همزمان با گزارشها درباره به صدا درآمدن آژیرهای هشدار در جنوب عربستان و تلاش سامانههای پدافندی این کشور برای مقابله با پرتابههای شلیکشده از یمن، حملات هوایی عربستان به مناطق مختلف یمن ادامه یافته است. گزارشهای منتشرشده از بمباران مناطق مسکونی، شهید و زخمی شدن غیرنظامیان و هدف قرار گرفتن تأسیسات دریایی در جزیره میون حکایت دارد. در همین حال، تکمیل روند تصویب توافق دفاعی مشترک از سوی پاکستان و عربستان، در کنار پیگیری مراحل تصویب آن در ترکیه، بُعد تازهای به معادلات امنیتی منطقه افزوده است.
حملات یمن به جنوب عربستان و شنیده شدن انفجارها در ریاض
به گزارش رسانه های منطقه ای آژیرهای هشدار در شهرهای خمیس مشیط و ابها در جنوب عربستان، پس از شلیک پرتابههایی از سمت یمن به صدا درآمدند. اهمیت این تحولات از آن جهت است که پایگاه هوایی ملک خالد در نزدیکی خمیس مشیط قرار دارد و فرودگاه ابها نیز در جریان جنگ یمن کارکرد نظامی پیدا کرده است.
همزمان، گزارشهایی از وقوع انفجارهای شدید در ریاض، پایتخت عربستان، منتشر شده و منابع خبری از تلاش سامانههای پدافند هوایی سعودی برای مقابله با موشکهای شلیکشده از یمن خبر دادهاند.
تداوم حملات هوایی عربستان به استانهای یمن
در مقابل، حملات هوایی عربستان به مناطق مختلف یمن ادامه یافته است. بر اساس گزارش شبکه المسیره که خبرگزاری تسنیم منتشر کرده، جنگندههای سعودی در چند نوبت استان عمران را هدف قرار دادند؛ از جمله شهرستان حرف سفیان و منطقه خیّار در شهرستان بنیصریم. در استان تعز نیز شهرستان التعزیه هدف حملات هوایی قرار گرفت.
استان صعده نیز هدف حملات متعدد قرار گرفت. مناطق سحار، مجز و آل سالم در این استان بمباران شدند و حملات دیگری نیز در شرق شهر صعده صورت گرفت. همچنین روستای المنقم در استان الحدیده و مناطقی در بندر المخا هدف حملات هوایی قرار گرفتند.
این حملات در حالی ادامه دارد که گزارشهای منتشرشده از سوی منابع یمنی از گسترش عملیات به مناطق مسکونی و زیرساختهای غیرنظامی حکایت دارد.
شهادت زنان و کودکان در حمله به تعز
وزارت بهداشت یمن اعلام کرده است که در حمله جنگندههای سعودی به منزل یک شهروند در شهرستان المسراخ استان تعز، سه غیرنظامی شامل دو کودک و یک زن شهید و شش نفر دیگر زخمی شدند.
همچنین رسانه ها از حمله به محل نگهداری مهاجران آفریقایی در منطقه الجوازات استان صعده خبر داده اند. بر اساس این گزارش، شماری از مهاجران در این حمله کشته و زخمی شدهاند؛ با این حال، آمار دقیق تلفات این رویداد در اطلاعات منتشرشده مشخص نیست.
تداوم حملات در مناطق مسکونی و گزارش تلفات غیرنظامیان، نگرانیها درباره پیامدهای انسانی تشدید درگیریها را افزایش داده است؛ بهویژه آنکه حملات هوایی و توپخانهای در چندین استان یمن ادامه دارد.
حمله به فانوس دریایی جزیره میون؛ نگرانی درباره امنیت بابالمندب
یکی دیگر از تحولات مهم، گزارش حمله جنگندههای سعودی به فانوس دریایی جزیره راهبردی میون در نزدیکی تنگه بابالمندب است.
خبرگزاری سبأ به نقل از یک منبع نظامی یمنی گزارش داده که این حمله تأسیسات دریایی را هدف قرار داده است. وزارت کشور یمن نیز با محکوم کردن این اقدام، اعلام کرده که هدف قرار دادن فانوس دریایی میون، ایمنی دریانوردی را در یکی از مهمترین آبراههای بینالمللی تهدید میکند.
این وزارتخانه همچنین درباره پیامدهای نظامیسازی بابالمندب و دریای سرخ از سوی عربستان و آمریکا هشدار داده است. اهمیت این تحولات از آن جهت است که بابالمندب یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان به شمار میرود و هرگونه ناامنی در آن میتواند بر عبور کشتیهای تجاری و هزینههای حملونقل اثر بگذارد.
انتشار تصاویر حملات پهپادی نیروهای یمنی
در سوی دیگر درگیریها، نیروهای مسلح یمن تصاویری از حمله به تجمعات نیروهای همسو با عربستان در جبهههای مختلف منتشر کردهاند. به گزارش رسانه های منطقه ای، در این عملیاتها از پهپادهای موسوم به «رجوم» استفاده شده است.
جزئیات مستقلی درباره میزان خسارات و تلفات این حملات منتشر نشده، اما ادامه چنین عملیاتهایی نشان میدهد که درگیریها علاوه بر حملات هوایی و موشکی، در جبهههای زمینی نیز دنبال میشود.
ناامنی در آسمان عربستان و تغییر مسیر پروازها
یکی از پیامدهای مهم تشدید درگیریها، افزایش نگرانیها درباره امنیت هوانوردی عربستان است.
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال گزارش داده است که در پی حملات منتسب به نیروهای یمنی و افزایش هشدارهای امنیتی، شرکتهای هواپیمایی بینالمللی مسیر برخی پروازهای خود میان اروپا و آسیا را تغییر دادهاند. بر اساس این گزارش، برخی پروازها برای دوری از مناطق پرخطر به مسیرهای آسیای مرکزی و مسیرهای جایگزین هدایت شدهاند.
همچنین رسانه ها گزارش داده اند که تیمور آزهری، خبرنگار خبرگزاری رویترز، پس از اختلال در فعالیت فرودگاه ریاض، بهصورت زمینی از عربستان به مقصد بحرین خارج شده است.
این تحولات در کنار گزارشهای مربوط به انفجارها در ریاض و هشدارهای موشکی در جنوب عربستان، نشان میدهد که پیامدهای درگیریها میتواند از میدانهای نبرد فراتر رفته و بخشهایی از حملونقل هوایی و فعالیتهای اقتصادی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
توافق دفاع مشترک مکه؛ تحولی تازه در معادلات امنیتی منطقه
در تحولی مرتبط با شرایط امنیتی منطقه، پاکستان اعلام کرده است که روند تصویب «توافق دفاع مشترک» با عربستان سعودی و ترکیه را تکمیل کرده است. بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی و رسانه پاکستانی داون در ۲۳ و ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، عربستان نیز روند تصویب توافق را به پایان رسانده، در حالی که ترکیه مراحل قانونی و داخلی تصویب آن را دنبال میکند.
این توافق در ۷ اوت ۲۰۲۶ در مکه به امضای رهبران سه کشور رسید و هدف اعلامشده آن، تقویت همکاریهای دفاعی، بازدارندگی مشترک و ارتقای امنیت منطقهای است. بر اساس توضیحات وزارت خارجه پاکستان، توافق ماهیتی دفاعی دارد و در چارچوب حق دفاع مشروع مندرج در منشور سازمان ملل تعریف شده است.
یکی از مفاد اصلی توافق، تلقی حمله مسلحانه به یکی از اعضا بهعنوان حمله علیه اعضای دیگر است. با این حال، مقامهای پاکستانی تأکید کردهاند که نوع و میزان کمک احتمالی باید با ارزیابی شرایط و تصمیم مشترک سه کشور تعیین شود. بنابراین، تصویب توافق بهتنهایی به معنای ورود قطعی پاکستان یا ترکیه به جنگ یمن نیست.
همزمانی این تحول با حملات منتسب به نیروهای یمنی علیه عربستان، اهمیت توافق را در محاسبات امنیتی ریاض افزایش داده است. با این حال، هنوز باید میان تعهد کلی به دفاع مشترک و تصمیم عملی برای مشارکت نظامی در یک درگیری مشخص تفاوت قائل شد.
چشمانداز درگیریها
مجموع تحولات اخیر، از تداوم حملات هوایی عربستان به استانهای یمن تا هشدارهای موشکی در شهرهای سعودی و نگرانیها درباره امنیت دریانوردی و هوانوردی، از گسترش پیامدهای جنگ حکایت دارد. در این میان، هدف قرار گرفتن مناطق مسکونی و گزارش تلفات غیرنظامیان، هزینه انسانی درگیریها را برجسته میکند.
در سطح منطقهای نیز تکمیل روند تصویب توافق دفاع مشترک مکه از سوی پاکستان و عربستان و ادامه مراحل تصویب در ترکیه، نشاندهنده تلاش این کشورها برای تقویت چارچوبهای دفاعی مشترک است. با این حال، تأثیر عملی این توافق بر جنگ یمن به تصمیمهای آتی اعضا و نحوه اجرای تعهدات آنها بستگی خواهد داشت.
در شرایطی که حملات متقابل ادامه دارد، امنیت فرودگاهها، حریم هوایی عربستان و مسیر راهبردی بابالمندب به مؤلفههایی مهم در ارزیابی تحولات آینده تبدیل شدهاند.