اصطلاح «اردک لنگ» (Lame Duck) در ادبیات سیاسی آمریکا به رئیسجمهوری گفته میشود که در سالهای پایانی دوره فعالیت خود یا در شرایط کاهش نفوذ سیاسی قرار گرفته و توانایی کمتری برای پیشبرد برنامههایش دارد. حالا نتیجه انتخابات میاندورهای و تغییر احتمالی موازنه قدرت در کنگره، بار دیگر این اصطلاح را در ارتباط با دونالد ترامپ مطرح کرده است.
جنگ با ایران؛ هزینهای که به صندوق رأی رسید
یکی از محورهای مهم تحلیل انتخابات اخیر آمریکا، تأثیر جنگ با ایران بر افکار عمومی و رفتار انتخاباتی شهروندان این کشور است. جنگی که علاوه بر پیامدهای نظامی و امنیتی، هزینههای اقتصادی قابل توجهی را به همراه داشته و نگرانیها درباره تورم، قیمت انرژی و وضعیت معیشت خانوارهای آمریکایی را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، بخشی از تحلیلگران سیاسی آمریکا، نارضایتی از تبعات جنگ را یکی از عوامل مؤثر بر کاهش حمایت از جمهوریخواهان میدانند. به اعتقاد این تحلیلگران، رأیدهندگان تنها درباره سیاست خارجی دولت تصمیم نگرفتند، بلکه هزینههای مستقیم و غیرمستقیم درگیری نظامی را نیز در ارزیابی عملکرد رئیسجمهور لحاظ کردند.
تورم و اقتصاد؛ عامل تعیینکننده در تغییر رفتار رأیدهندگان
در کنار جنگ، وضعیت اقتصادی آمریکا نیز نقش مهمی در فضای انتخاباتی داشته است. افزایش هزینههای زندگی، فشار تورمی و نگرانی از آینده اقتصادی، بخشی از رأیدهندگان مستقل را نسبت به عملکرد دولت ترامپ منتقد کرده است.
رأیدهندگان مستقل در انتخابات آمریکا اهمیت ویژهای دارند؛ چراکه برخلاف پایگاههای سنتی دو حزب، الزاماً به یک جریان سیاسی وفادار نیستند و ممکن است بر اساس عملکرد اقتصادی و تصمیمات دولت، انتخاب خود را تغییر دهند.
از این منظر، پیوند میان جنگ خارجی و مشکلات اقتصادی داخلی به یکی از چالشهای مهم جمهوریخواهان تبدیل شده است؛ چالشی که نشان میدهد تصمیمات سیاست خارجی واشنگتن میتواند مستقیماً بر معادلات سیاست داخلی این کشور اثر بگذارد.
کانزاس و تگزاس؛ نشانههایی از تغییر در نقشه سیاسی آمریکا
نتایج ایالتهایی مانند کانزاس و تگزاس نیز از منظر تحولات سیاسی آمریکا قابل توجه است. این ایالتها به دلیل جایگاه انتخاباتی و ترکیب جمعیتی خود، در تحلیل رفتار رأیدهندگان اهمیت دارند و تغییر در میزان حمایت از نامزدهای دو حزب میتواند پیامهای سیاسی مهمی داشته باشد.
در فلوریدا، ایالتی که محل سکونت ترامپ نیز محسوب میشود، رقابت نزدیک جمهوریخواهان با نامزد دموکراتها، توجه تحلیلگران را به خود جلب کرده است. چنین رقابتهایی نشان میدهد حتی در ایالتهایی که سابقه حمایت از جمهوریخواهان دارند، نمیتوان رفتار انتخاباتی مردم را ثابت و تغییرناپذیر فرض کرد.
آیا مسیر استیضاح ترامپ هموار میشود؟
یکی از مهمترین پیامدهای احتمالی تغییر موازنه قدرت در کنگره، افزایش فشار سیاسی و نظارتی بر دولت ترامپ است. اگر دموکراتها کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار بگیرند، امکان آغاز تحقیقات پارلمانی درباره تصمیمات دولت و حتی طرح استیضاح رئیسجمهور میتواند افزایش پیدا کند.
با این حال، استیضاح به معنای برکناری قطعی رئیسجمهور نیست. مطابق قانون اساسی آمریکا، مجلس نمایندگان اختیار طرح اتهام و تصویب مواد استیضاح را دارد، اما محکومیت و برکناری رئیسجمهور مستلزم رأی دوسوم سناتورهای حاضر در مجلس سناست. بنابراین، ترکیب سیاسی سنا در این روند اهمیت تعیینکنندهای دارد.
پیام انتخابات آمریکا برای کاخ سفید چیست؟
تحولات انتخاباتی آمریکا بار دیگر نشان داد که سیاست خارجی و امنیتی واشنگتن از اقتصاد داخلی این کشور جدا نیست. جنگ با ایران، هزینههای نظامی، نگرانی درباره قیمت انرژی و فشار تورمی، مجموعهای از موضوعات بههمپیوسته را شکل دادهاند که میتوانند بر میزان حمایت عمومی از دولت تأثیر بگذارند.
برای ترامپ، مسئله فقط از دست دادن کرسیهای کنگره نیست؛ بلکه چالش اصلی، دشوارتر شدن پیشبرد برنامههای دولت در فضایی است که مخالفان سیاسی از ابزارهای بیشتری برای نظارت، تحقیق و مقابله با تصمیمات کاخ سفید برخوردار میشوند.
به این ترتیب، انتخابات میاندورهای آمریکا را میتوان از زاویهای فراتر از رقابت دو حزب بررسی کرد: آزمونی درباره هزینههای سیاست خارجی آمریکا و تأثیر مستقیم آن بر زندگی شهروندان این کشور؛ آزمونی که جنگ با ایران را از یک موضوع صرفاً نظامی و بینالمللی به یکی از مسائل مهم سیاست داخلی واشنگتن تبدیل کرده است.