کریستینا مارکوس لاسن، سفیر و نماینده دانمارک در سازمان ملل که ریاست دورهای شورای امنیت را بر عهده گرفته، در تشریح برنامه کاری این نهاد برای ماه جاری میلادی، از افزایش درگیریها، تشدید بحرانهای انسانی و پیچیدهتر شدن فضای سیاسی در مناطق مختلف جهان سخن گفت.
وی با اشاره به پروندههایی همچون اوکراین، سودان، خاورمیانه و خلیج فارس، تاکید کرد که شورای امنیت با شرایطی مواجه است که در بسیاری از بحرانها، راهکارهای سیاسی همچنان دور از دسترس به نظر میرسد و خطر گسترش تنشها افزایش یافته است.
تنگه هرمز؛ نقطه حساس تجارت و امنیت غذایی جهان
یکی از محورهای اصلی اظهارات رئیس دورهای شورای امنیت، وضعیت تنگه هرمز بود؛ گذرگاهی راهبردی که بخش مهمی از تجارت انرژی جهان از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در فعالیت آن میتواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد.
لاسن با تاکید بر اهمیت آزادی کشتیرانی در این آبراه، نسبت به تاثیر محدودیتهای دریایی بر زنجیره تامین کالاها و امنیت غذایی جهانی هشدار داد. به گفته او، تجربه بحرانهای اخیر نشان داده است که درگیریهای نظامی و ناامنی در مسیرهای تجاری میتواند به افزایش فشار اقتصادی بر کشورهای مختلف منجر شود.
با این حال، تحلیلگران معتقدند بررسی تحولات تنگه هرمز بدون توجه به ریشههای شکلگیری بحران و روند تشدید تنشها در منطقه، تصویری ناقص از شرایط ارائه میدهد. از نگاه تهران، تحولات اخیر در خلیج فارس نتیجه اقدامات خصمانه و فشارهای خارجی علیه ایران بوده و تصمیمهای مرتبط با امنیت این آبراه در چارچوب ملاحظات دفاعی و امنیت ملی اتخاذ شده است.
پیوند جنگ و گرسنگی؛ محور جدید شورای امنیت
رئیس دورهای شورای امنیت اعلام کرد که دانمارک در روز ۲۵ اوت نشستی سطح بالا درباره ارتباط میان درگیریها و گرسنگی برگزار خواهد کرد؛ نشستی که هدف آن تقویت اجرای قطعنامه ۲۴۱۷ شورای امنیت درباره تاثیر جنگها بر بحرانهای غذایی است.
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که طی سالهای اخیر، جنگها و بحرانهای امنیتی در مناطق مختلف جهان، از خاورمیانه تا آفریقا و شرق اروپا، فشار مضاعفی بر بازارهای جهانی غذا وارد کردهاند. اختلال در مسیرهای حملونقل، افزایش هزینههای انرژی و کاهش دسترسی به منابع، از جمله پیامدهایی است که میتواند بحرانهای انسانی را تشدید کند.
دستور کار گسترده شورای امنیت در ماه اوت
بر اساس برنامه اعلامشده، شورای امنیت در ماه اوت علاوه بر موضوعات مرتبط با غرب آسیا، نشستهایی درباره سودان جنوبی، یمن، لیبی، سرزمینهای فلسطینی، کره شمالی، سوریه و مبارزه با تروریسم برگزار خواهد کرد.
همچنین قرار است در تاریخ ۱۹ اوت نشست سالانه درباره روشهای کاری شورای امنیت برگزار شود؛ نشستی که به بررسی عملکرد این نهاد در مواجهه با بحرانهای بینالمللی اختصاص دارد.
دانمارک همچنین اعلام کرده است تحولات کرانه باختری و نوار غزه را با حساسیت دنبال میکند و امیدوار است اجرای قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت در این زمینه با پیشرفت همراه شود.
هرمز؛ آزمونی برای دیپلماسی جهانی
ورود موضوع تنگه هرمز به دستور کار شورای امنیت بار دیگر نشان میدهد که امنیت منطقه خلیج فارس تنها یک مسئله منطقهای نیست، بلکه با اقتصاد جهانی، بازار انرژی و امنیت غذایی میلیونها نفر در سراسر جهان ارتباط مستقیم دارد.
در شرایطی که رقابتهای ژئوپلیتیکی افزایش یافته و بحرانهای متعدد در نقاط مختلف جهان ادامه دارد، مدیریت تنشها در غرب آسیا به یکی از آزمونهای مهم دیپلماسی بینالمللی تبدیل شده است؛ آزمونی که موفقیت در آن نیازمند توجه همزمان به امنیت کشتیرانی، منافع کشورهای منطقه و عوامل شکلدهنده بحرانهای موجود است.
