بازار نفت در روزهای اخیر بار دیگر به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش نشان داده است. نفت خام آمریکا در معاملات روز چهارشنبه با رشد ۰.۸۹ درصدی به ۸۳ دلار و ۹۴ سنت در هر بشکه رسید و نفت برنت نیز با افزایش ۰.۷۸ درصدی در سطح ۸۹ دلار و ۶۰ سنت معامله شد.
این رشد در ادامه روند صعودی روزهای گذشته اتفاق افتاد؛ بهطوری که هر دو شاخص نفتی در معاملات روز سهشنبه بیش از یک دلار افزایش قیمت داشتند و به بالاترین سطح پایانی خود از ۹ مرداد رسیدند. نفت همچنین در روز دوشنبه جهشی نزدیک به ۵ درصد را تجربه کرده بود.
این روند نشان میدهد که بازار انرژی بار دیگر ریسکهای ژئوپلیتیک را در قیمتها لحاظ میکند. هرگونه تشدید درگیریها در خاورمیانه، بهویژه در مسیرهای مهم انتقال انرژی، میتواند نگرانی درباره عرضه جهانی نفت را افزایش دهد.
چرا طلا همزمان با نفت گران شد؟
در سوی دیگر بازار، طلا نیز تحت تأثیر افزایش نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی با رشد مواجه شد. قیمت لحظهای طلا ۰.۴۶ درصد افزایش یافت و به ۴ هزار و ۳۸۷ دلار و ۳ سنت در هر اونس رسید.
همزمانی رشد نفت و طلا از یک نکته مهم حکایت دارد: سرمایهگذاران در شرایط افزایش ریسک، هم نسبت به آینده عرضه انرژی حساس میشوند و هم بخشی از سرمایه خود را به سمت داراییهای امن سوق میدهند.
به بیان دیگر، بازارها در حال قیمتگذاری همزمان ریسک ژئوپلیتیک، تورم انرژی و نااطمینانی درباره سیاست پولی آمریکا هستند.
شرق آسیا؛ عامل دیگری برای افزایش نگرانی بازار
تحولات شرق آسیا نیز بر فضای بازارها سایه انداخته است. شلیک موشک بالستیک کرهشمالی در کنار تحولات خاورمیانه، نگرانیهای امنیتی را افزایش داده و موجب شده سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری رفتار کنند.
شاخص گسترده سهام آسیا-اقیانوسیه، بهجز ژاپن، با این حال ۰.۵ درصد افزایش یافت؛ موضوعی که نشان میدهد بازارهای سهام هنوز در برابر شوکهای ژئوپلیتیک واکنش یکپارچه و منفی نشان نمیدهند.
چشم بازار به تصمیم فدرال رزرو
اما در کنار تحولات سیاسی، یک متغیر اقتصادی مهم نیز در کانون توجه سرمایهگذاران قرار دارد: تورم آمریکا.
بازارها منتظر انتشار شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا بودند تا از مسیر احتمالی سیاست پولی فدرال رزرو در نشست ماه آینده سرنخ بگیرند. بر اساس برآوردهای مطرحشده، انتظار میرود قیمتهای مصرفکننده در ماه گذشته میلادی ۰.۱ درصد افزایش یافته باشد؛ در حالی که این شاخص در ژوئن ۰.۴ درصد کاهش یافته بود.
همچنین پیشبینی شده نرخ تورم سالانه از ۳.۵ درصد به ۳.۴ درصد کاهش پیدا کند.
اهمیت این آمار در آن است که نرخ بهره آمریکا همچنان یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده جهت حرکت سرمایه در بازارهای جهانی است. در شرایطی که بازارها احتمال افزایش نرخ بهره را حدود ۵۰ درصد ارزیابی میکنند، هر داده تورمی متفاوت از انتظارات میتواند مسیر دلار، طلا، نفت و بازارهای سهام را تغییر دهد.
اروپا محتاط، والاستریت در انتظار دادههای تورمی
در معاملات اولیه اروپا نیز فضای بازار چندان قدرتمند نبود. قراردادهای آتی یورواستاکس ۵۰ حدود ۰.۱۵ درصد کاهش یافت. معاملات آتی شاخص داکس آلمان نیز ۰.۱۲ درصد افت کرد و فوتسی انگلیس ۰.۲۵ درصد پایین آمد.
در آمریکا، معاملات آتی شاخص S&P 500 افزایش بسیار محدودی معادل ۰.۰۳ درصد را ثبت کرد.
این اختلاف عملکرد نشان میدهد سرمایهگذاران فعلاً بیش از آنکه وارد موج گسترده خرید یا فروش شوند، در انتظار روشن شدن دو متغیر اصلی هستند: مسیر تحولات ژئوپلیتیکی و جهت سیاست پولی آمریکا.
بازارها در برابر یک معادله چندوجهی
رشد همزمان نفت و طلا را نمیتوان صرفاً یک نوسان روزانه در بازارهای جهانی دانست. افزایش تنشهای ژئوپلیتیک از یک سو قیمت انرژی را تحت فشار قرار میدهد و از سوی دیگر، تقاضا برای داراییهای امن را افزایش میدهد.
در این میان، سیاست پولی آمریکا نیز میتواند مسیر بعدی بازارها را تعیین کند. اگر دادههای تورمی نشانهای از تداوم فشارهای قیمتی ارائه کند، احتمال سیاست پولی سختگیرانهتر افزایش مییابد؛ اما کاهش تورم میتواند دست فدرال رزرو را برای تغییر مسیر سیاست پولی بازتر کند.
بنابراین، بازار جهانی در نقطهای قرار گرفته که نفت از تحولات ژئوپلیتیک، طلا از نااطمینانی و هر دو از سیاست پولی آمریکا اثر میپذیرند. ادامه تنشها در خاورمیانه و شرق آسیا در کنار انتشار دادههای اقتصادی آمریکا میتواند در روزهای آینده جهت حرکت بازارهای انرژی، فلزات گرانبها و سهام را بیش از پیش مشخص کند.
