سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی روسیه۱ درباره روند مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد که تهران همچنان حل‌وفصل دیپلماتیک بحران را دنبال می‌کند.
وی گفت ایران در هفته‌های گذشته، ضمن حفظ آمادگی‌های دفاعی، پیشنهادهای خود را از طریق میانجی‌هایی از جمله قطر و پاکستان ارائه کرده است. به گفته خطیب‌زاده، طرح هفت‌روزه نیز در همین چارچوب از طریق قطر به طرف آمریکایی منتقل شده و پس از دریافت دیدگاه‌های واشنگتن، پاسخ اولیه ایران به میانجی قطری ارائه شده است.
شروط ایران برای پایان جنگ
خطیب‌زاده با اشاره به توضیحات عباس عراقچی درباره جزئیات طرح ایران در نیویورک گفت تهران به دلیل آنچه بی‌اعتمادی به دولت آمریکا خواند، در هر مرحله بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد.
وی تأکید کرد ایران خواهان تضمین‌های عینی برای پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده، رفع محاصره و اجرای دیگر تعهدات مورد نظر تهران است.
معاون وزیر امور خارجه افزود بر اساس ابتکار هفت‌روزه ایران، در صورت اجرای کامل تعهدات از سوی آمریکا، تهران آمادگی دارد در پایان روز ششم برای باز شدن تنگه هرمز و آغاز مذاکرات اقدام کند.
روایت خطیب‌زاده از جنگ اخیر
خطیب‌زاده در ادامه، روایت ایران از آغاز جنگ اخیر را تشریح کرد و گفت این درگیری در شرایطی آغاز شد که مذاکرات در جریان بود و برخی طرف‌های بین‌المللی از نزدیک بودن توافق سخن می‌گفتند.
وی همچنین مدعی شد در جریان این جنگ، مراکز و اهداف مختلفی در ایران مورد حمله قرار گرفته و این اقدامات را مصداق جنایت جنگی توصیف کرد.
رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه گفت مردم ایران در برابر این حملات ایستادگی کردند و در نهایت آمریکا تفاهم‌نامه‌ای را در فرایند اسلام‌آباد پذیرفت تا مسیر پایان دیپلماتیک جنگ فراهم شود.
به گفته او، قرار بود مذاکرات جامع در بازه ۳۰ تا ۶۰ روزه آغاز شود و تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به شرایط معمول بازگردد، اما از دیدگاه تهران، آمریکا این تفاهم‌نامه را در بخش‌هایی نقض کرد.
روابط راهبردی ایران و روسیه
خطیب‌زاده درباره روابط تهران و مسکو نیز گفت مناسبات دو کشور در سطح مشارکت راهبردی دنبال می‌شود و معاهده جامع راهبردی، چارچوبی برای توسعه این روابط فراهم کرده است.
وی حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، امنیتی، نظامی، فرهنگی و مناسبات مردمی را از بخش‌های همکاری میان ایران و روسیه برشمرد و گفت ظرفیت‌های بالقوه زیادی همچنان برای گسترش روابط دو کشور وجود دارد.
تأکید بر همکاری کشورهای مستقل
معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، تحولات نظام بین‌الملل را مورد توجه قرار داد و گفت جهان در حال عبور از شرایط گذشته و ورود به مرحله‌ای جدید است.
خطیب‌زاده مدعی شد آمریکا تلاش می‌کند از ابزارهای مختلف برای اعمال فشار بر کشورهای دیگر استفاده کند و در چنین شرایطی، همکاری میان کشورهای مستقل را ضروری دانست.
وی ایران، روسیه و چین را از جمله کشورهایی دانست که به گفته او باید در برابر فشارهای یک‌جانبه همکاری بیشتری داشته باشند و سازوکارهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای را نیز بخشی از این روند عنوان کرد.
خطیب‌زاده در پایان گفت به اعتقاد او تحولات اخیر نشان داده است که آمریکا با محدودیت‌هایی روبه‌روست و کشورهای مستقل باید برای جلوگیری از حاکم شدن منطق زور در مناسبات جهانی همکاری کنند.
