خبرگزاری رسمی عربستان سعودی (واس) روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ متن فرمان سلطنتی مربوط به تغییر فرمانده نیروهای مشترک ائتلاف در یمن را منتشر کرد.
بر اساس این فرمان، فهد بن حمد بن عبدالعزیز السلمان از سمت فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف برکنار و بهعنوان مشاور وزیر دفاع عربستان در امور نظامی منصوب شده است.
همچنین فیاض بن حامد الرویلی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عربستان، مأموریت فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف را بر عهده گرفته است. به این ترتیب، فرماندهی نیروهای ائتلاف سعودی در یمن به یکی از عالیترین مقامهای نظامی عربستان واگذار شده است.
فهد السلمان چه زمانی فرمانده ائتلاف سعودی شد؟
فهد بن حمد السلمان در اوت ۲۰۲۴ به فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف تحت رهبری عربستان در یمن منصوب شده بود. او در این سمت مسئولیت فرماندهی ساختار نظامی مشترک ائتلاف را بر عهده داشت.
انتصاب او در آن زمان بخشی از تغییرات گسترده در ساختار فرماندهی نظامی عربستان بود؛ تغییراتی که چندین جایگاه ارشد نظامی را دربر گرفت.
اکنون پس از حدود دو سال، با تصمیم جدید پادشاه عربستان، السلمان از این مسئولیت کنار گذاشته شده و به جایگاه مشاور وزیر دفاع منتقل شده است.
چرا عربستان فرمانده ائتلاف علیه یمن را تغییر داد؟
تغییر فرماندهی ائتلاف سعودی در شرایطی صورت گرفته که تحولات میدانی در یمن وارد مرحله تازهای شده است. نیروهای انصارالله طی روزهای اخیر در مناطق ساحلی جنوب یمن پیشروی کردهاند و به مواضع نیروهای وابسته به دولت مورد حمایت عربستان در اطراف عدن نزدیک شدهاند.
بر اساس گزارش رویترز، نیروهای انصارالله در امتداد ساحل جنوبی یمن پیشروی کرده و به منطقه خور عمیره در حدود ۱۰۰ کیلومتری غرب عدن رسیدهاند. منابع نظامی همچنین از نزدیکشدن این نیروها به خطوط نیروهای دولت مورد حمایت عربستان در منطقه قوه در فاصله حدود ۲۵ کیلومتری خبر دادهاند.
در همین حال، نیروهای مورد حمایت عربستان از برخی مناطق نزدیک تنگه بابالمندب عقبنشینی کردهاند تا تمرکز خود را بر دفاع از عدن و استان لحج افزایش دهند.
عقبنشینی نیروهای مورد حمایت عربستان از بابالمندب
تحولات اخیر در غرب یمن، موقعیت نیروهای مورد حمایت عربستان را با چالشهایی روبهرو کرده است. گزارشها حاکی از آن است که عقبنشینی از برخی مواضع نزدیک بابالمندب با هدف تقویت خطوط دفاعی در اطراف عدن انجام شده است.
این تحولات از اهمیت راهبردی برخوردار است؛ زیرا تنگه بابالمندب یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی بینالمللی و گذرگاه ارتباطی دریای سرخ با خلیج عدن و اقیانوس هند به شمار میرود.
رویترز گزارش داده است که پیشروی نیروهای انصارالله و عقبنشینی نیروهای دولت مورد حمایت عربستان، در شرایطی رخ داده که اختلافات و پراکندگی در میان نیروهای مخالف انصارالله نیز بر وضعیت جبههها تأثیر گذاشته است.
آیا برکناری فرمانده ائتلاف به شکستهای اخیر در یمن ارتباط دارد؟
زمانبندی تغییر فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف سعودی، همزمان با تحولات میدانی و عقبنشینی نیروهای مورد حمایت ریاض از مناطق نزدیک بابالمندب، توجه رسانهها و تحلیلگران را به ارتباط احتمالی این دو موضوع جلب کرده است.
با این حال، فرمان سلطنتی عربستان و گزارش خبرگزاری رسمی این کشور، علت مشخصی برای برکناری فهد السلمان اعلام نکردهاند. بنابراین نمیتوان بدون شواهد بیشتر، تغییر فرماندهی را بهطور قطعی واکنش مستقیم ریاض به پیشرویهای اخیر نیروهای انصارالله دانست.
آنچه روشن است، این تصمیم در مقطعی حساس از تحولات نظامی یمن اتخاذ شده و فیاض الرویلی اکنون علاوه بر ریاست ستاد کل نیروهای مسلح عربستان، مسئولیت فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف را نیز بر عهده گرفته است.