ماجرا از جایی شروع میشه که احزاب نماینده شهروندان فلسطینی در اسرائیل، این بار برخلاف گذشته، اعلام کردن که میخوان از همه ظرفیتهاشون برای تغییر دولت بنیامین نتانیاهو استفاده کنن.
یوسف جبارین، رهبر فهرست مشترک احزاب عرب، گفته این جریان میخواد به پشتوانهای برای مخالفان نتانیاهو تبدیل بشه. احمد طیبی هم شرایط فعلی رو برای عربها و یهودیان اسرائیل، شرایطی تعیینکننده توصیف کرده.
اما چرا این موضوع مهمه؟
بر اساس میانگین نظرسنجیهایی که اکونومیست منتشر کرده، مخالفان نتانیاهو، با احتساب احزاب عرب، در مجموع ۶۴ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست رو به دست میارن. با این حال، داشتن اکثریت روی کاغذ، لزوماً به معنی تشکیل دولت نیست؛ چون هنوز بخش مهمی از احزاب یهودی حاضر نیستن همکاری با احزاب عرب رو بهصورت علنی بپذیرن.
از طرف دیگه، مطالبات شهروندان عرب اسرائیل هم تغییر کرده. افزایش قتل و جرائم در شهرهای عربنشین، یکی از نگرانیهای اصلی این جامعه است. به گفته مدیر مؤسسه پژوهشی استاتنت، بسیاری از رأیدهندگان عرب، تغییر دولت و مقابله با ناامنی رو در اولویت قرار میدن.
جالبه که طبق یافتههای مرکز موشه دایان دانشگاه تلآویو، ۷۷ درصد فلسطینیهای شهروند اسرائیل معتقدن یک حزب عرب باید وارد دولت بشه.
اما این خواسته با یک مانع جدی روبهروست: شکاف سیاسی و اجتماعی میان احزاب عرب و بخش بزرگی از جامعه یهودی اسرائیل، بهویژه بعد از حملات هفتم اکتبر و جنگ غزه، عمیقتر شده.
در چنین شرایطی، احزاب عرب حتی لازم نیست حتماً وارد کابینه بشن. اونها میتونن از یک دولت اقلیت حمایت کنن یا در رأی اعتماد، به شکلگیری دولت جدید کمک کنن؛ البته به شرطی که اختلافها با مخالفان نتانیاهو اجازه چنین توافقی رو بده.
با این حال، احمد طیبی گفته هنوز مذاکرهای با گادی آیزنکوت و حزبش انجام نشده.
در نهایت، مسئله فقط کنار رفتن یا موندن نتانیاهو نیست؛ پرسش اصلی اینه که آیا مخالفانش حاضرن برای تشکیل دولت، از مرزهای سنتی سیاست اسرائیل عبور کنن و با احزاب عرب به توافق برسن؟
این تصمیم میتونه هم بر ترکیب دولت آینده اسرائیل اثر بذاره و هم جایگاه سیاسی شهروندان فلسطینی این کشور رو وارد مرحله تازهای کنه.