پیشنویس ۱۸ صفحهای تصمیمگیری COP31 که تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ را بر خود دارد، از کشورهای توسعهیافته میخواهد تأمین مالی اقدامات سازگاری با تغییرات اقلیمی را افزایش دهند و نقشهراهی مشخص برای تحقق این هدف ارائه کنند.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، بودجه سالانه سازگاری برای کشورهای در حال توسعه باید تا سال ۲۰۳۵ به دستکم ۱۲۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که سه برابر شدن منابع مالی فعلی را هدف قرار میدهد.
این سند همچنین یک مسیر اجرایی زمانبندیشده با نقاط عطف مشخص و سازوکارهای پایش پیشرفت پیشنهاد کرده است تا روند تحقق تعهدات مالی قابل ارزیابی باشد.
در بخش تأمین مالی، پیشنویس تلاش میکند میان منابع اختصاصیافته به سازگاری اقلیمی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای توازن برقرار کند. این موضوع در چارچوب هدف گستردهتری دنبال میشود که بر بسیج دستکم ۳۰۰ میلیارد دلار منابع مالی در سال تا افق ۲۰۳۵ تأکید دارد.
تأکید بر تسریع گذار از سوختهای فسیلی
یکی از بخشهای مهم این پیشنویس به تغییر الگوی مصرف انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی اختصاص دارد.
در این سند، تسریع گذار از سوختهای فسیلی به شیوهای «عادلانه، منظم و منصفانه» مورد تأکید قرار گرفته و از ضرورت آغاز فوری این روند و حذف تدریجی یارانههای ناکارآمد سوختهای فسیلی سخن گفته شده است.
پیشنویس COP31 همچنین چند هدف مشخص در حوزه انرژی مطرح میکند:
-
افزایش سهم برق از کل مصرف نهایی انرژی به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵؛
-
سه برابر کردن ظرفیت جهانی انرژیهای تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰؛
-
دو برابر کردن نرخ سالانه بهبود بهرهوری انرژی تا سال ۲۰۳۰.
برنامه پیشنهادی برای کاهش انتشار متان
کاهش انتشار گاز متان نیز از دیگر محورهای این سند است. در پیشنویس منتشرشده بر ضرورت تقویت اقدامات برای کنترل انتشار این گاز از طریق پایش دقیقتر، شناسایی نشتیها و تعمیر آنها تأکید شده است.
همچنین توقف فلرینگ و ونتینگ معمول گاز از جمله پیشنهادهای مطرحشده در این بخش است؛ اقداماتی که با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای در بخش انرژی دنبال میشوند.
نقشه راه جدید برای تأمین مالی سازگاری و تابآوری
در بخش دیگری از پیشنویس، تدوین «نقشه راه آنتالیا به آدیسآبابا درباره تأمین مالی سازگاری و تابآوری» پیشنهاد شده است.
هدف از این نقشه راه، شناسایی منابع مالی قابل پیشبینی و گستردهتر برای سازگاری با تغییرات اقلیمی و همچنین جبران زیانها و خسارات ناشی از این تغییرات عنوان شده است.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، قرار است گزارشی درباره این موضوع در نشست COP32 در سال ۲۰۲۷ بررسی شود.
کوهستانها و عبور موقت از آستانه ۱.۵ درجه
پیشنویس تصمیمگیری COP31 موضوعات دیگری را نیز در دستور کار قرار داده است؛ از جمله پیشنهاد ایجاد یک برنامه کاری اختصاصی درباره کوهستانها و تأثیر تغییرات اقلیمی بر مناطق کوهستانی.
همچنین برنامهای برای بررسی مبانی علمی عبور موقت از آستانه ۱.۵ درجه سانتیگراد گرمایش جهانی و بازگرداندن دمای زمین به سطحی پایینتر از این آستانه پیشنهاد شده است.
هشدار وزیر استرالیایی درباره اختلافنظرها
انتشار این پیشنویس به معنای توافق نهایی کشورها بر سر مفاد آن نیست. کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی و انرژی استرالیا، اعلام کرده است که برخی بندهای سند احتمالاً با مخالفت و اختلافنظر مذاکرهکنندگان روبهرو خواهند شد.
بوون پس از انتشار پیشنویس در نشست خبری آنتالیا گفت همه طرفها درباره تمام مفاد این سند توافق نخواهند داشت و متن منتشرشده صرفاً یک پیشنویس اولیه است که باید در مذاکرات بیشتر بررسی شود.
او هدف مذاکرات را دستیابی به نتیجهای واقعی و معنادار دانست و گفت تمرکز روزهای آینده بر موضوعاتی خواهد بود که امکان دستیابی به توافق مشترک درباره آنها وجود دارد.
بنابراین، پیشنهادهای مطرحشده درباره افزایش بودجه سازگاری، گذار از سوختهای فسیلی و اهداف انرژی همچنان در مرحله مذاکره قرار دارند و ممکن است در نسخه نهایی تصمیمگیری COP31 تغییر کنند.