مسعود پزشکیان در برنامه «فیس دِ نیشن» شبکه CBS در پاسخ به پرسشی پیرامون فرآیندهای تصمیمگیری در ایران و نقش رهبر انقلاب، پرده از قانونی نفوذناپذیر در عالیترین سطح حکمرانی برداشت: خروجی تصمیمات کشور در حوزه سیاست خارجی و امنیت ملی حاصل همافزایی، مشورت و توافق یک ترکیب ۶ نفره ویژه متشکل از سران قوا، ارکان عالی نظامی-امنیتی و نمایندگان حاکمیتی است.
طبق بررسیها و البته ادعای رسانههای داخلی، این ساختار ششنفره را مسعود پزشکیان (رئیسجمهور)، محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس)، غلامحسین محسنی اژهای (رئیس قوه قضائیه)، محسن رضایی (دبیر شورای عالی امنیت ملی)، سرلشکر علی عبداللهی (رئیس ستاد کل نیروهای مسلح) و سردار احمد وحیدی (فرمانده کل سپاه) تشکیل میدهند.
خنثیسازی اتهام «نفوذ»؛ پاسخ غیرمستقیم به تندروها
در روزهای اخیر و همزمان با رایزنیهای دیپلماتیک رئیسجمهور در نیویورک، طیف حاشیهساز و تندرو در داخل کشور حملات بیسابقهای را علیه دولت چهاردهم سازماندهی کرد تا جایی که برخی چهرههای این جریان، رئیسجمهور مستقر را با اتهاماتی نظیر «نفوذی» هدف قرار دادند.
اما پرداختن به موضوعا ساختار ۶ نفره از سوی مسعود پزشکیان در یک مصاحبه تلویزیونی با شبکه آمریکایی، تمام سناریوهای تندروها را نقش بر آب ساخت. پیام شفاف پزشکیان به جامعه و رقبای سیاسی این بود که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نه محصول تصمیمات شخصی دولت است و نه خارج از چارچوب خطوط قرمز نظام رقم میخورد. وقتی تصمیمات کلان دیپلماتیک از کانال سران هر سه قوه و فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی میگذرد، اتهامزنی به دولت در واقع زیر سؤال بردن کل ساختار تصمیمسازی و عالیترین ارکان امنیتی کشور است.
تمایز هوشمندانه «تیم ۶ نفره» از «شورای عالی امنیت ملی»
بررسی قانونی و ساختاری نشان میدهد که این هسته ۶ نفره با ترکیب متکثر شورای عالی امنیت ملی (شعام) تفاوتهای ماهوی دارد. طبق اصل ۱۷۶ قانون اساسی، شورای عالی امنیت ملی نهادی گسترده با اعضای متعدد حقوقی، از وزرا و روسای سازمانها تا نمایندگان رهبری است که وظیفه سیاستگذاری عام امنیتی و دفاعی را بر عهده دارد.
اما «تیم ۶ نفره» یک هسته فشرده، چابک و فوقالعاده راهبردی است که با هماهنگی مستقیم رهبر انقلاب، وظیفه بررسی سریع، اجماعسازی و اتخاذ تصمیمات حیاتی در شرایط ویژه، بحرانهای منطقهای و پروندههای حساس دیپلماتیک را بر عهده دارد. تمایز این دو ساختار ثابت میکند که نظام برای مواجهه با پیچیدگیهای ژئوپلیتیک روز و شیطنتهای منطقهای، سازوکاری انعطافپذیر و در عین حال کاملاً منسجم طراحی کرده است.
موازنه قوا و اجماع راهبردی در راس حاکمیت؛ عبور از حواشی با منطق اجماع ملی
حضور همزمان سران سه قوه در کنار عالیترین مقامات ستاد کل و سپاه پاسداران و دبیرخانه شعام، نشاندهنده دستیابی به یک موازنه و همگرایی ملی میان «میدان» و «دیپلماسی» است. چنین ترکیبی این سیگنال قاطع را به طرفهای خارجی و رسانههای بینالمللی ارسال میکند که موضع ایران در مذاکرات و مواجهات منطقهای، موضعی حاکمیتی، یکپارچه و غیرقابلتزلزل است.
رمزگشایی از سخنان مسعود پزشکیان در نیویورک بار دیگر اثبات میکند که سیاست خارجی ایران بستر آزمون و خطاهای جناحی یا جوسازیهای سیاسی نیست. افشای سازوکار تیم ۶ نفره تصمیمگیری از سوی رئیس جمهور، علاوه بر اینکه تیر خلاص را به ادعاها و هجمههای بیاساس تندروهای داخلی شلیک کرد، نشان داد که دولت چهاردهم در مسیر پیگیری منافع ملی، گامبهگام با هماهنگی عالیترین سطوح حاکمیت حرکت میکند.
