الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، روز جمعه در اجلاس فوقالعاده سران کشورهای ساحلی دریای خزر در ترکمنستان، بر اهمیت حفظ این پهنه آبی بهعنوان منطقهای برای صلح، ثبات و همکاری سازنده تأکید کرد.
وی با اشاره به پیوند تاریخی کشورهای منطقه از طریق دریای خزر گفت که این دریا قرنهاست مردم و کشورهای ساحلی را به یکدیگر نزدیک کرده است. به گفته علیاف، اهمیت اقتصادی و راهبردی خزر همچنان رو به افزایش است و مسیرهای اصلی حملونقل و انرژی از این منطقه عبور میکنند.
رئیسجمهور جمهوری آذربایجان افزود که حفظ ثبات در دریای خزر به سود همه کشورهای ساحلی است و زمینه را برای توسعه همکاریهای منطقهای فراهم میکند.
کاهش سطح آب خزر؛ چالشی فراتر از محیط زیست
علیاف با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به وضعیت زیستمحیطی دریای خزر، حفاظت از اکوسیستم منحصربهفرد آن را مسئولیت مشترک کشورهای ساحلی دانست.
وی گفت کاهش سطح آب خزر تنها به تغییرات اقلیمی مربوط نیست و کاهش جریان ورودی رودخانهها، در کنار عوامل انسانی ناشی از فعالیتهای اقتصادی، در این روند نقش دارد.
او همچنین بر ضرورت ارزیابی پیامدهای بلندمدت این تغییرات و اتخاذ اقدامات بهموقع برای کاهش آثار افت بیشتر سطح آب تأکید کرد.
پیشنهاد تشکیل سازوکار دائمی برای همکاری
رئیسجمهور جمهوری آذربایجان با اشاره به پیشنهاد خود در ششمین اجلاس سران خزر در عشقآباد در سال ۲۰۲۲ برای تشکیل گروههای تخصصی با هدف شناسایی علل کاهش سطح آب، خواستار عبور از بحثهای کلی و ایجاد سازوکاری دائمی برای همکاری و نظارت بر اجرای تصمیمات شد.
علیاف تأکید کرد که کاهش سطح آب دریای خزر فقط یک مسئله زیستمحیطی نیست، بلکه بر منافع کشورهای منطقه، زندگی جوامع ساحلی، فعالیتهای اقتصادی و حملونقل نیز تأثیر میگذارد.
وی تغییر خط ساحلی، دگرگونی اکوسیستم و افزایش مشکلات عملیاتی بنادر و زیرساختهای ساحلی را از پیامدهای این روند برشمرد و گفت در نتیجه کاهش سطح آب خزر، نزدیک به ۳۰ هزار هکتار زمین خشکشده در بخش متعلق به جمهوری آذربایجان پدیدار شده است.
علیاف با توصیف دریای خزر بهعنوان میراث مشترک کشورهای منطقه، حفاظت از اکوسیستم آن و انتقال این میراث به نسلهای آینده را مسئولیتی مشترک دانست.
حضور سران پنج کشور ساحلی در اجلاس خزر
اجلاس فوقالعاده سران کشورهای ساحلی دریای خزر با محوریت مسائل زیستمحیطی، روز جمعه در نزدیکی شهر ترکمنباشی ترکمنستان برگزار شد.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان، الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان و سردار بردیمحمداف، رئیسجمهور ترکمنستان، در این نشست حضور داشتند.