دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود درباره جنگ با ایران، از افزایش قیمت سوخت و هزینههای اقتصادی ناشی از درگیری سخن گفت و این هزینهها را بهایی قابلقبول برای آنچه «حفظ امنیت آمریکا و جهان» خواند، دانست.
اما بخش جنجالی سخنان رئیسجمهور آمریکا جایی بود که از احتمال هدف قرار گرفتن شهرهای آمریکا سخن گفت و نام لسآنجلس و سندیگو را بر زبان آورد؛ دو شهر بزرگ کالیفرنیا که میلیونها نفر در آنها زندگی میکنند و سندیگو نیز یکی از مهمترین مراکز نظامی آمریکا محسوب میشود.
ترامپ در تجمع انتخاباتی خود در نبراسکا گفت: «آنها میتوانند یک شهر را از بین ببرند. بگذارید لسآنجلس را از بین ببرند، بگذارید سندیگو را از بین ببرند. این قیمت بسیار کوچکی است و خیلی زود تمام میشود.»
این سخنان بلافاصله با واکنش مقامهای سیاسی و محلی کالیفرنیا مواجه شد و حتی برخی جمهوریخواهان نیز از رئیسجمهور فاصله گرفتند.
ترامپ چرا از «بهای کوچک» برای جنگ سخن گفت؟
اظهارات ترامپ در شرایطی بیان شد که جنگ با ایران تبعات اقتصادی قابلتوجهی برای آمریکا داشته و افزایش قیمت سوخت، یکی از موضوعات مهم سیاسی در آستانه انتخابات میاندورهای این کشور است.
ترامپ در تجمع انتخاباتی خود تلاش کرد افزایش قیمتها و هزینههای ناشی از اختلال در بازار انرژی را به عنوان هزینهای ضروری برای تأمین امنیت آمریکا توصیف کند.
رویترز گزارش داده است که قیمت سوخت و هزینه زندگی به یکی از چالشهای سیاسی دولت ترامپ تبدیل شده است. دولت آمریکا حتی برای کاهش فشار ناشی از قیمت گازوئیل، در روزهای اخیر اقداماتی را برای گسترش دسترسی به گازوئیل معاف از مالیات دنبال کرده است.
اما جمله ترامپ درباره «از بین رفتن» لسآنجلس و سندیگو، چارچوب بحث را تغییر داد؛ زیرا این بار موضوع فقط هزینه اقتصادی جنگ نبود، بلکه رئیسجمهور آمریکا از احتمال آسیب دیدن شهرهای داخل خاک این کشور سخن گفت.
کاخ سفید: ترامپ نگفت به شهرهای آمریکا حمله شود
پس از بالا گرفتن انتقادها، کاخ سفید تلاش کرد برداشت ایجادشده از سخنان ترامپ را اصلاح کند.
استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، گفت منظور رئیسجمهور این نبوده که ایران باید به شهرهای آمریکا حمله کند. به روایت کاخ سفید، ترامپ در واقع میخواسته تأکید کند که اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا میکرد، شهرهای آمریکا میتوانستند در معرض تهدید قرار بگیرند.
کاخ سفید همچنین استدلال کرده است که اقدامات نظامی آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به توانمندی هستهای نظامی انجام شده است. آسوشیتدپرس نیز همین توضیح را به نقل از مقام کاخ سفید گزارش کرده است.
با این حال، مسئله اصلی همچنان پابرجاست: سخنان ترامپ بهگونهای بیان شد که امکان برداشت دیگری از آن وجود داشت؛ موضوعی که حتی رسانههای آمریکایی نیز بر سر آن بحث کردهاند. آکسیوس نوشت که اظهارات رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی طولانی و پرپیچوخم او، از یک استدلال درباره تحمل هزینههای جنگ، به عبارتی درباره احتمال هدف قرار گرفتن دو شهر بزرگ آمریکا تبدیل شد.
لسآنجلس و سندیگو؛ چرا نام این دو شهر حساس است؟
انتخاب نام لسآنجلس و سندیگو نیز اهمیت خاصی دارد.
لسآنجلس یکی از بزرگترین شهرهای آمریکا و یکی از مهمترین مراکز اقتصادی و جمعیتی این کشور است. سندیگو نیز علاوه بر جمعیت قابلتوجه، دارای زیرساختهای مهم نظامی آمریکا است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، منطقه سندیگو میزبان بیش از ۱۱۵ هزار نیروی نظامی فعال است و زیرساختهای مهم نیروی دریایی آمریکا در این منطقه قرار دارد. آکسیوس نیز به اهمیت نظامی سندیگو و حضور گسترده نیروهای نظامی در این منطقه اشاره کرده است.
بنابراین، اشاره مستقیم رئیسجمهور آمریکا به این دو شهر، صرفاً یک بحث انتزاعی درباره «هزینه جنگ» نیست؛ بلکه به شهرهایی اشاره دارد که هم جمعیت زیادی دارند و هم در مورد سندیگو، اهمیت نظامی ویژهای دارند.
واکنش فرماندار کالیفرنیا؛ «این شهرها خسارت جانبی نیستند»
گوین نیوسام، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، از نخستین مقامهایی بود که به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد.
نیوسام گفت رئیسجمهور آمریکا پس از اعزام نیروهای فدرال و نظامی به کالیفرنیا، اکنون درباره امکان هدف قرار گرفتن لسآنجلس و سندیگو سخن میگوید.
کارن باس، شهردار لسآنجلس، نیز گفت چنین اظهاراتی میتواند امنیت شهر را تحت تأثیر قرار دهد و تأکید کرد که وظیفه رئیسجمهور حفاظت از شهروندان آمریکایی است.
شهردار سندیگو نیز تأکید کرد که این شهر نباید «خسارت جانبی» جنگ تلقی شود.
این واکنشها نشان میدهد که سخنان ترامپ صرفاً در سطح اختلافات حزبی باقی نمانده و به موضوعی درباره امنیت عمومی شهرهای آمریکا تبدیل شده است.
حتی جمهوریخواهان هم با ترامپ همراه نشدند
یکی از مهمترین بخشهای ماجرا، واکنش برخی جمهوریخواهان است.
جیم دزموند، نامزد جمهوریخواه در رقابت انتخاباتی حوزه سندیگو، صراحتاً گفت با سخنان ترامپ مخالف است و تأکید کرد مسئولیت نخست فرمانده کل قوا حفاظت از مردم آمریکا و سرزمین این کشور است.
او همچنین گفت هیچ شهر آمریکایی نباید قابل فدا شدن تلقی شود و هیچ خانواده آمریکایی نباید «خسارت جانبی» جنگ باشد.
این موضع از این جهت اهمیت دارد که انتقادها تنها از سوی مخالفان سیاسی ترامپ مطرح نشده است. بخشی از جریان جمهوریخواه نیز تلاش کرده میان حمایت از سیاست فشار علیه ایران و پذیرش خطر برای شهرهای آمریکا تفکیک قائل شود.
جنگ با ایران؛ از وعده پیروزی سریع تا پذیرش هزینههای اقتصادی
ترامپ در سخنرانی خود بار دیگر تأکید کرد جنگ «خیلی زود» تمام خواهد شد.
این وعده در حالی تکرار شده که همزمان دولت آمریکا با تبعات اقتصادی جنگ، افزایش هزینه سوخت و فشار افکار عمومی درباره هزینههای درگیری مواجه است.
در واقع، اظهارات اخیر ترامپ دو پیام همزمان دارد: از یک سو تلاش برای نشان دادن اینکه جنگ به سمت پایان پیش میرود و از سوی دیگر تأکید بر اینکه آمریکاییها باید هزینههای اقتصادی آن را تحمل کنند.
همین دوگانه، پرسش مهمی را ایجاد میکند: اگر جنگ در آستانه پایان است، چرا دولت آمریکا همچنان از ضرورت تحمل هزینههای سنگین آن سخن میگوید؟
یک جمله که هزینه سیاسی سنگینی برای ترامپ دارد
ماجرا فقط به یک جمله جنجالی محدود نیست.
سخنان ترامپ در شرایطی مطرح شده که آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای قرار دارد و موضوع هزینه زندگی، قیمت سوخت و تبعات جنگ از مسائل مورد توجه رأیدهندگان است. آسوشیتدپرس گزارش کرده که ترامپ در سفر انتخاباتی به نبراسکا تلاش داشت درباره وضعیت اقتصادی و افزایش هزینهها به حامیان جمهوریخواه اطمینان بدهد.
در چنین شرایطی، تبدیل کردن احتمال آسیب به شهرهای آمریکا به بخشی از بحث «بهای جنگ»، میتواند بحث درباره هزینههای جنگ را از سطح قیمت سوخت و کالاها به سطح امنیت شهروندان آمریکایی منتقل کند.
از همین روست که واکنشها به سخنان ترامپ فقط از سوی دموکراتها مطرح نشده و برخی جمهوریخواهان نیز از این ادبیات فاصله گرفتهاند.
آیا ایران توان حمله مستقیم به خاک آمریکا را دارد؟
در این میان، یک نکته مهم نیز باید از فضای سیاسی جدا شود.
گزارش گاردین به نقل از مقامهای دفاعی آمریکا یادآوری میکند که ایران در شرایط فعلی توانایی شناختهشدهای برای انجام حمله موشکی مستقیم به خاک اصلی آمریکا در اختیار ندارد. بنابراین، ادعای وجود یک توان عملیاتی فوری برای نابودی شهرهایی مانند لسآنجلس یا سندیگو، نیازمند تفکیک میان سناریوهای فرضی، تهدیدهای احتمالی و توانمندیهای بالفعل است.
در نتیجه، آنچه اکنون خبرساز شده، بیش از آنکه گزارشی از یک حمله قریبالوقوع باشد، مناقشهای سیاسی و رسانهای بر سر نحوه توصیف خطر و هزینه جنگ از سوی رئیسجمهور آمریکا است.
از تهران تا واشنگتن؛ جنگ فقط در میدان نظامی تعیین نمیشود
اظهارات اخیر ترامپ یک بار دیگر نشان داد که جنگ، فقط در میدان نظامی جریان ندارد.
قیمت سوخت، فشار اقتصادی، نگرانی درباره امنیت شهروندان، واکنش مقامهای محلی و حتی رقابتهای انتخاباتی آمریکا، همگی به بخشی از معادله جنگ تبدیل شدهاند.
ترامپ میگوید هزینههای اقتصادی جنگ برای حفظ امنیت آمریکا ضروری است و کاخ سفید نیز میگوید هدف از اقدام نظامی، جلوگیری از شکلگیری تهدید هستهای علیه شهرهای آمریکا بوده است. در مقابل، منتقدان میگویند نمیتوان امنیت شهروندان را با ادبیاتی توضیح داد که در آن نابودی دو شهر بزرگ آمریکا «بهای کوچک» تلقی شود.
در نهایت، فارغ از اینکه منظور دقیق ترامپ چه بوده، یک واقعیت سیاسی روشن است: رئیسجمهور آمریکا برای توجیه هزینههای جنگ با ایران، اکنون ناچار شده درباره خطر رسیدن جنگ به خاک آمریکا و شهرهای این کشور صحبت کند؛ موضوعی که میتواند دامنه بحث درباره ادامه جنگ را در داخل آمریکا گستردهتر کند.