جان مرشایمر، استاد دانشگاه شیکاگو و نظریهپرداز روابط بینالملل، در ارزیابی تحولات اخیر منطقهای و بینالمللی اظهار داشت که آمریکا در مواجهه با ایران با محدودیتهایی روبهرو شده و اقدامات تلافیجویانه واشنگتن نتوانسته است به اهداف موردنظر خود دست یابد.
به گفته مرشایمر، ایران در شرایط کنونی ابتکار عمل را در دست دارد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به دلیل نگرانی از افزایش قیمت نفت و پیامدهای سیاسی تشدید تنشها، تلاش میکند دامنه درگیریها را محدود نگه دارد.
این تحلیلگر همچنین احتمال دستیابی به توافقی سریع از طریق حملات محدود را زیر سؤال برد و گفت تهران به توافقهای نیمهتمام تن نخواهد داد.
مرشایمر: پدافند هوایی اسرائیل با محدودیت روبهروست
مرشایمر با اشاره به توان دفاعی رژیم صهیونیستی و متحدان منطقهای آمریکا مدعی شد سامانههای پدافند هوایی این طرفها در برابر حجم و دقت تسلیحات موشکی و پهپادی ایران با چالش مواجهاند و نمیتوانند تمام این حملات را خنثی کنند.
او هشدار داد که ادامه درگیریها میتواند امنیت پایگاههای آمریکا و تأسیسات انرژی را تحت تأثیر قرار دهد و هزینههای اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد.
این استاد دانشگاه شیکاگو همچنین به توافقنامه ۱۷ ژوئن اشاره کرد و مدعی شد دونالد ترامپ تحت فشار لابی اسرائیل و جریانهای تندرو در دولت آمریکا از آن عقبنشینی کرده است.
مرشایمر با اشاره به مواضع بنیامین نتانیاهو درباره درگیری در چند جبهه، گفت ارتش اسرائیل برای جنگهای فرسایشی طولانیمدت طراحی نشده است. او همچنین به مشکلات مربوط به نیروهای ذخیره، اعتراضات داخلی و شکافهای اجتماعی در سرزمینهای اشغالی اشاره کرد.
به گفته این تحلیلگر، رژیم صهیونیستی در جنگ غزه و تحولات کرانه باختری نیز به اهداف اعلامشده خود درباره اخراج فلسطینیان یا شکست کامل حماس دست نیافته است.
چرا ترامپ به دنبال تسهیل فروش نفت روسیه است؟
مرشایمر در بخش دیگری از اظهارات خود به سیاستهای ترامپ در قبال روسیه و اوکراین پرداخت و گفت رئیسجمهور آمریکا برای تسهیل ورود نفت و سوخت دیزل روسیه به بازارهای جهانی تلاش میکند.
به گفته او، ملاحظات اقتصادی و تلاش برای حفظ مسیر مذاکرات با مسکو از عوامل مؤثر بر رویکرد ترامپ است. مرشایمر همچنین مدعی شد واشنگتن اوکراین را تحت فشار قرار میدهد تا حملات به زیرساختهای نفت و گاز روسیه را محدود کند.
این نظریهپرداز روابط بینالملل با اشاره به پیام ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال گفت رئیسجمهور آمریکا تمایلی ندارد با اقداماتی که روسیه را از میز مذاکره دور میکند، روند گفتوگوها را مختل کند.
ترامپ در این پیام همچنین درباره میزان کمک روسیه به ایران اظهارنظر کرده و گفته بود مسکو در مقایسه با تواناییهای خود، کمک اندکی به تهران ارائه میکند.
مرشایمر معتقد است روسیه و چین، با وجود نداشتن تمایل عمیق به حمایت از ایران، از تضعیف موقعیت آمریکا در برابر تهران سود میبرند. او همچنین گفت روسیه در گذشته به ایران کمک کرده و به این حمایت ادامه خواهد داد.
اوکراین همچنان به حمایت آمریکا وابسته است
مرشایمر با وجود تأکید بر فشارهای واشنگتن بر کییف، گفت آمریکا اوکراین را بهطور کامل رها نخواهد کرد؛ زیرا چنین تصمیمی با مخالفت بخشهایی از ساختار سیاسی آمریکا و متحدان اروپایی روبهرو میشود.
او در عین حال مدعی شد ترامپ پیشتر تلاش کرده بود با محدود کردن دسترسی اوکراین به اطلاعات امنیتی آمریکا و سامانه استارلینک، ولودیمیر زلنسکی را به همکاری بیشتر با واشنگتن وادار کند. به گفته مرشایمر، این محدودیتها حدود دو روز ادامه داشت و سپس ترامپ از این رویکرد عقبنشینی کرد.
این تحلیلگر همچنین به دیدار ترامپ و ولادیمیر پوتین در انکوریج در ۱۵ اوت ۲۰۲۵ اشاره کرد و گفت در آن مقطع نشانههایی از نزدیک شدن دو طرف به چارچوب یک توافق وجود داشت، اما توافق نهایی حاصل نشد.
مرشایمر تأکید کرد که دستیابی به توافق احتمالی میان واشنگتن و مسکو به موافقت اوکراین، کشورهای اروپایی و بخشهای مختلف ساختار سیاسی آمریکا نیز وابسته است.
زلنسکی درباره تغییر موضع آمریکا هشدار داده است
در بخش دیگری از این گفتوگو، اظهارات ولودیمیر زلنسکی درباره احتمال حمایت رسمی آمریکا از روسیه مطرح شد. رئیسجمهور اوکراین هشدار داده بود که چنین تغییری میتواند توانایی کشورش برای ادامه مقاومت را بهشدت کاهش دهد.
مرشایمر معتقد است بازگشت نفت و گاز روسیه به بازارهای جهانی و درآمد حاصل از آن، از موضوعات مهم در محاسبات دولت ترامپ است. او همچنین گفت روسیه در حال هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی و نظامی اوکراین در پشت خطوط مقدم است و ادامه این روند، فشار بیشتری بر اقتصاد کییف وارد میکند.
هزینههای جنگ و چالش مالی اروپا
این نظریهپرداز روابط بینالملل در ادامه به دشواری تأمین هزینههای جنگ اوکراین اشاره کرد و گفت کشورهای اروپایی با وجود ادامه حمایت از کییف، برای تأمین تمام منابع مالی موردنیاز این کشور با محدودیتهایی روبهرو هستند.
مرشایمر با اشاره به ارقام مطرحشده درباره کمکهای مالی اروپا گفت در دسامبر ۲۰۲۵، اختصاص بیش از ۵۲ میلیارد دلار برای سال ۲۰۲۶ و ۵۲ میلیارد دلار برای سال ۲۰۲۷ مطرح شده بود.
او همچنین به درخواستهای مالی اضافی اوکراین اشاره کرد و گفت زلنسکی در مقاطع مختلف از نیاز کشورش به منابع بیشتر سخن گفته است. مرشایمر احتمال داد بخشی از کمکهای پیشبینیشده برای سال ۲۰۲۷ به سال ۲۰۲۶ منتقل شده باشد، اما تأکید کرد که مدرکی برای اثبات این فرض در اختیار ندارد.
به گفته او، مشکلات اقتصادی و سیاسی در فرانسه، آلمان و بریتانیا میتواند توان دولتهای اروپایی برای ادامه تأمین هزینههای جنگ را محدود کند.
مرشایمر در نهایت پیشبینی کرد که سرنوشت جنگ اوکراین در میدان نبرد نیز تعیین خواهد شد و ادامه تخریب زیرساختهای این کشور، وابستگی کییف به حمایت مالی اروپا را افزایش میدهد.