دستورالعمل مالیات مقطوع و اظهارنامه پیش‌فرض عملکرد سال 1404، شرایط بهره‌مندی صاحبان مشاغل از مالیات مقطوع، نحوه محاسبه مالیات، مهلت تسلیم اظهارنامه و ضوابط تقسیط و بخشودگی جرائم را مشخص کرده است.
چه کسانی مشمول مالیات مقطوع هستند؟
بر اساس این دستورالعمل، صاحبان مشاغل انفرادی و مشارکتی که مجموع فروش خالص کالا و خدمات آن‌ها در سال 1404 حداکثر 720 میلیارد ریال، معادل 72 میلیارد تومان باشد، می‌توانند مشمول مالیات مقطوع شوند.
در این روش، در صورت عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی، مؤدیان مشمول از ارائه دفاتر، اسناد و مدارک و اظهارنامه معاف هستند و مالیات آن‌ها به‌صورت مقطوع تعیین می‌شود. فرم مربوط نیز در درگاه سازمان امور مالیاتی کشور بارگذاری خواهد شد.
صاحبان مشاغلی که فروش آن‌ها از سقف تعیین‌شده بیشتر باشد، مشمول این تسهیلات نیستند. در مشاغل مشارکتی نیز سهم مشارکت مدنی باید در چارچوب سقف مقرر بررسی شود.
تکلیف مؤدیان با فروش واقعی بالاتر از اطلاعات سازمان
اگر فروش واقعی مؤدی از رقم اعلام‌شده در اطلاعات سازمان امور مالیاتی بیشتر باشد، وی باید فروش واقعی خود را در سامانه درج کند. تا سقف 72 میلیارد تومان، مالیات بر مبنای فروش ابرازی محاسبه خواهد شد.
مالیات مقطوع تعیین‌شده قطعی است؛ با این حال، اگر مؤدی آن را نپذیرد، باید حداکثر تا 30 آبان 1405 اظهارنامه مالیاتی تسلیم کند. در غیر این صورت، برگ قطعی مالیات بر اساس همان مالیات مقطوع صادر می‌شود.
همچنین اگر بعداً مشخص شود فروش مؤدی بیش از سقف مقرر بوده است، وی مشمول تسهیلات تبصره ماده 100 نخواهد بود و علاوه بر مطالبه مالیات، جرائم قانونی از جمله جریمه عدم تسلیم اظهارنامه و محرومیت از معافیت‌ها و نرخ صفر مالیاتی، از جمله معافیت ماده 101، قابل اعمال خواهد بود.
در مواردی که فروش واقعی کمتر از سقف باشد، اما اختلاف آن با اطلاعات مبنای محاسبه بیش از 15 درصد باشد، مابه‌التفاوت مالیات مطالبه می‌شود؛ با این حال، طبق دستورالعمل، این اختلاف مشمول جریمه ماده 192 نیست.
نحوه محاسبه مالیات کارتخوان‌ها و تراکنش‌های بانکی
وجوه واریزی از طریق دستگاه‌های کارتخوان و سایر ابزارهای پرداخت در تعیین مالیات مقطوع لحاظ می‌شود. در عین حال، اگر مؤدی اعلام کند بخشی از تراکنش‌های بانکی یا چک‌های انتقالی ماهیت غیرتجاری داشته است، مبلغ مورد ادعا از محاسبه مالیات مقطوع کسر می‌شود؛ البته سازمان امور مالیاتی موضوع را بررسی می‌کند و در صورت اثبات درآمد بودن وجوه، مالیات و جرائم مربوط مطالبه خواهد شد. مدارک مربوط نیز باید در سامانه ساتا بارگذاری شود.
اگر فعالیت ثبت‌شده مؤدی با فعالیت واقعی او مغایرت داشته باشد یا معافیت و بخشودگی غیرواقعی اعلام شده باشد، مابه‌التفاوت مالیات محاسبه و ابلاغ می‌شود. همچنین در محاسبه مالیات مقطوع، هزینه اجاره محل کسب در صورت استیجاری بودن محل فعالیت و ارائه مدارک اثبات‌کننده، مؤثر خواهد بود.
برای پزشکان نیز مالیات مقطوع بر اساس مالیات تعیین‌شده یا مالیات کسرشده از پرداخت‌ها، هرکدام بیشتر باشد، محاسبه می‌شود.
بخشودگی جرائم و اظهارنامه پیش‌فرض
بر اساس دستورالعمل، میزان بخشودگی جرائم ماده 22 قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، متناسب با میزان فروش تعیین شده است. این بخشودگی برای فروش تا 144 میلیارد ریال 100 درصد، تا 288 میلیارد ریال 98 درصد، تا 432 میلیارد ریال 96 درصد، تا 576 میلیارد ریال 94 درصد و تا 720 میلیارد ریال 92 درصد اعلام شده است.
از سوی دیگر، برای صاحبان مشاغل گروه‌های اول تا سوم که فروش آن‌ها بیش از 72 میلیارد تومان است و تکالیف مربوط به سامانه مؤدیان را انجام داده‌اند، اظهارنامه پیش‌فرض بر اساس اطلاعات موجود در سامانه تهیه و بارگذاری می‌شود.
در صورت تأیید یا تکمیل اظهارنامه از سوی مؤدی و تسلیم آن با حداقل مالیات مشخص‌شده، اظهارنامه کم‌ریسک پذیرفته شده و برگ قطعی مالیات صادر می‌شود.
همچنین برای مؤدیانی که فرم تبصره ماده 100 یا اظهارنامه موضوع بند «ب» را تأیید و ارسال کنند، امکان بخشودگی 100 درصدی جرائم با رعایت مقررات ماده 191 وجود دارد.
مهلت پرداخت و شرایط تقسیط
مهلت نهایی پرداخت مالیات و تسلیم اظهارنامه، 30 آبان 1405 تعیین شده است. مدت تقسیط نیز با توجه به نوع و محل فعالیت، چهار تا هشت ماه در قالب پنج تا 9 قسط خواهد بود. در صورت ثبت چک الکترونیکی، مهلت تقسیط به پنج تا 9 ماه و تعداد اقساط به 6 تا 10 قسط افزایش می‌یابد.
مؤدیانی که فرم تبصره ماده 100 را نمی‌پذیرند و به‌جای آن اظهارنامه تسلیم می‌کنند، حداکثر از یک ماه تقسیط در قالب دو قسط برخوردار خواهند شد.
در نهایت، اگر مالیات مقطوع مؤدی صفر محاسبه شده باشد، نیازی به مراجعه حضوری نیست و سازمان امور مالیاتی از طریق پیامک اطلاع‌رسانی می‌کند. در این حالت، آخرین اقدام ثبت‌شده مؤدی ملاک عمل خواهد بود.