وبگاه دفاعی «برکینگ دیفنس» به نقل از یک مقام نظامی آمریکایی گزارش داد که وزارت جنگ ایالات متحده در حال ارزیابی هزینه بازسازی پایگاههای آسیبدیده و بررسی این موضوع است که کدام تأسیسات باید دوباره فعال شوند و کدامیک ممکن است از چرخه عملیاتی خارج شوند.
پنتاگون میان بازسازی پایگاهها و تغییر آرایش نظامی
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی با همکاری فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، سنتکام، در حال بررسی وضعیت پایگاههای آسیبدیده و تعیین اولویتهای بازسازی هستند. همزمان، پنتاگون سامانههای دفاعی خود در برابر پهپادها و موشکهای کروز را نیز مورد ارزیابی مجدد قرار داده است.
این رویکرد نشان میدهد که موضوع صرفاً به تعمیر ساختمانها و تجهیزات آسیبدیده محدود نیست؛ بلکه توانایی آمریکا برای حفاظت از زیرساختهای نظامی خود در منطقه نیز به یکی از محورهای اصلی ارزیابیهای جدید تبدیل شده است.
کدام پایگاههای آمریکا آسیب دیدهاند؟
بر اساس اظهارات این مقام نظامی که نامش فاش نشده، حملات ایران مرکز عملیات هوایی مشترک آمریکا در پایگاه هوایی العدید قطر را از قابلیت استفاده خارج کرده و به تأسیسات نظامی آمریکا در عربستان سعودی و اردن نیز خسارت وارد کرده است.
این گزارش همچنین از ادامه غیرقابل استفاده بودن تأسیسات پشتیبانی دریایی آمریکا در بحرین خبر میدهد؛ موضوعی که با توجه به اهمیت این کشور در استقرار و پشتیبانی نیروهای دریایی واشنگتن در منطقه، میتواند پیامدهای عملیاتی قابل توجهی داشته باشد.
با این حال، گزارش منتشرشده جزئیات مستقلی درباره میزان دقیق خسارات، دامنه اختلال در عملیات نظامی یا زمان مورد نیاز برای بازگشت کامل این تأسیسات به چرخه فعالیت ارائه نمیکند.
هزینه بازسازی؛ چالش تازه برای حضور نظامی واشنگتن
یکی از نکات مهم این گزارش، اذعان به این موضوع است که پنتاگون هنوز برآورد جامعی از هزینه تعمیر و بازسازی تأسیسات آسیبدیده ارائه نکرده است. این مسئله نشان میدهد که ارزیابی پیامدهای مالی حملات و تعیین اولویتهای بازسازی همچنان ادامه دارد.
بازسازی پایگاههای نظامی تنها به ترمیم سازهها محدود نمیشود؛ جایگزینی تجهیزات، احیای سامانههای ارتباطی و فرماندهی، تقویت پدافند و تأمین زیرساختهای حفاظتی نیز میتواند هزینههای قابل توجهی به همراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، تصمیمگیری درباره بازسازی کامل برخی پایگاهها یا تغییر نحوه استفاده از آنها، به موازنه میان هزینهها، اهمیت راهبردی هر تأسیسات و میزان آسیبپذیری آن در برابر حملات احتمالی بستگی خواهد داشت.
«گنبد زرین» و بازنگری در دفاع از پایگاههای آمریکا
به گفته این مقام آمریکایی، پنتاگون در هماهنگی با برنامه موسوم به «گنبد زرین» در حال اولویتبندی اقدامات حفاظتی برای پایگاههای خود است. در کنار این موضوع، بازنگری در دفاع مقابل پهپادها و موشکهای کروز نشان میدهد که حفاظت از زیرساختهای نظامی در برابر حملات دورایستا به یکی از دغدغههای مهم ارتش آمریکا تبدیل شده است.
با این حال، گزارش برکینگ دیفنس جزئیات بیشتری درباره نقش دقیق این برنامه در حفاظت از پایگاههای منطقهای ارائه نمیکند و مشخص نیست چه بخشهایی از طرحهای دفاعی جدید در چه بازه زمانی عملیاتی خواهند شد.
پیامدهای راهبردی؛ آیا آمریکا در آرایش نظامی خود تجدیدنظر میکند؟
اهمیت این تحولات فراتر از هزینههای بازسازی است. اگر ارزیابی پنتاگون به تغییر محل استقرار نیروها، کاهش وابستگی به برخی پایگاهها یا توزیع مجدد امکانات نظامی منجر شود، میتواند بر نحوه حضور و پشتیبانی عملیاتی آمریکا در غرب آسیا تأثیر بگذارد.
پایگاههای آمریکا در قطر، بحرین، عربستان سعودی و اردن، بخشهایی از شبکه نظامی و پشتیبانی این کشور در منطقه را تشکیل میدهند. آسیب دیدن تأسیسات این شبکه و ضرورت بازنگری در شیوه حفاظت از آنها، اهمیت دفاع در برابر پهپادها و موشکها را در محاسبات نظامی واشنگتن برجسته میکند.
از منظر راهبردی، مسئله اصلی این است که آیا آمریکا میتواند با افزایش هزینههای دفاعی و بازسازی، سطح پیشین امنیت عملیاتی پایگاههای خود را احیا کند یا ناچار خواهد شد در شیوه استقرار نیروها و میزان اتکای خود به برخی تأسیسات تجدیدنظر کند.
البته ارزیابی مجدد پایگاهها لزوماً به معنای تصمیم قطعی برای عقبنشینی یا کاهش حضور نظامی آمریکا نیست. برای نتیجهگیری در این باره، باید منتظر تصمیمهای رسمی پنتاگون درباره بودجه بازسازی، وضعیت عملیاتی پایگاهها و تغییرات احتمالی در آرایش نیروهای آمریکایی ماند.
گزارش برکینگ دیفنس از بازنگری پنتاگون در وضعیت پایگاههای آسیبدیده، هزینه بازسازی و سامانههای دفاعی، نشانهای از جدیتر شدن بحث امنیت زیرساختهای نظامی آمریکا در غرب آسیاست. با وجود این، تا زمانی که برآورد نهایی هزینهها و تصمیمهای رسمی درباره آینده این تأسیسات منتشر نشود، نمیتوان از تغییر قطعی راهبرد حضور نظامی واشنگتن در منطقه سخن گفت.
آنچه روشن است، تبدیل حفاظت از پایگاهها و مقابله با تهدید پهپادها و موشکها به یکی از محورهای مهم محاسبات نظامی آمریکا در منطقه است؛ محوری که نتایج آن میتواند بر هزینهها و شیوه حضور این کشور در غرب آسیا اثر بگذارد.