابات میاندورهای دستور حمله تازهای علیه ایران صادر نکند. با این حال، گزارشهایی درباره آمادگیهای نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای سناریوهای احتمالی تشدید تنش پس از انتخابات منتشر شده است؛ موضوعی که بر ابهامهای موجود درباره آینده بحران میافزاید.
در این میان، مخالفت بخشی از رأیدهندگان با جنگ و فاصله گرفتن برخی نامزدهای جمهوریخواه از مواضع ترامپ درباره درگیریهای منطقهای، جنگ تجاری با کانادا و سیاست فشار بر اوکراین، نشان میدهد پیامدهای سیاست خارجی به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در اردوگاه جمهوریخواهان تبدیل شده است.
تناقض میان وعده پرهیز از جنگ و واقعیت سیاست خارجی
یکی از محورهای انتقاد از ترامپ، فاصله میان وعدههای انتخاباتی او درباره پرهیز از مداخلات خارجی و ورود دولتش به درگیریهای پرهزینه است. هنگامی که رأیدهندگان با افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی روبهرو میشوند، ممکن است هزینههای این سیاستها را در تضاد با وعدههای اقتصادی دولت ارزیابی کنند.
این مسئله برای جمهوریخواهان اهمیت مضاعفی دارد؛ زیرا انتخابات میاندورهای معمولاً به فرصتی برای ارزیابی عملکرد رئیسجمهور مستقر تبدیل میشود. در چنین انتخاباتی، رأیدهندگان میتوانند بدون انتخاب رئیسجمهور جدید، از طریق تغییر ترکیب کنگره بر مسیر سیاستگذاری دولت تأثیر بگذارند.
مت میدلتون، سخنگوی کاخ سفید، در دفاع از رویکرد دولت اعلام کرده است که ترامپ از ابتدا درباره اختلالهای موقت بازار در نتیجه جنگ با ایران صریح بوده و به گفته او، تفاوت کارنامه اقتصادی جمهوریخواهان با برنامههای دموکراتها روشن است. این موضع نشان میدهد کاخ سفید میکوشد افزایش هزینهها را موقتی جلوه دهد و از تبدیل آن به قضاوتی فراگیر درباره عملکرد اقتصادی دولت جلوگیری کند.
با این حال، نتیجه نهایی به این بستگی دارد که رأیدهندگان تا چه اندازه توضیحات دولت را بپذیرند و چه سهمی از فشارهای اقتصادی را ناشی از تصمیمهای سیاسی و نظامی واشنگتن بدانند.
سیاست خارجی ترامپ زیر ذرهبین افکار عمومی
اگرچه سیاست خارجی در برخی نظرسنجیهای انتخاباتی در مقایسه با مسائل اقتصادی اولویت پایینتری دارد، این به معنای بیاهمیت بودن آن برای رأیدهندگان نیست. هنگامی که یک تصمیم خارجی بر قیمت انرژی، تجارت و هزینههای خانوار اثر میگذارد، مرز میان سیاست داخلی و خارجی کمرنگ میشود.
نظرسنجیهای مورد اشاره در گزارش رویترز همچنین از نارضایتی بخشی از افکار عمومی آمریکا از جهتگیری بینالمللی دولت ترامپ حکایت دارند. بر اساس نتایج منتسب به شورای امور جهانی شیکاگو، اکثریت پاسخدهندگان در نظرسنجی مورد اشاره معتقدند اقدامات دولت ترامپ به جایگاه جهانی آمریکا آسیب زده و بر اقتصاد ملی و شرایط مالی خانوارها اثر منفی گذاشته است.
از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، رویکرد دولت او در قبال متحدان سنتی، تجارت جهانی و منازعات بینالمللی با انتقادهایی روبهرو شده است. منتقدان میگویند تغییر در روابط با متحدان و افزایش نااطمینانی در سیاست خارجی میتواند هزینههای اقتصادی و دیپلماتیک برای آمریکا به همراه داشته باشد؛ در مقابل، حامیان دولت این اقدامات را بخشی از تلاش برای بازتعریف منافع آمریکا میدانند.
سرنوشت کنگره؛ چالش بزرگ جمهوریخواهان
در آستانه انتخابات میاندورهای، کنترل کنگره به یکی از مهمترین متغیرهای سیاسی برای آینده دولت ترامپ تبدیل شده است. نظرسنجیها و ارزیابیهای انتخاباتی مورد اشاره در گزارش، از رقابتی جدی بر سر مجلس نمایندگان و سنا حکایت دارند؛ هرچند نتیجه انتخابات را نمیتوان صرفاً بر اساس نارضایتی اقتصادی یا یک مجموعه نظرسنجی قطعی دانست.
از دست دادن اکثریت در هر یک از دو مجلس میتواند مسیر پیشبرد برنامههای دولت را دشوارتر کند. در صورت تغییر ترکیب کنگره، ترامپ ممکن است برای تصویب قوانین، تأمین منابع مالی و پیشبرد اولویتهای داخلی و خارجی خود با محدودیتهای بیشتری روبهرو شود.
جان آلترمن از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشنگتن معتقد است رؤسایجمهور آمریکا هنگامی که در سیاست داخلی با محدودیت مواجه میشوند، گاهی سیاست خارجی را عرصهای برای مانور بیشتر میبینند. این دیدگاه، یکی از پرسشهای مهم درباره ماههای پیش رو را مطرح میکند: آیا فشارهای انتخاباتی موجب احتیاط بیشتر واشنگتن در قبال ایران خواهد شد یا محدودیتهای داخلی میتواند انگیزه تصمیمهای پرریسک خارجی را افزایش دهد؟
جنگی با پیامدهای فراتر از میدان نبرد
جنگ با ایران، در کنار پیامدهای امنیتی و منطقهای، به عاملی مؤثر در بحثهای اقتصادی و انتخاباتی آمریکا تبدیل شده است. افزایش قیمت انرژی، نگرانی درباره هزینههای زندگی و انتقاد از جهتگیری سیاست خارجی دولت، مجموعهای از فشارها را بر ترامپ و حزب جمهوریخواه وارد میکند.
با این حال، میزان تأثیر این عوامل بر نتیجه انتخابات به متغیرهای دیگری از جمله وضعیت اقتصاد در هفتههای پایانی، میزان مشارکت رأیدهندگان، عملکرد نامزدها و توانایی احزاب در اقناع افکار عمومی بستگی دارد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، پیوند مستقیمتر میان تصمیمهای واشنگتن در عرصه بینالمللی و زندگی روزمره شهروندان آمریکایی است؛ پیوندی که نشان میدهد هزینههای یک جنگ میتواند از میدان نبرد فراتر رود و به موضوعی تعیینکننده در رقابتهای سیاسی داخلی تبدیل شود.