بررسی آخرین تحولات جنگ عربستان و یمن نشان میدهد که دامنه درگیریها از جبهههای زمینی به زیرساختهای راهبردی، فرودگاهها و تأسیسات انرژی کشیده شده است؛ وضعیتی که علاوه بر افزایش نگرانیهای امنیتی، بر فعالیتهای اقتصادی و رفتوآمدهای هوایی در عربستان نیز تأثیر گذاشته است.
حملات موشکی و پهپادی علیه فرودگاهها و تأسیسات نفتی عربستان
سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد این نیروها در واکنش به آنچه ۱۲۴ حمله هوایی عربستان در ۲۴ ساعت گذشته خواند، چهار عملیات موشکی و پهپادی علیه اهدافی در این کشور انجام دادهاند.
به گفته سریع، فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، ایستگاه گازی شقدَم و تأسیسات نفتی تناجیب متعلق به شرکت آرامکو در منطقه شرقی عربستان و همچنین فرودگاه بینالمللی ملک فهد در دمام از اهداف این عملیات بودهاند. وی افزود؛ حملات به تأسیسات انرژی موجب آتشسوزی و حملات به فرودگاهها باعث اختلال در پروازها شده است.
گزارشهای رسانهای نیزاز وقوع حملات پیاپی به فرودگاه ریاض و کشته و زخمی شدن شمار زیادی از افراد حکایت دارند.
تلفات حملات به فرودگاه ریاض افزایش یافت
فرودگاه بینالمللی ملک خالد ریاض روز یکشنبه، ۱۹ مهر، بار دیگر هدف حمله قرار گرفت. مقامهای عربستان اعلام کردند در این حمله یک شهروند پاکستانی کشته و ۱۱ نفر دیگر زخمی شدند. ائتلاف به رهبری عربستان نیز اعلام کرد یک پرتابه ناشناس به پایانه شماره چهار فرودگاه اصابت کرده و موجب آتشسوزی شده است.
این حمله یک روز پس از حمله مرگبار دیگری به فرودگاه ریاض رخ داد که بر اساس اعلام مقامهای سعودی، دستکم ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت. تکرار حملات به این مرکز هوایی، نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای حمل و نقل و استمرار فعالیتهای حملونقل هوایی عربستان را افزایش داده است.
همزمان، گزارشهایی از توقف پروازها در فرودگاه ملک فهد در دمام منتشر شده است. نیروهای مسلح یمن نیز با صدور هشدار تازهای از شرکتهای هواپیمایی، کارکنان فرودگاهها و مسافران خواستهاند از استفاده از فرودگاهها و حریم هوایی عربستان خودداری کنند؛ هشداری که به گفته این نیروها، فرودگاههای مکه مکرمه و مدینه منوره را شامل نمیشود.
در همین راستا، سازمان هوانوردی فدرال آمریکا درباره استفاده شرکتهای هواپیمایی این کشور از حریم هوایی عربستان هشدار داده و برخی دولتهای خارجی نیز توصیههای امنیتی خود را برای شهروندانشان تشدید کردهاند.
آموزش مدارس ریاض مجازی شد
در پی حمله به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، آموزش در مدارس پایتخت عربستان از روز یکشنبه به مدت یک هفته بهصورت غیرحضوری برگزار میشود. مقامهای سعودی اعلام کردهاند که حمله به این فرودگاه ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی بر جای گذاشته است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که حملات موشکی و پهپادی به زیرساختهای عربستان، نگرانیها درباره امنیت عمومی و تداوم فعالیتهای روزمره در این کشور را افزایش داده است.
نگرانی شرکتهای نفتی از تشدید ناامنی
تشدید حملات به زیرساختهای انرژی و حملونقل عربستان، نگرانیها درباره فعالیتهای اقتصادی این کشور را نیز افزایش داده است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی فایننشال تایمز که در خبرهای ارسالی بازتاب یافته، نگرانیهای امنیتی و اختلالات هوایی موجب شده مدیران ارشد شرکتهای بزرگ نفتی از جمله اکسونموبیل، توتالانرژیز، شل و بیپی حضور خود در کنفرانس انرژی ریاض را لغو کنند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که عربستان برای جذب سرمایهگذاری خارجی و تثبیت جایگاه خود در بازار جهانی انرژی به محیطی باثبات و امن نیاز دارد. ادامه حملات به فرودگاهها و تأسیسات نفتی میتواند هزینههای امنیتی را افزایش دهد و بر اعتماد شرکتهای بینالمللی به شرایط فعالیت در این کشور تأثیر بگذارد.
تحولات میدانی در تعز؛ ادعای عقبنشینی نیروهای وابسته به ریاض
در جبهه زمینی نیز منابع نزدیک به انصارالله از عقبراندن نیروهای وابسته به عربستان از منطقه المسراخ در استان تعز خبر دادهاند. خبرگزاری سبأ به نقل از یک منبع نظامی اعلام کرده است که نیروهای مسلح یمن توانستهاند این منطقه را از حضور نیروهای رقیب خارج کنند.
ابتکار دیپلماتیک ایران برای آغاز گفتوگو میان ریاض و صنعا
در میان تشدید درگیریها، تماس تلفنی سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با فیصل بن فرحان، همتای سعودی او، از مهمترین تحولات دیپلماتیک محسوب میشود.
عراقچی در این گفتوگو با ابراز نگرانی از افزایش تنشها تأکید کرد که اصرار بر رویکرد نظامی و بیتوجهی به راهحل سیاسی، وضعیت منطقه را پیچیدهتر میکند. وی همچنین اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد برای آغاز گفتوگو میان عربستان و یمن و دستیابی به راهحلی سیاسی مساعدت کند.
این موضع در شرایطی مطرح شده که حملات متقابل، هزینههای انسانی و اقتصادی درگیری را افزایش داده و خطر گسترش بحران به زیرساختهای راهبردی منطقه را تشدید کرده است.
تحولات اخیر نشان میدهد جنگ عربستان و یمن وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن، حملات به فرودگاهها و تأسیسات انرژی با تشدید عملیات نظامی در داخل یمن همراه شده است. در چنین شرایطی، ابتکار ایران برای تسهیل گفتوگو میان ریاض و صنعا میتواند مسیری برای کاهش تنشها فراهم کند؛ هرچند تحقق آن به آمادگی طرفها برای عبور از رویکرد نظامی و ورود به مذاکرات سیاسی بستگی دارد.