سامانه دورکاری کارکنان سازمان اداری و استخدامی کشور با حضور علاءالدین رفیع‌زاده، معاون رئیس‌جمهور و رئیس این سازمان، و اعضای شورای معاونان افتتاح شد. این سامانه با هدف توسعه ابزارهای دیجیتال مدیریت منابع انسانی، تسهیل انجام وظایف غیرحضوری و فراهم‌کردن امکان ارزیابی دقیق‌تر عملکرد کارکنان طراحی شده است.
راه‌اندازی این سامانه در شرایطی انجام می‌شود که دولت به دنبال اصلاح شیوه‌های مدیریت نیروی انسانی و حرکت از الگوهای سنتی مبتنی بر حضور فیزیکی به سمت ارزیابی عملکرد بر اساس میزان تحقق وظایف و کیفیت خروجی کار است.
سامانه دورکاری کارکنان چه امکاناتی دارد؟
سامانه جدید با هدف مدیریت منظم فعالیت‌های دورکاری و فراهم‌کردن امکان ثبت، پیگیری و ارزیابی امور محوله طراحی شده است. کارکنان می‌توانند از طریق این بستر، امور ارجاع‌شده را پیگیری کنند و گزارش پیشرفت فعالیت‌های خود را ثبت کنند.
همچنین مدیران امکان خواهند داشت در چارچوب سطح دسترسی‌های مجاز، وضعیت انجام وظایف، میزان پیشرفت فعالیت‌ها و رعایت زمان‌بندی تعیین‌شده را بررسی کنند. این قابلیت‌ها می‌تواند شناسایی تأخیرها، پیگیری مسئولیت‌ها و تصمیم‌گیری مدیریتی را تسهیل کند.
از دیگر اهداف این سامانه، ایجاد ارتباط میان وظایف محول‌شده، زمان‌بندی اجرای کار، میزان پیشرفت و نتیجه نهایی فعالیت‌هاست؛ به این ترتیب، ارزیابی عملکرد صرفاً به ثبت فعالیت‌های روزانه محدود نخواهد شد.
معیار دورکاری کارمندان؛ نتیجه کار به‌جای حضور فیزیکی
علاءالدین رفیع‌زاده در مراسم افتتاح سامانه، بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های مدیریت و ارزیابی عملکرد کارکنان تأکید کرد و گفت دورکاری صرفاً به معنای انتقال محل انجام کار به خارج از سازمان نیست، بلکه باید با تعریف دقیق مسئولیت‌ها، تعیین انتظارات و استقرار سازوکارهای نظارت و ارزیابی همراه باشد.
به گفته وی، در یک نظام اداری کارآمد، حضور فیزیکی به‌تنهایی معیار سنجش عملکرد محسوب نمی‌شود؛ بلکه میزان تحقق وظایف، کیفیت خدمات، رعایت زمان‌بندی و مسئولیت‌پذیری کارکنان اهمیت دارد.
بر این اساس، فناوری می‌تواند زمینه حرکت به سمت نظام ارزیابی نتیجه‌محور را فراهم کند؛ رویکردی که در آن، عملکرد کارکنان با توجه به خروجی واقعی فعالیت‌ها و میزان تحقق تعهدات سنجیده می‌شود.
نظارت دیجیتال بر عملکرد کارکنان چگونه انجام می‌شود؟
حمیدرضا احمدیان، معاون حکمرانی الکترونیک و هوشمندسازی دولت، نیز درباره قابلیت‌های سامانه توضیح داد که این بستر امکان مراجعه به سامانه‌های تخصصی سازمان، پیگیری امور ارجاع‌شده، ثبت گزارش پیشرفت فعالیت‌ها و بررسی وضعیت انجام وظایف را فراهم می‌کند.
بر اساس این رویکرد، مدیران می‌توانند روند اجرای وظایف را با توجه به برنامه زمانی و خروجی مورد انتظار بررسی کنند و در صورت مشاهده تأخیر یا اختلال در روند انجام کار، اقدامات مدیریتی لازم را انجام دهند.
با این حال، اثربخشی سامانه به تعریف شاخص‌های ارزیابی متناسب با ماهیت هر شغل وابسته است. فعالیت‌های مختلف از نظر نوع مسئولیت، میزان تعامل با همکاران و امکان انجام غیرحضوری یکسان نیستند و به همین دلیل، معیارهای ارزیابی باید متناسب با وظایف هر کارمند تعیین شوند.
شرایط اجرای مؤثر دورکاری در دستگاه‌های اجرایی
اجرای موفق دورکاری به فراهم‌بودن زیرساخت‌های ارتباطی، رعایت الزامات امنیت اطلاعات، تعیین دقیق مسئولیت‌ها و همکاری مدیران دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد.
در کنار این موارد، حفظ محرمانگی اطلاعات سازمانی، امنیت دسترسی کارکنان به سامانه‌ها و استمرار ارائه خدمات عمومی از الزامات مهم اجرای این شیوه کاری به شمار می‌رود.
همچنین ارزیابی کارکنان دورکار باید بر شاخص‌هایی مانند کیفیت و کمیت خروجی کار، میزان تحقق تعهدات و رعایت مهلت‌های تعیین‌شده استوار باشد تا امکان مقایسه منصفانه عملکرد کارکنان فراهم شود.
آیا راه‌اندازی سامانه به معنای دورکاری همه کارمندان است؟
افتتاح سامانه دورکاری به‌خودی‌خود به معنای دورکار شدن همه کارکنان دولت یا حذف الزام حضور در محل کار نیست. استفاده از این شیوه به ماهیت فعالیت‌ها، ضوابط دستگاه اجرایی و تصمیم‌های مدیریتی مربوط بستگی دارد.
فعالیت‌هایی که امکان انجام مؤثر آنها به‌صورت غیرحضوری وجود دارد، می‌توانند از ظرفیت دورکاری استفاده کنند؛ در مقابل، مشاغلی که مستلزم حضور فیزیکی، ارائه مستقیم خدمات یا تعامل هم‌زمان با دیگران هستند، ممکن است همچنان به حضور کارکنان نیاز داشته باشند.
در نتیجه، سامانه جدید را باید ابزاری برای مدیریت و ارزیابی بهتر دورکاری دانست، نه اعلام عمومی دورکاری برای تمام کارمندان. توسعه قابلیت‌های این سامانه و نحوه استفاده دستگاه‌های اجرایی از آن، در تعیین میزان اثرگذاری این طرح بر نظام اداری کشور اهمیت خواهد داشت
