سیدمحمد موحد عضو کمیسیون اصل نودم قانون اساسی مجلس، با اشاره به جایگاه ایران در تحولات غرب آسیا، تأکید کرد که کشور طی سالهای گذشته نشان داده است بدون حضور و نقشآفرینی تهران، بسیاری از معادلات منطقهای امکان حلوفصل ندارند.
از نگاه این نماینده مجلس، ترکیب دیپلماسی فعال و قدرت بازدارندگی دو مؤلفه مهم در جایگاه منطقهای ایران است؛ ظرفیتی که به گفته او امکان مدیریت بخشی از بحرانها از مسیر گفتوگو، تعامل و تصمیمگیری هوشمندانه را فراهم کرده است.
این نگاه البته یک پیام داخلی نیز دارد؛ حفظ قدرت و جایگاه منطقهای، صرفاً به مؤلفههای نظامی و دیپلماتیک وابسته نیست و ثبات سیاسی و انسجام اجتماعی در داخل نیز بخشی از قدرت ملی محسوب میشود.
هشدار درباره هزینههای دوقطبیسازی
یکی از محورهای اصلی سخنان موحد، ضرورت جلوگیری از شکلگیری دوقطبیهای سیاسی و اجتماعی است. او معتقد است در شرایط حساس کنونی، التهاب سیاسی، رفتارهای هیجانی و تشدید اختلافات داخلی میتواند هزینههای کشور را افزایش دهد.
این موضوع از منظر حکمرانی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا اختلاف نظر سیاسی در هر جامعهای طبیعی است، اما زمانی که اختلافات از مسیرهای قانونی و گفتوگویی خارج شده و به تقابل اجتماعی تبدیل شود، ظرفیت تصمیمگیری و حل مسئله نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
بر همین اساس، موحد بر ضرورت آرامسازی فضای سیاسی و اجتماعی، احترام به قانون و پرهیز از افراط و تفریط تأکید دارد و مسئولان، رسانهها و نخبگان را در قبال پیامدهای سخنان و رفتارهای خود مسئول میداند.
اختلاف سیاسی باید به راهحل تبدیل شود
از نگاه این نماینده مجلس، رقابت سیاسی زمانی میتواند به تقویت کشور کمک کند که به جای افزایش تنش، به تولید راهحل برای مسائل مردم منجر شود.
این رویکرد، مرز میان «اختلافنظر» و «اختلافافکنی» را برجسته میکند. در واقع، مسئله اصلی حذف اختلافات سیاسی نیست؛ بلکه مدیریت آنها در چارچوب قانون و اخلاق است. اگر رقابتهای سیاسی بتواند به اصلاح سیاستها، افزایش کارآمدی و پاسخگویی مسئولان منجر شود، میتواند بخشی از ظرفیت حل مشکلات کشور باشد.
اما تبدیل اختلافات به بحرانهای سیاسی و اجتماعی، میتواند همین ظرفیت را به نقطه ضعف تبدیل کند.
مجلس؛ حلقه اتصال نظارت و اعتماد عمومی
موحد در بخش دیگری از سخنان خود بر نقش مجلس در تقویت ثبات سیاسی و حکمرانی تأکید کرد. به اعتقاد او، نظارت هوشمندانه، افزایش پاسخگویی دستگاهها، اصلاح ساختارهای اجرایی و دفاع از حقوق مردم از مهمترین وظایف مجلس شورای اسلامی است.
در این میان، کمیسیون اصل نود نیز میتواند نقش مهمی در پیگیری مطالبات و شکایات مردم داشته باشد. نظارت مؤثر بر عملکرد دستگاههای اجرایی، در صورت همراه شدن با شفافیت و پیگیری نتیجهمحور، میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
اعتماد عمومی البته تنها با توصیه به مردم برای حفظ آرامش ایجاد نمیشود؛ بلکه عملکرد دستگاهها، میزان پاسخگویی مسئولان و مشاهده نتیجه پیگیری مطالبات نیز در شکلگیری این اعتماد نقش تعیینکننده دارد.
وحدت؛ سرمایهای که نیازمند رفتار مسئولانه است
موحد در نهایت بر این نکته تأکید دارد که جامعه ایران در مقاطع دشوار تاریخی، با اتکا به هوشیاری و حضور مردم توانسته از بحرانها عبور کند و این سرمایه اجتماعی باید حفظ شود.
در چنین شرایطی، «وحدت» را نمیتوان صرفاً به معنای یکسان بودن دیدگاهها دانست. وحدت پایدار زمانی شکل میگیرد که اختلافنظرها در چارچوب قانون پذیرفته شوند، رقابت سیاسی به تخریب تبدیل نشود و مردم احساس کنند صدای آنها در فرآیند تصمیمگیری شنیده میشود.
از این منظر، پیام اصلی سخنان موحد را میتوان در یک گزاره خلاصه کرد: ایران برای عبور از فشارها و تحولات منطقهای، همزمان به قدرت بازدارندگی در بیرون و انسجام اجتماعی در درون نیاز دارد.
در نهایت، حفظ آرامش سیاسی زمانی پایدار خواهد بود که با افزایش کارآمدی، شفافیت، پاسخگویی و حل مسائل واقعی مردم همراه شود؛ چرا که انسجام ملی نه فقط یک شعار سیاسی، بلکه سرمایهای است که در میدان عمل و از مسیر اعتماد متقابل میان مردم و حاکمیت تقویت میشود.
