سردار رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، اعلام کرد برنامه‌های مهرداد اخلاقی، وزیر پیشنهادی دفاع، با تأیید ستاد کل نیروهای مسلح و حمایت قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا تدوین شده و این گزینه با اعتماد رئیس‌جمهور برای تصدی این مسئولیت معرفی شده است.
به گفته طلایی‌نیک، شرایط جنگی و ضرورت ارتقای توان تولید تسلیحات، از عوامل مؤثر در انتخاب وزیر پیشنهادی بوده است. او تأکید کرد اخلاقی با توجه به سوابق مدیریتی خود در سازمان صنایع دفاع و سازمان هوافضای وزارت دفاع، می‌تواند روند توسعه صنایع راهبردی، به‌ویژه در حوزه موشکی، پهپادی و تجهیزات پیشرفته را دنبال کند.
سخنگوی وزارت دفاع همچنین با اشاره به تجربه مدیران پیشین این وزارتخانه در پایه‌گذاری صنایع راهبردی، استمرار این مسیر را یکی از محورهای برنامه وزیر پیشنهادی دانست. با این حال، میزان تحقق اهداف اعلام‌شده به نحوه اجرای برنامه‌ها، ظرفیت تأمین منابع و تداوم همکاری میان مجموعه‌های دفاعی وابسته خواهد بود.
توسعه صنایع موشکی و پهپادی؛ محور اصلی برنامه دفاعی
طلایی‌نیک، اخلاقی را از مدیران کلیدی توسعه خانواده موشک‌های عماد، حاج‌قاسم و سجیل معرفی کرد و گفت او در افزایش ظرفیت تولید و استفاده از توان نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان نقش داشته است.
به گفته سخنگوی وزارت دفاع، وزیر پیشنهادی علاوه بر توسعه فناوری‌های تسلیحاتی، برنامه‌هایی برای گسترش پشتیبانی مهندسی، دستیابی به نوآوری‌های جدید در تولید تجهیزات و تقویت دیپلماسی دفاعی ارائه کرده است.
در این چارچوب، مسئله اصلی صرفاً افزایش حجم تولید نیست؛ بلکه حفظ ظرفیت صنعتی، ارتقای فناوری و ایجاد امکان تأمین مستمر تجهیزات در شرایط بحران نیز اهمیت دارد. میزان موفقیت این رویکرد را باید در تداوم تولید، کیفیت تجهیزات و توان پاسخ‌گویی به نیازهای عملیاتی نیروهای مسلح ارزیابی کرد.
افزایش ۲.۵ برابری تولید تسلیحات در جنگ؛ روایت وزارت دفاع از تداوم تولید
سخنگوی وزارت دفاع اعلام کرد تولید تسلیحات در طول جنگ نه‌تنها متوقف نشده، بلکه به گفته او، حجم تولید به ۲.۵ برابر دوره پیش از جنگ رسیده است.
طلایی‌نیک همچنین گفت وزارت دفاع از قبل، محل‌های جایگزین و امنی را برای ادامه فعالیت‌های تولیدی در نظر گرفته بود و همین تمهیدات، امکان استمرار تولید و تأمین تجهیزات نیروهای مسلح را فراهم کرد.
او بومی‌سازی صنایع دفاعی و استقرار ظرفیت‌های تولید تسلیحات راهبردی در مناطق امن را از عوامل مؤثر در حفظ توان تولید در برابر حملات عنوان کرد.
این اظهارات، بر اساس روایت رسمی وزارت دفاع، نشان‌دهنده تمرکز بر کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تولید در شرایط جنگی است. با این حال، ارزیابی مستقل از میزان افزایش تولید، ترکیب تسلیحات تولیدشده و ظرفیت واقعی جایگزینی تجهیزات، به داده‌های تفصیلی و قابل راستی‌آزمایی نیاز دارد.
نقش ۹ هزار شرکت دانش‌بنیان در توسعه صنایع دفاعی ایران
طلایی‌نیک از مشارکت شبکه‌ای متشکل از بیش از ۹ هزار شرکت دانش‌بنیان در زنجیره پشتیبانی صنایع دفاعی خبر داد و گفت همکاری این مجموعه‌ها در جریان جنگ نیز ادامه داشته است.
او همچنین از اجرای ۵۰ طرح راهبردی دومنظوره با مشارکت بخش خصوصی خبر داد؛ طرح‌هایی که به گفته وی، حوزه‌هایی از صنعت هوایی تا تولید موتورهای دیزل برای حمل‌ونقل ریلی و کارخانه‌های صنعتی را در بر می‌گیرد.
گسترش همکاری میان صنایع دفاعی، شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی می‌تواند به توسعه فناوری‌های بومی و کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی کمک کند. با این حال، میزان اثرگذاری این شبکه به سهم واقعی شرکت‌ها در تولید نهایی، سطح فناوری محصولات و امکان تبدیل ظرفیت‌های پژوهشی به تولید صنعتی وابسته است.
صادرات تسلیحات ایرانی پس از جنگ؛ اولویت با تأمین نیاز داخلی
سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به افزایش زمینه‌های صادرات تسلیحات ایران، اعلام کرد اولویت نخست این وزارتخانه تأمین نیازهای نیروهای مسلح است و صادرات در صورت وجود تولید مازاد دنبال خواهد شد.
او همچنین مدعی شد وابستگی آمریکا و رژیم صهیونیستی به شرکت‌های چندملیتی و زنجیره‌های تأمین خارجی، تأمین برخی تسلیحات و مهمات را برای آنها دشوارتر کرده است؛ ادعایی که برای ارزیابی دقیق آن، بررسی داده‌های تولید، ذخایر تسلیحاتی و روند تأمین تجهیزات طرف‌های درگیر ضروری است.
در صورت تحقق ظرفیت تولید مازاد، صادرات دفاعی می‌تواند به یکی از محورهای توسعه همکاری‌های نظامی و صنعتی ایران تبدیل شود. با این حال، تحقق این هدف به توازن میان نیازهای داخلی، ظرفیت تولید، محدودیت‌های تجاری و شرایط سیاسی و امنیتی بازارهای هدف بستگی دارد.
معیشت کارکنان و بازنشستگان نیروهای مسلح در برنامه وزیر پیشنهادی
طلایی‌نیک تأکید کرد برنامه اخلاقی تنها به حوزه تسلیحات و فناوری محدود نیست و بهبود معیشت کارکنان شاغل و بازنشستگان نیروهای مسلح نیز در آن پیش‌بینی شده است. به گفته او، محورهای این برنامه به مجلس ارائه شده است.
قرار گرفتن مسائل معیشتی در کنار توسعه صنایع دفاعی، یکی از موضوعات مهم پیش روی وزارت دفاع خواهد بود. تحقق این بخش از برنامه، به منابع مالی، سازوکارهای اجرایی و میزان تخصیص بودجه به مطالبات کارکنان و بازنشستگان وابسته است.
آزمون وزیر پیشنهادی دفاع؛ تبدیل دستاوردهای جنگی به ظرفیت پایدار
مجموع اظهارات سخنگوی وزارت دفاع نشان می‌دهد برنامه اعلام‌شده برای دوره جدید، بر سه محور اصلی استوار است: حفظ و توسعه ظرفیت تولید تسلیحات، تقویت زنجیره فناوری و پشتیبانی داخلی و رسیدگی به مسائل معیشتی نیروهای مسلح.
در کنار این اولویت‌ها، ادعای افزایش ۲.۵ برابری تولید در جنگ و مشارکت گسترده شرکت‌های دانش‌بنیان، تصویری از ظرفیت‌های مورد اتکای وزارت دفاع ارائه می‌کند؛ ظرفیتی که سنجش دقیق آن به انتشار داده‌های قابل ارزیابی نیاز دارد.
از این منظر، مهم‌ترین مسئله پیش روی وزیر پیشنهادی، صرفاً تداوم روند تولید در شرایط بحران نیست؛ بلکه تبدیل تجربه جنگ به ساختاری پایدار برای تأمین تجهیزات، ارتقای فناوری، کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تولید و بهبود وضعیت معیشتی نیروهای مسلح است. میزان تحقق این اهداف، به برنامه اجرایی وزارت دفاع و نتایج عملی آن در ماه‌های آینده بستگی خواهد داشت.
