عربستان سعودی روز دوشنبه فرمانده مسئول نظارت بر ائتلاف نظامی این کشور علیه حوثیها در یمن را تغییر داد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که نیروهای متحد ریاض در یمن ناچار شدند در پی یک عقبنشینی گسترده، بخشهای قابل توجهی از مناطق تحت کنترل خود را تخلیه کنند؛ تحولی که ضربهای جدی به کارزار نظامی آنها علیه حوثیها محسوب میشود.
حوثیها از زمان شعلهور شدن دوباره درگیری میان آمریکا و ایران و بازگشت جنگ داخلی یمن به عرصه تحولات منطقهای در تابستان امسال، پیشرویهای سریعی در برابر دولت مورد حمایت عربستان داشتهاند. این تحولات بار دیگر ریاض را به رویارویی مستقیم با این گروه کشانده است.
دولت یمن پس از دستیابی به برخی موفقیتها در ضدحمله ماه اکتبر، روز یکشنبه اعلام کرد نیروهایش از مناطق نزدیک به تنگه بابالمندب، یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی جهان، عقبنشینی میکنند تا تمرکز خود را بر دفاع از پایگاه اصلی قدرتشان در شهر بندری عدن در جنوب یمن قرار دهند.

منابعی در ارتش یمن روز دوشنبه اعلام کردند نیروهای حوثی به منطقه ساحلی خور عمیره در جنوب این کشور پیشروی کردهاند؛ منطقهای که حدود ۱۰۰ کیلومتر با عدن فاصله دارد. به گفته این منابع، حوثیها اکنون در فاصله ۲۵ کیلومتری خطوط نیروهای دولتی در منطقه ساحلی قوه قرار گرفتهاند.
در همین شرایط، سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان، با صدور فرمانی سلطنتی تغییراتی را در ساختار فرماندهی ائتلاف تحت رهبری این کشور اعلام کرد.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی عربستان، سپهبد فهد بن حمد السلمان، فرمانده پیشین ائتلاف، بهعنوان مشاور وزیر دفاع در امور نظامی منصوب شده است. همچنین سرلشکر فیاض الرویلی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عربستان، علاوه بر مسئولیت قبلی خود، فرماندهی نیروهای مشترک را نیز بر عهده گرفته است. دو دیپلمات غربی این تغییرات را مستقیماً به تحولات میدان نبرد در یمن و پیشروی نیروهای حوثی مرتبط دانستهاند.
حوثیها از زمان آغاز دوباره جنگ یمن، حملات موشکی بالستیک و پهپادی به فرودگاهها و تأسیسات نفتی عربستان را نیز در دستور کار قرار دادهاند.
نگرانی از نزدیک شدن درگیریها به عدن
پیشروی حوثیها در یمن و حملات آنها به عربستان و کشتیرانی در دریای سرخ، موقعیت ایران را در مناقشه گستردهتر خاورمیانه تقویت کرده است.
ساکنان عدن میگویند نیروهای امنیتی دولت یمن در روزهای اخیر ایستهای بازرسی بیشتری در شهر ایجاد کردهاند و کنترل هویت شهروندان را تشدید کردهاند. عدن از سال ۲۰۱۴ و پس از تسلط حوثیها بر صنعا، به مرکز اصلی فعالیت دولت یمن تبدیل شده است.

امین محمود، یکی از کارکنان دولت یمن، در گفتوگو با رویترز از طریق تماس تلفنی از عدن گفت:
مواد غذایی و سوخت در دسترس هستند، اما مردم از عقبنشینی نیروهای دولتی و احتمال نزدیکتر شدن درگیریها به عدن نگران هستند.
سه منبع دولتی یمن به رویترز گفتهاند که اولویت اصلی دولت در شرایط فعلی، تأمین امنیت عدن و استان لحج است. به گفته این منابع، نیروهای دولتی در حال جابهجایی و سازماندهی مجدد در امتداد خطوط مقدم هستند تا برای بازپسگیری مناطقی که به تصرف حوثیها درآمدهاند، آماده شوند.
محمد القاضی، تحلیلگر سیاسی و مسائل مناقشه، با اشاره به پیشروی نیروهای حوثی گفت:
به دلیل نزدیکتر شدن هرچه بیشتر آنها، تهدیدی جدی علیه عدن وجود دارد. این یک عقبگرد بزرگ است. دولت قصد داشت صنعا را بازپس بگیرد، اما اکنون به دفاع از عدن مشغول شده است.
اختلافات داخلی، توان نظامی دولت یمن را تضعیف کرده است
این تحلیلگر یکی از مشکلات اصلی نیروهای دولتی یمن را چندپارگی و نبود انسجام در ساختار آنها دانست و گفت حوثیها از انباشت سالها اختلاف و درگیری داخلی در جبهه مخالفان خود بهرهبرداری میکنند.
جنگ داخلی یمن از سال ۲۰۲۲ وارد دورهای از رکود نسبی شده بود، اما تابستان امسال و در پی سرریز شدن پیامدهای جنگ ایران به این کشور، بار دیگر شعلهور شد.
حوثیها در جریان پیشرویهای سریع خود، بخشهایی از سواحل دریای سرخ و مناطق اطراف تنگه بابالمندب را تصرف کردند؛ تنگهای راهبردی که دسترسی به دریای سرخ را کنترل میکند. آنها همچنین نیروهای دولتی را در شهر تعز، سومین شهر بزرگ یمن، در محاصره قرار دادند؛ شهری که در مناطق کوهستانی مشرف به مسیر منتهی به عدن واقع شده است.
نیروهای دولت مورد حمایت عربستان ماه گذشته در جریان عملیاتی نظامی توانستند مواضع مهمی را در اطراف تنگه بابالمندب، بهویژه منطقه ذباب، به سرعت بازپس بگیرند. با این حال، آنها نتوانستند حوثیها را بهطور کامل از این منطقه عقب برانند یا شهر المخا را که در امتداد ساحل و در شمال این منطقه قرار دارد، دوباره تصرف کنند.