در سال‌های اخیر، چین با توسعه مجموعه‌ای از تسلیحات دوربرد تلاش کرده است برتری نظامی آمریکا در غرب اقیانوس آرام را به چالش بکشد. در میان این تسلیحات، موشک بالستیک DF-26 و به‌ویژه نسخه ضدکشتی آن، DF-26B، جایگاه ویژه‌ای دارد؛ موشکی که به دلیل قابلیت بالقوه هدف قرار دادن ناوهای هواپیمابر، در برخی تحلیل‌های نظامی از آن با عنوان «قاتل ناوهای هواپیمابر» یاد می‌شود.
اما این موشک چه ویژگی‌هایی دارد و آیا واقعاً می‌تواند یکی از مهم‌ترین نمادهای قدرت نظامی آمریکا را از میدان خارج کند؟
موشک DF-26 چین چیست و چه بردی دارد؟
DF-26 یک موشک بالستیک میان‌برد ساخت چین است که برد آن حدود چهار هزار کیلومتر برآورد می‌شود. این موشک می‌تواند اهدافی را در فاصله قابل‌توجهی از خاک چین، از جمله پایگاه نظامی آمریکا در جزیره گوام، در تیررس قرار دهد.
این سامانه برای نخستین بار در سال ۲۰۱۵ و در جریان رژه نظامی پکن به نمایش عمومی درآمد و از سال ۲۰۱۶ وارد خدمت عملیاتی شد.
یکی از ویژگی‌های مهم DF-26 استفاده از سوخت جامد است؛ قابلیتی که زمان آماده‌سازی و پرتاب موشک را در مقایسه با بسیاری از سامانه‌های قدیمی‌تر کاهش می‌دهد. همچنین، استفاده از پرتابگرهای متحرک جاده‌ای امکان جابه‌جایی و استقرار آن در موقعیت‌های مختلف را فراهم می‌کند.
DF-26 حدود ۱۴ متر طول و نزدیک به ۲۰ تن وزن هنگام پرتاب دارد و قابلیت حمل کلاهک متعارف یا هسته‌ای برای آن در نظر گرفته شده است. همین ویژگی‌ها باعث شده این موشک به ابزاری چندمنظوره برای تهدید اهداف زمینی و دریایی تبدیل شود.
چرا DF-26B برای ناوهای هواپیمابر آمریکا خطرناک است؟
اهمیت راهبردی این خانواده موشکی زمانی بیشتر می‌شود که به نسخه ضدکشتی آن، یعنی DF-26B، توجه کنیم. این نسخه با هدف تهدید شناورهای بزرگ نظامی، به‌ویژه ناوهای هواپیمابر و گروه‌های رزمی همراه آن‌ها، توسعه یافته است.
یکی از قابلیت‌های مورد توجه در این موشک، استفاده احتمالی از کلاهک مانورپذیر است. چنین کلاهکی می‌تواند در مرحله نهایی پرواز مسیر خود را تغییر دهد و در نتیجه، پیش‌بینی مسیر حرکت و رهگیری آن را برای سامانه‌های دفاع موشکی دشوارتر کند.
با این حال، هدف قرار دادن یک ناو هواپیمابر متحرک به فناوری‌هایی فراتر از یک موشک سریع و دوربرد نیاز دارد. چین باید بتواند موقعیت شناور مورد نظر را به‌صورت مستمر شناسایی و ردیابی کند و اطلاعات مربوط به آن را در زمان مناسب به سامانه موشکی انتقال دهد.
در این میان، ماهواره‌های شناسایی، رادارها، هواپیماها و شبکه‌های اطلاعاتی چین نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. به همین دلیل، DF-26B را باید بخشی از یک شبکه گسترده شناسایی و هدف‌گیری دریایی دانست، نه صرفاً یک موشک مستقل.
چین چگونه برای هدف قرار دادن ناوهای آمریکایی تمرین می‌کند؟
یکی از بخش‌های قابل‌توجه برنامه نظامی چین، تلاش برای شبیه‌سازی تجهیزات و شناورهای نظامی آمریکا با هدف آزمایش تسلیحات است.
تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده در سال‌های گذشته، از ساخت ماکت‌هایی با ابعاد و شکل ظاهری ناوهای هواپیمابر و ناوشکن‌های آمریکایی در مناطق بیابانی چین حکایت دارند.
در منطقه تاکلاماکان، اهدافی شبیه شناورهای جنگی آمریکا ساخته شده‌اند که برای آزمایش تسلیحات و سامانه‌های هدف‌گیری مورد استفاده قرار می‌گیرند. در برخی تصاویر نیز اهدافی دریایی روی ریل دیده می‌شوند؛ موضوعی که احتمال شبیه‌سازی حرکت شناورها در جریان آزمایش‌ها را مطرح می‌کند.
همچنین ویدئویی از برخورد یک موشک بالستیک به ماکت ناو هواپیمابر در بیابان‌های چین، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، این تصاویر ظاهراً همان ویدئویی هستند که در دسامبر ۲۰۲۴ منتشر شده بودند و بازنشر آن‌ها در نوامبر ۲۰۲۶ به معنای انجام آزمایش جدید نیست.
از سوی دیگر، صرفاً با استناد به این تصاویر نمی‌توان با قطعیت اعلام کرد که موشک شلیک‌شده از نوع DF-26B بوده است.
آیا DF-26B واقعاً می‌تواند ناو هواپیمابر آمریکا را نابود کند؟
با وجود قابلیت‌های قابل‌توجه این موشک، انهدام یک ناو هواپیمابر آمریکایی همچنان عملیاتی بسیار پیچیده محسوب می‌شود.
ناوهای هواپیمابر آمریکا معمولاً به‌تنهایی وارد مناطق عملیاتی نمی‌شوند و در مرکز یک گروه رزمی متشکل از ناوشکن‌ها، زیردریایی‌ها، جنگنده‌ها و سامانه‌های دفاعی پیشرفته قرار می‌گیرند.
این ساختار دفاعی چندلایه با هدف شناسایی و مقابله با تهدیدهای هوایی و موشکی طراحی شده است. بنابراین، عبور از این لایه‌های دفاعی و اصابت موفق به یک ناو متحرک، به مجموعه‌ای از قابلیت‌های شناسایی، هدف‌گیری و هدایت دقیق نیاز دارد.
همچنین، برخورد یک موشک به ماکتی ثابت در بیابان را نمی‌توان معادل موفقیت در هدف قرار دادن یک ناو هواپیمابر در حال حرکت در اقیانوس دانست.
با این وجود، حتی اگر DF-26B نتواند در همه شرایط یک ناو هواپیمابر را منهدم کند، قابلیت تهدید چنین شناورهایی می‌تواند محاسبات عملیاتی نیروی دریایی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
هدف چین از توسعه موشک DF-26B چیست؟
اهمیت این موشک تنها به مقابله با ناوهای هواپیمابر محدود نمی‌شود. یکی از اهداف اصلی چین از توسعه تسلیحات دوربرد، افزایش هزینه حضور نظامی آمریکا در غرب اقیانوس آرام و محدود کردن آزادی عمل نیروهای این کشور در نزدیکی مرزهای چین است.
جزیره گوام، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، در محدوده برد اعلام‌شده DF-26 قرار دارد. از این رو، این موشک علاوه بر تهدید شناورهای نظامی، می‌تواند پایگاه‌ها و زیرساخت‌های راهبردی آمریکا را نیز در معرض خطر قرار دهد.
این رویکرد در ادبیات نظامی با عنوان «منع دسترسی و منع منطقه‌ای» یا A2/AD شناخته می‌شود. هدف چنین راهبردی، دشوار و پرهزینه کردن ورود و فعالیت نیروهای نظامی رقیب در یک منطقه جغرافیایی مشخص است.
در مجموع، DF-26B را نمی‌توان سلاحی دانست که به‌تنهایی نابودی ناوهای هواپیمابر آمریکا را تضمین کند؛ اما توسعه چنین موشک‌هایی نشان می‌دهد که چین به دنبال ایجاد محدودیت‌های جدی برای برتری دریایی واشنگتن در اقیانوس آرام است.
رقابت نظامی دو قدرت بزرگ جهان اکنون بیش از گذشته به فناوری موشکی، شبکه‌های شناسایی و توانایی هدف‌گیری دقیق وابسته شده است؛ تحولاتی که می‌توانند موازنه قدرت در آب‌های اقیانوس آرام را در سال‌های آینده تحت تأثیر قرار دهند.
