بازار ارز در روزهای اخیر تحت تأثیر افزایش تقاضا، نگرانی‌های اقتصادی و تحولات سیاسی با نوسانات قابل‌توجهی همراه بوده است. دلار آزاد پس از صعود به محدوده ۲۷۰ هزار تومان، با مداخله بانک مرکزی عقب‌نشینی کرد؛ اتفاقی که بار دیگر نقش سیاست‌های ارزی و اخبار سیاسی را در تعیین مسیر قیمت‌ها پررنگ کرده است.
علی بهرامی، مدیر اجرایی پایانه صادراتی فلزات گران‌بهای کشور، با اشاره به تحولات اخیر بازار ارز معتقد است ادامه مسیر دلار به دو عامل اصلی بستگی دارد: میزان عرضه ارز از سوی بانک مرکزی و چشم‌انداز مذاکرات و تحولات سیاسی.
چرا دلار تا محدوده ۲۷۰ هزار تومان بالا رفت؟
بهرامی تشدید فشارهای اقتصادی و انتشار اخبار مربوط به محدودیت‌های دریایی را از عوامل افزایش تقاضا در بازار ارز دانست. به گفته او، بخشی از واردکنندگان و تجار برای تأمین ارز مورد نیاز خود زودتر وارد بازار شدند و هم‌زمان، نگرانی سرمایه‌گذاران و خروج بخشی از سرمایه‌ها نیز بر تقاضا فشار وارد کرد.
او همچنین محدود شدن پروازها و افزایش نگرانی‌ها درباره شرایط موجود را از عوامل تشدید فضای روانی بازار عنوان کرد؛ شرایطی که به افزایش تقاضای احتیاطی و رشد نرخ ارز دامن زد.
مداخله بانک مرکزی چگونه بازار را عقب راند؟
به گفته بهرامی، بانک مرکزی در روزهای اخیر با عرضه گسترده ارز تلاش کرده است فشار تقاضا را کنترل کند. او عرضه حدود ۲ میلیارد دلار اسکناس از طریق شبکه بانکی را یکی از اقدامات مهم این سیاست ارزی عنوان کرد.
بر اساس توضیحات این کارشناس، در چارچوب طرح اعلام‌شده، افراد بالای ۱۸ سال امکان خرید ارز با کارت ملی تا سقف ۱۰ هزار دلار را دارند. به اعتقاد او، این مداخله یکی از عوامل مؤثر در کاهش چند هزار تومانی نرخ دلار بوده است.
بهرامی تأکید کرد که در صورت تداوم عرضه ارز از سوی بانک مرکزی، امکان ادامه روند کاهشی قیمت‌ها وجود دارد؛ هرچند میزان اثرگذاری این سیاست به شرایط کلی بازار و تحولات سیاسی نیز وابسته خواهد بود.
دلار در چه محدوده‌ای نوسان می‌کند؟
بهرامی با اشاره به نرخ عرضه ارز از سوی بانک مرکزی، محدوده ۲۵۹ هزار تومان را از منظر انتظارات سیاست‌گذار مهم دانست.
برآورد این کارشناس این است که در صورت تداوم مداخله ارزی، دلار در کوتاه‌مدت ممکن است در محدوده ۲۵۵ تا ۲۶۲ هزار تومان نوسان کند. او کاهش قیمت به زیر ۲۵۰ هزار تومان را در شرایط فعلی بعید ارزیابی کرد.
البته این محدوده‌ها پیش‌بینی شخصی این کارشناس از روند بازار هستند و به معنای نرخ قطعی یا تضمین‌شده دلار در روزهای آینده نیستند.
سناریوی اول؛ کاهش بیشتر دلار با گشایش سیاسی
به گفته بهرامی، اگر عرضه ارز بانک مرکزی ادامه پیدا کند و هم‌زمان اخبار مثبتی از مذاکرات یا گشایش‌های سیاسی منتشر شود، احتمال کاهش بیشتر نرخ ارز وجود دارد.
او تخلیه هیجان اخیر بازار را نیز یکی از عوامل احتمالی افت قیمت‌ها می‌داند. به اعتقاد این کارشناس، پس از شکل‌گیری موج‌های هیجانی و جابه‌جایی سریع سرمایه میان بازارها، با فروکش کردن نگرانی‌ها ممکن است بخشی از تقاضای احتیاطی از بازار ارز خارج شود.
در این سناریو، ترکیب عرضه مستمر ارز و کاهش ریسک‌های سیاسی می‌تواند فشار کاهشی بیشتری بر دلار وارد کند.
سناریوی دوم؛ بازگشت دلار به بالای ۲۷۰ هزار تومان
در مقابل، اگر مذاکرات به نتیجه نرسد یا گشایش سیاسی مورد انتظار رخ ندهد، احتمال بازگشت دلار به مسیر صعودی وجود دارد.
بهرامی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته درباره افزایش فشارهای ارزی در نیمه دوم سال، احتمال تقویت انتظارات تورمی و شکل‌گیری موج جدید تقاضا را مطرح کرد. بر اساس ارزیابی او، در چنین شرایطی دلار ممکن است دوباره از محدوده ۲۷۰ هزار تومان عبور کند و در صورت تشدید عوامل افزایشی، حرکت به سمت محدوده ۳۰۰ هزار تومان نیز دور از انتظار نباشد.
این سطح نیز یک سناریوی احتمالی از نگاه این کارشناس است، نه پیش‌بینی قطعی قیمت در هفته آینده.
آینده بازار ارز به کدام سمت می‌رود؟
برآیند تحلیل بهرامی نشان می‌دهد که مسیر کوتاه‌مدت دلار بیش از هر چیز به تداوم مداخله بانک مرکزی، اخبار مذاکرات و میزان تقاضای احتیاطی وابسته است.
اگر عرضه ارز ادامه یابد و نشانه‌هایی از بهبود شرایط سیاسی ظاهر شود، احتمال تثبیت یا کاهش بیشتر قیمت‌ها وجود دارد. در مقابل، تشدید نااطمینانی‌ها و افزایش انتظارات تورمی می‌تواند بار دیگر تقاضا را تقویت کند و زمینه رشد نرخ ارز را فراهم سازد.
در نتیجه، هفته آینده می‌تواند از نظر مشخص شدن جهت حرکت بازار اهمیت داشته باشد؛ با این حال، تا زمانی که وضعیت متغیرهای سیاسی و سیاست‌های ارزی روشن‌تر نشود، نمی‌توان درباره ادامه افت یا بازگشت صعودی دلار با قطعیت اظهارنظر کرد.
