روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که ایران در حال تقویت خطوط دفاعی، بسیج نیروهای وفادار و آماده‌سازی برای احتمال ازسرگیری جنگ با آمریکا است. بر اساس این گزارش، تهران در کنار تلاش برای جلوگیری از حمله جدید واشینگتن، خود را برای پاسخ گسترده‌تر به حملات احتمالی آمریکا و متحدانش در منطقه آماده می‌کند.
مقام‌های ایرانی در اظهارات عمومی و گفت‌وگوهای خصوصی با مسئولان منطقه‌ای هشدار داده‌اند که هرگونه حمله تازه آمریکا می‌تواند به تشدید درگیری‌ها در سراسر خاورمیانه منجر شود. تصاویر ماهواره‌ای نیز، بنا بر گزارش این روزنامه، از تقویت مواضع دفاعی در اطراف مراکز حساس، از جمله تأسیسات هسته‌ای و مناطق مرزی ایران حکایت دارد.
صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه اندیشکده چتم‌هاوس لندن، معتقد است شرایط فعلی و بن‌بست در چند جبهه دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی می‌تواند در مقطع کنونی به سود ایران عمل کند.
هشدار تهران درباره گسترش دامنه درگیری‌ها
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، برخی مقام‌های ایرانی به احتمال انجام عملیات زمینی در کشورهای همسایه اشاره کرده‌اند. همچنین محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اخیراً گفته است که مراکز داده و کابل‌های اینترنتی در منطقه نیز ممکن است در فهرست اهداف احتمالی تهران قرار بگیرند.
مقام‌های ایرانی جداگانه به مسئولان کشورهای عربی هشدار داده‌اند که در صورت آغاز دوباره جنگ، اهداف منطقه‌ای، از جمله تأسیسات نفتی عربستان سعودی، ممکن است هدف حمله قرار گیرند. چنین تهدیدهایی نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های اقتصادی و انرژی در خلیج فارس را افزایش داده است.
در همین حال، گزارش به حمله منتسب به حوثی‌های یمن به فرودگاه بین‌المللی ریاض اشاره می‌کند؛ حمله‌ای که بنا بر اطلاعات منتشرشده در متن گزارش، تلفات و خساراتی بر جای گذاشته است. این تحولات بار دیگر آسیب‌پذیری مراکز مهم اقتصادی منطقه را در صورت گسترش درگیری‌ها برجسته کرده‌اند.
تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه
در سوی دیگر، ارتش آمریکا نیز برای احتمال بازگشت به درگیری آماده می‌شود. به نوشته وال‌استریت ژورنال، سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی دیگر از تفنگداران دریایی در مسیر خاورمیانه قرار دارند و پنتاگون اعزام تجهیزات پدافند هوایی و مهمات بیشتر به پایگاه‌های منطقه را بررسی می‌کند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هفته گذشته احتمال حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر را رد کرد، اما به‌طور علنی از احتمال حمله به سایت هسته‌ای کوه کلنگ سخن گفت. مقام‌های آمریکایی نیز اعلام کرده‌اند که ارتش این کشور مجموعه‌ای از گزینه‌ها را برای حملات احتمالی جدید آماده می‌کند.
مجموع این تحرکات نشان می‌دهد که با گذشت بیش از هفت ماه از آغاز جنگ، دو طرف همچنان برای سناریوی ازسرگیری درگیری‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند و نشانه روشنی از کنار گذاشتن گزینه نظامی دیده نمی‌شود.
تلاش ایران و آمریکا برای تغییر موازنه جنگ
به نوشته این روزنامه، تهران و واشینگتن هر دو در تلاش‌اند بن‌بست موجود را به سود خود تغییر دهند. آمریکا فشار اقتصادی را افزایش داده و عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز را دنبال می‌کند؛ در مقابل، ایران نیز بر اساس این گزارش، حملات به شناورها در محدوده خلیج فارس را افزایش داده است.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده است که دست‌کم سه کشتی تجاری در آخر هفته در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن هدف قرار گرفته‌اند. همچنین یک حمله پهپادی در روز یکشنبه باعث آتش‌سوزی در نفتکش اماراتی «پترو دلفین» در نزدیکی عمان شد و دو ملوان هندی پس از این حادثه مفقود شدند.
وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داده است که ایران از طریق میانجی‌ها هشدار داده در صورت آغاز دوباره جنگ، نیروهای آمریکایی را با شدت بیشتری هدف قرار خواهد داد. به گفته افرادی که از این هشدارها اطلاع دارند، تلاش برای غرق کردن ناوهای جنگی آمریکا در منطقه نیز از جمله گزینه‌های مطرح‌شده بوده است.
این روزنامه پیش‌تر نوشته بود که نگرانی درباره کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر موردنیاز برای دفاع از اهداف آمریکا در منطقه، یکی از عواملی بود که در توقف برنامه حمله گسترده واشینگتن در اواخر ژوئیه نقش داشت. به نوشته این رسانه، ایران نیز از وقفه ایجادشده برای بازسازی تأسیسات موشکی و پهپادی و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود استفاده کرده است.
تقویت تدابیر دفاعی اطراف تأسیسات هسته‌ای
بخش دیگری از گزارش به اقدامات ایران برای افزایش حفاظت از تأسیسات هسته‌ای و مراکز امنیتی اختصاص دارد. مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی، مستقر در واشینگتن، با بررسی تصاویر ماهواره‌ای گزارش داده است که ایران در ماه گذشته تدابیر دفاع غیرعامل، از جمله ایجاد خاکریزهای موقت، را در اطراف تأسیسات هسته‌ای کوه کلنگ و نطنز تقویت کرده است.
بر اساس ارزیابی مطرح‌شده در گزارش، این موانع می‌توانند عملیات زمینی احتمالی علیه این مراکز را دشوارتر کنند. در عین حال، وال‌استریت ژورنال تأکید کرده است که توان ایران برای مقابله مستقیم با جنگنده‌های پیشرفته، بمب‌افکن‌های ارتفاع‌بالا و موشک‌های کروز آمریکا محدود است؛ موضوعی که از نگاه تحلیلگران، اهمیت راهبرد بازدارندگی و تهدید به گسترش دامنه جنگ را برای تهران افزایش می‌دهد.
بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، نیز گفته است که اقدامات تهران هم جنبه بازدارندگی دارد و هم بخشی از برنامه‌ریزی برای احتمال جنگ آینده است.
در مجموع، گزارش وال‌استریت ژورنال از افزایش آمادگی نظامی دو طرف، تقویت زیرساخت‌های دفاعی ایران و ادامه تحرکات آمریکا در منطقه حکایت دارد؛ تحولاتی که احتمال ازسرگیری درگیری‌ها را به یکی از نگرانی‌های اصلی امنیتی خاورمیانه تبدیل کرده است.
