تلفن همراه در جهان دیگر یک کالای لوکس محسوب نمیشود و برای میلیاردها نفر به ابزاری ضروری در زندگی روزمره تبدیل شده است؛ با این حال، فاصله میان قیمت کالاهای جهانی و سطح درآمد در ایران باعث شده برخی گوشیهای پرچمدار در بازار کشور به کالاهایی لوکس تبدیل شوند.
یکی از نمونههای این وضعیت، آیفون ۱۸ پرو مکس یک ترابایت است؛ محصولی ردهبالا که با احتساب نرخ ارز، هزینه واردات، رجیستری و حاشیه بازار، در ایران حدود ۶۰۰ میلیون تومان قیمت پیدا کرده است.
آیفون ۱۸ برای یک کارگر ایرانی چند ماه کار است؟
اگر قیمت این گوشی ۶۰۰ میلیون تومان و حداقل حقوق کارگر در سال ۱۴۰۵ معادل ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شود، یک کارگر حداقلبگیر برای تأمین هزینه خرید آن به حدود ۳۶ ماه حقوق کامل خود نیاز دارد.
البته این محاسبه فرضی است و در شرایط واقعی امکان پسانداز تمام حقوق وجود ندارد؛ چرا که بخش عمده درآمد خانوار صرف مسکن، خوراک، حملونقل، درمان و سایر هزینههای ضروری میشود.
به این ترتیب، محصولی که در بسیاری از کشورها یک ابزار مصرفی محسوب میشود، برای بخش قابل توجهی از جامعه ایران به خریدی با هزینه چندساله تبدیل شده است.
یک آیفون ۶۰۰ میلیون تومانی معادل چه داراییهایی است؟
در شرایطی که قیمت دلار حدود ۲۳۰ هزار تومان، سکه تمام حدود ۲۳۲ میلیون تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۳ میلیون تومان است، قیمت یک آیفون ۱۸ پرو مکس یک ترابایتی حدوداً معادل موارد زیر خواهد بود:
- حدود ۲۶ گرم طلای ۱۸ عیار
- حدود ۲ هزار و ۶۰۰ دلار
- حدود ۲.۵ سکه تمام
- یک خودروی دستدوم
- یک لپتاپ میانرده
- بخشی از مبلغ رهن یک واحد مسکونی ۳۵ تا ۵۵ متری در برخی مناطق تهران
این مقایسه نشان میدهد قیمت یک گوشی پرچمدار در بازار ایران تنها با سایر محصولات فناوری مقایسه نمیشود و در بسیاری از موارد در کنار داراییهایی مانند طلا، ارز، خودرو و مسکن قرار میگیرد.
آیفون ۱۸ معادل چند ماه هزینه زندگی یک خانواده است؟
بر اساس رقم اعلامشده برای سبد معیشت خانوار کارگری در سال ۱۴۰۵، هزینه این سبد حدود ۴۲.۹ میلیون تومان در ماه در نظر گرفته شده است.
با این مبنا، قیمت ۶۰۰ میلیون تومانی آیفون ۱۸ پرو مکس معادل حدود ۱۴ ماه سبد کامل معیشت یک خانوار کارگری است.
به بیان دیگر، مبلغی که برای خرید یک گوشی پرچمدار پرداخت میشود، در صورت اختصاص به هزینههای زندگی، میتواند هزینههای پایه یک خانواده کارگری را برای بیش از یک سال پوشش دهد.
چرا کالاهای معمولی جهان در ایران لوکس میشوند؟
ماجرای آیفون تنها به یک محصول خاص محدود نمیشود. افزایش نرخ ارز در کنار سطح درآمد داخلی باعث شده قیمت بسیاری از کالاهای فناوری در ایران فاصله زیادی با قدرت خرید خانوارها پیدا کند.
لپتاپهای حرفهای، دوربینها، کنسولهای بازی و گوشیهای پرچمدار نیز در چنین شرایطی از یک ابزار مصرفی به کالاهایی با ارزش مالی بالا تبدیل میشوند.
در نهایت، تفاوت اصلی میان ایران و بسیاری از بازارهای جهانی فقط قیمت دلاری کالا نیست؛ بلکه نسبت قیمت کالا به درآمد افراد است. به همین دلیل، یک محصول فناوری که در سایر کشورها بخشی از هزینههای معمول مصرفکننده محسوب میشود، در ایران ممکن است معادل ماهها یا حتی سالها درآمد یک خانوار باشد.
