پیت هگزث، وزیر جنگ آمریکا، شامگاه سهشنبه در گفتوگو با خبرنگاران مدعی شد که درگیری کنونی با ایران نه به جنگهای پیشین ایالات متحده شباهت دارد و نه به همان شیوه پایان خواهد یافت.
هگزث با تکرار ادبیات تهدیدآمیز دولت دونالد ترامپ ادعا کرد رئیسجمهور آمریکا در رویارویی کنونی دست بالا را دارد و اکنون این ایران است که باید تصمیم بگیرد.
وزیر جنگ آمریکا همچنین مدعی شد ترامپ از اهرمهای فشار قابلتوجهی برخوردار است و تلاش خواهد کرد تقابل با ایران به نتیجهای قاطع منتهی شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامهای آمریکایی همچنان میکوشند با تأکید بر قدرت نظامی و ابزارهای فشار اقتصادی و سیاسی واشنگتن، هزینه ایستادگی ایران را افزایش دهند؛ رویکردی که بیش از آنکه نشانه پایان قطعی تقابل باشد، بیانگر تلاش برای اثرگذاری بر محاسبات طرف مقابل است.
تکرار ادعای هستهای؛ ابزار فشار واشنگتن علیه تهران
هگزث بار دیگر ادعای جلوگیری از حرکت ایران به سمت دستیابی به سلاح هستهای را مطرح کرد؛ ادعایی که دولت آمریکا از آن بهعنوان یکی از محورهای توجیه سیاست فشار بر تهران استفاده میکند.
با این حال، تکرار چنین مواضعی بهتنهایی نمیتواند نشانهای از دستیابی واشنگتن به اهداف خود باشد. ارزیابی نتیجه تقابل ایران و آمریکا به تحولات میدانی، میزان تحقق اهداف اعلامشده طرفین و هزینههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی ادامه تنش بستگی دارد.
از این منظر، تأکید مکرر مقامهای آمریکایی بر برخورداری از دست بالا را باید در کنار تهدیدهای نظامی و تلاش برای وادار کردن تهران به پذیرش خواستههای واشنگتن بررسی کرد؛ مجموعهای از ابزارها که میزان تأثیرگذاری آنها به واکنش ایران و شرایط واقعی میدان وابسته است.
دیدار هگزث با نتانیاهو؛ ابهام درباره هماهنگیهای نظامی
وزیر جنگ آمریکا همچنین دیدار خود با نظامیان آمریکایی مستقر در سرزمینهای اشغالی را تأیید کرد، اما از ارائه جزئیات گفتوگوهایش با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، خودداری کرد.
همزمانی این دیدارها با مواضع تهدیدآمیز واشنگتن علیه تهران، اهمیت هماهنگیهای نظامی و امنیتی آمریکا و اسرائیل را برجسته میکند؛ بهویژه آنکه هرگونه تغییر در سطح آمادگی نظامی یا رویکرد عملیاتی این دو طرف میتواند بر محاسبات امنیتی منطقه تأثیر بگذارد.
با این حال، خودداری هگزث از تشریح محتوای مذاکرات، بهتنهایی اثباتکننده تصمیمی تازه برای اقدام نظامی علیه ایران نیست. برای ارزیابی دقیقتر اهداف این سفر، باید شواهد عملیاتی، مواضع رسمی بعدی و تحولات میدانی را نیز در نظر گرفت.
راهبرد فشار آمریکا؛ آیا تهران مطابق خواسته واشنگتن تصمیم میگیرد؟
اظهارات هگزث را میتوان بخشی از تلاش دولت ترامپ برای نمایش قدرت و القای این پیام دانست که ادامه تقابل، ایران را به انتخاب میان پذیرش خواستههای آمریکا و تحمل فشارهای بیشتر سوق خواهد داد.
اما مسئله اصلی این است که اعلام برتری از سوی یک طرف، لزوماً به معنای تحقق اهداف راهبردی آن نیست. در تقابلهای پیچیده منطقهای، قدرت نظامی تنها یکی از مؤلفههای تعیینکننده است و عواملی مانند هزینههای ادامه درگیری، پیامدهای اقتصادی، امنیت مسیرهای انرژی و احتمال گسترش بحران نیز بر تصمیمگیری طرفین اثر میگذارند.
از این رو، اظهارات وزیر جنگ آمریکا را باید در چارچوب جنگ روانی، فشار سیاسی و تلاش برای شکل دادن به محاسبات تهران ارزیابی کرد؛ نه بهعنوان نشانهای قطعی از پایان قریبالوقوع تقابل یا موفقیت نهایی راهبرد واشنگتن.
دولت ترامپ با تأکید بر اهرمهای فشار و طرح ادعای دست بالا، میکوشد ابتکار عمل سیاسی را در تقابل با ایران به نمایش بگذارد. با این حال، سرنوشت این رویارویی نه با ادعاهای مقامهای آمریکایی، بلکه با نتایج واقعی میدان، میزان تحقق اهداف طرفین و توانایی آنها برای مدیریت هزینههای ادامه بحران مشخص خواهد شد.