ذخایر گاز طبیعی اروپا در آستانه فصل سرد سال به ۶۹ درصد ظرفیت رسیده است؛ سطحی که بهمراتب پایینتر از میانگین ۸۵ درصدی پنج سال گذشته در این مقطع از سال قرار دارد.
بر اساس دادههای انجمن زیرساخت گاز اروپا، آلمان و هلند که در مجموع ۳۵ درصد ظرفیت ذخیرهسازی گاز اتحادیه اروپا را در اختیار دارند، از جمله کشورهایی هستند که در روند ذخیرهسازی گاز عقبتر از سطح مورد انتظار قرار گرفتهاند.
جهش قیمت انرژی در اروپا
افزایش قیمت انرژی و اختلالات ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، خرید گاز از سوی شرکتهای خصوصی و اجرای برنامههای ذخیرهسازی ملی توسط دولتها را دشوارتر کرده است.
همزمان با عبور قیمت جهانی نفت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، قیمت بنزین در اروپا نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد و قیمت گازوئیل ۳۸ درصد افزایش یافته است.
قیمت گاز طبیعی اروپا نیز به ۸۱ یورو، معادل حدود ۹۳ دلار، به ازای هر مگاوات ساعت رسیده که ۱۵۰ درصد بیشتر از یک سال گذشته است. این رقم همچنین از پیشبینی نامطلوب بانک مرکزی اروپا درباره قیمت گاز بالاتر است.
بانک مورگان استنلی نیز پیشبینی کرده است قیمت گاز اروپا در صورت نامساعد بودن شرایط اقلیمی میتواند به ۱۰۰ یورو برای هر مگاوات ساعت برسد.
فشار انرژی بر دولتهای اروپایی
افزایش هزینه انرژی همزمان با فشارهای اقتصادی، دولتهای اروپایی را به سمت اقداماتی برای کاهش هزینههای خانوارها و مصرفکنندگان سوق داده است.
در ایتالیا، ائتلاف محافظهکار حاکم اعلام کرده است از سال آینده مالیات جادهای ۱۴.۵ میلیون خودرو و موتورسیکلت را لغو میکند؛ اقدامی که بیش از ۲ میلیارد یورو برای دولت هزینه خواهد داشت. این تصمیم علاوه بر کاهش مالیات بر مصرف گازوئیل است که تاکنون حدود ۲.۸ میلیارد یورو هزینه داشته است.
چنین اقداماتی میتواند در کوتاهمدت از فشار هزینهها و نارضایتی عمومی بکاهد، اما همزمان نگرانیهایی درباره افزایش بدهی دولت ایتالیا و دیگر کشورهای اروپایی ایجاد کرده است.
در آلمان نیز فشار ناشی از هزینه انرژی در فضای سیاسی این کشور بازتاب پیدا کرده است. حزب آلترناتیو برای آلمان، موسوم به AfD، خواستار برقراری صلح با مسکو و احیای قراردادهای گاز ارزان روسیه شده است.
شوک گازی و خطر تورم ماندگار
بانک ایتالیا در گزارشی درباره پیامدهای شوک انرژی اعلام کرده است شوکهای نفتی معمولاً موجب افزایش کوتاهمدت تورم میشوند، اما شوکهای گازی میتوانند آثار شدیدتر و ماندگارتری داشته باشند و به تورم پایه نیز سرایت کنند.
در همین حال، برخی تحلیلگران درباره خطر کاهش شدید ذخایر گاز و تداوم قیمتهای بالا در ماههای آینده هشدار دادهاند.
تحلیلگران مورگان استنلی نیز تأکید کردهاند اتکا به شرایط آبوهوایی برای تأمین امنیت انرژی یک ریسک محسوب میشود؛ موضوعی که اهمیت سطح ذخایر گاز پیش از ورود به ماههای اوج مصرف را افزایش داده است.
در صورت ادامه قیمتهای بالا و کاهش سرعت ذخیرهسازی، کشورهای اروپایی ممکن است همزمان با افزایش هزینه انرژی، با فشار بیشتری بر تورم، بودجه دولتها و فعالیت شرکتهای صنعتی مواجه شوند.