مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، ظهر شنبه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵ در نشست علمی «بررسی طرح نظام تحول و ارتقای بهره‌وری شرکت‌های دولتی» با حضور وزیران امور اقتصادی و دارایی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و علوم، تحقیقات و فناوری و جمعی از استادان دانشگاه، بر ضرورت گسترش همکاری میان مراکز علمی و دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد.
پزشکیان با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست اظهار داشت که راهکارهای علمی زمانی اثربخش خواهند بود که از مرحله نظریه‌پردازی عبور کنند و به برنامه‌های اجرایی و نتایج ملموس برسند. به گفته او، تشکیل کارگروه‌هایی متشکل از استادان باتجربه و نخبگان علمی می‌تواند به تحقق این هدف کمک کند.
رئیس‌جمهور تأکید کرد که وظیفه نهادهای متولی بهره‌وری نباید صرفاً به اندازه‌گیری شاخص‌ها محدود شود، بلکه باید با پایش مستمر عملکردها، تقویت توانمندی‌های سازمانی و افزایش حساسیت مدیران و ذی‌نفعان، زمینه بهبود واقعی عملکرد شرکت‌ها فراهم شود.
ارزیابی بهره‌وری فراتر از سنجش خروجی‌هاست
پزشکیان سیاست‌گذاری مبتنی بر عملکرد را از الزامات حل مسائل پیچیده کشور دانست و گفت طراحی برنامه‌های اجرایی باید با در نظر گرفتن عواملی مانند قوانین و مقررات، وضعیت نیروی انسانی، آموزش، تغییرات سیاستی و موانع موجود انجام شود.
او با اشاره به ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها، توسعه همکاری‌های بین‌بخشی و فرابخشی را ضروری دانست و شفافیت، مشارکت و نوآوری را از مؤلفه‌های مؤثر در تقویت این همکاری‌ها برشمرد.
رئیس‌جمهور همچنین از استادان و نخبگان دانشگاهی خواست ابعاد حقوقی طرح تحول و ارتقای بهره‌وری شرکت‌های دولتی را به‌دقت بررسی کنند تا در روند اجرا، از بروز تنش میان بخش‌های اجرایی، نظارتی و بازرسی جلوگیری شود.
وی با تأکید بر لزوم تدوین نقشه راهی روشن برای اجرای طرح‌های تحول‌آفرین، اعلام کرد دولت از ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه‌ها و شرکت‌ها و اجرای فعالیت‌های مشترک حمایت می‌کند.
پزشکیان تصریح کرد ارزیابی جامع بهره‌وری تنها با بررسی خروجی شرکت‌ها امکان‌پذیر نیست و باید عواملی مانند انگیزه کارکنان، قابلیت‌های سازمانی و میزان تأثیر سیاست‌های اتخاذشده بر عملکرد نیز سنجیده شوند.
تأکید بر مهارت‌آموزی و نقش دانشگاه‌های استانی
رئیس‌جمهور ارتقای دانشگاه‌ها از نسل دوم به نسل‌های سوم و چهارم را از ضرورت‌های نظام علمی کشور دانست و گفت دانشجویان در حوزه‌های اقتصادی، مدیریتی، صنعتی، کشاورزی و علمی باید علاوه بر آموزش نظری، مهارت‌های عملی موردنیاز را نیز فرا بگیرند.
او بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و الگوهای موفق جهانی را برای آماده‌سازی دانشجویان جهت حل مسائل واقعی جامعه ضروری دانست و بر واگذاری اختیارات بیشتر به استان‌ها تأکید کرد.
پزشکیان با اشاره به ظرفیت نخبگان و دانشگاه‌های استانی اظهار داشت که توانمندی‌های علمی کشور به چند دانشگاه محدود نیست و مراکز علمی در سراسر ایران می‌توانند در مسیر توسعه نقش‌آفرینی کنند.
وی همچنین از استادان دانشگاه خواست طرح و ساختار مدیریت اقتصادی دانشگاه‌ها را تدوین کنند تا این مراکز بتوانند با مشارکت در اجرای طرح‌ها و ارائه خدمات تخصصی، بخشی از هزینه‌های خود را تأمین و وابستگی مالی‌شان به دولت را کاهش دهند.
رئیس‌جمهور تأکید کرد دستاوردهای هر دانشگاه باید به نام همان مجموعه معرفی شود و فعالیت مراکز علمی نیز متناسب با مأموریت تخصصی آن‌ها باشد. به گفته او، دانشگاه پیام نور، برای نمونه، می‌تواند در زمینه آموزش‌های ضمن خدمت نقش مؤثری ایفا کند.
کاهش مصرف انرژی و ضرورت مدیریت تغییر
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت مصرف آب و انرژی اشاره کرد و گفت با وجود پیچیدگی‌های موجود، اقداماتی برای مدیریت ناترازی در بخش‌های سوخت، برق و گاز انجام شده است.
به گفته رئیس‌جمهور، یکی از نتایج این اقدامات کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی بوده است. او مدیریت تغییر و فرهنگ‌سازی را از الزامات اجرای برنامه‌های اصلاحی و بهبود عملکردها دانست.
پزشکیان فقدان کار گروهی، ضعف مشارکت جمعی و محدود بودن تعامل میان بخش‌های مختلف را از موانع حل مسائل کلان کشور برشمرد و تأکید کرد همکاری میان دانشگاه، دولت و جامعه می‌تواند به بهبود حکمرانی و مشارکت مؤثرتر مردم در حل مسائل منجر شود.
او همچنین تحول نظام تعلیم و تربیت از مقطع ابتدایی را ضروری دانست و خواستار آموزش مسئله‌محور در مدارس شد؛ رویکردی که به گفته وی، باید دانش‌آموزان را علاوه بر شناخت مسائل، به مهارت و انگیزه لازم برای مشارکت در حل آن‌ها مجهز کند.
دیدگاه وزیران و استادان درباره تحول بهره‌وری
در ادامه این نشست، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، پیشنهادهای خود را درباره استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها برای حل مسائل کشور تشریح کرد و بر ضرورت ایجاد صندوق‌های بزرگ اقتصادی در این حوزه تأکید داشت.
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز دیدگاه‌های خود را درباره تغییر نگرش، ایجاد ساختارهای غیرمتمرکز و تجاری‌سازی مطرح کردند.
در پایان، جمعی از استادان دانشگاه به تشریح سازوکار طرح تحول و ارتقای بهره‌وری سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی، تحول مفهوم بهره‌وری از کارایی در مصرف منابع به ارزش‌آفرینی پایدار و روش‌های اجرایی این ابتکار ملی پرداختند.
