حسین دهقان، رئیس بنیاد مستضعفان، با اشاره به برنامههای این بنیاد برای حمایت از بازماندگان از تحصیل اظهار کرد: موضوع بازماندگان از تحصیل را به شکل جدی برنامهریزی کردهایم تا آنها را به تحصیل بازگردانیم و در این زمینه مسئولیت آموزشی و تحصیلی گروههای مختلف سنی دهکهای یک تا چهار را تحت پوشش گرفتهایم.
وی با تأکید بر ضرورت تحقق عدالت آموزشی افزود: دانشآموزی که در دورترین نقطه کشور زندگی میکند، باید بتواند از امکانات و ظرفیتهای ملی همانند دانشآموزان تهران و دیگر مراکز استانها بهرهمند شود.
دهقان تصریح کرد: در همین راستا، مدارس مناطق محروم به تجهیزات فناورانه روز مجهز شدهاند و آموزش نحوه استفاده از این تجهیزات نیز در دستور کار قرار گرفته است. هدف این است که دانشآموزان متناسب با استعداد و توانمندی خود در مسیر آموزش مناسب قرار گیرند.
رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به حمایتهای آموزشی از دانشآموزان مناطق محروم گفت: سال گذشته ۱۲۸ نفر از دانشآموزان این مناطق در دورههای آمادگی کنکور تحت حمایت قرار گرفتند و هدفگذاری ما این است که شمار قابل توجهی از رتبههای برتر کنکور از مناطق محروم کشور باشند.
وی ادامه داد: همچنین تلاش میکنیم دانشجویان و نخبگان مناطق محروم پس از پایان تحصیل به محل زندگی خود بازگردند و در مسیر خدمت به مردم منطقه فعالیت کنند. از امسال نیز دانشجویان برگزیده مناطق محروم تحت پوشش حمایتهای بنیاد قرار گرفتهاند تا بخشی از مشکلات ناشی از کمبود امکانات، دسترسی نامناسب و دشواریهای تحصیل در شهرهای بزرگ کاهش یابد.
توانمندسازی مردم به جای جایگزینی آنها
دهقان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در توسعه مناطق محروم گفت: بنیاد مستضعفان قرار نیست جایگزین مردم برای حل مسائل مناطق محروم شود، بلکه مأموریت ما توانمندسازی مردم و فراهم کردن زمینه حضور و نقشآفرینی آنان در مسیر پیشرفت و مردمیسازی اقتصاد است.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید اظهار کرد: ایشان بر دو موضوع مهم تأکید داشتند؛ نخست اینکه فعالیتهای اقتصادی و شرکتهای وابسته باید به ایجاد درآمد کافی و پایدار برای اجرای مأموریتهای اصلی منجر شود و دوم اینکه در مسیر آبادانی مناطق محروم باید از روشهای سنتی فاصله گرفته و به سمت الگوهای جدید و اثربخش حرکت کنیم.
رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به تغییر شرایط و نیازهای روستاهای کشور افزود: امروز حدود ۹۸ درصد روستاهای کشور از زیرساختهایی همچون آب، مدرسه و مراکز بهداشتی برخوردارند، اما مسئله اشتغال و ایجاد درآمد پایدار همچنان در بسیاری از این مناطق پابرجاست. چنانچه جمعیت فعال و شاغل روستاها نتواند نیازهای اولیه زندگی خود را تأمین کند، روند مهاجرت و ترک محل زندگی ادامه خواهد یافت.
دهقان با تأکید بر ضرورت مردممحوری در اجرای طرحهای محرومیتزدایی تصریح کرد: قرار نیست بنیاد مستضعفان جانشین مردم برای حل مسائل آنان باشد؛ بلکه باید خود مردم به میدان بیایند و با همت و مشارکت خود مسیر پیشرفت منطقه را تعیین کنند.
وی افزود: مردم از توانمندی، علاقه و ظرفیتهای متنوعی برخوردارند، اما در برخی موارد منابع لازم در اختیار آنان نیست یا توان بهرهبرداری از منابع موجود را ندارند. در چنین شرایطی، وظیفه ما فراهم کردن زمینه توانمندسازی مردم است تا بتوانند از ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و انسانی منطقه خود به بهترین شکل استفاده کنند.
حمایت هدفمند از مناطق محروم
دهقان با اشاره به نقش دهیاران، معتمدان و افراد اثرگذار محلی در این فرآیند گفت: تلاش کردهایم دهیاران، معتمدان و افراد اثرگذار محلی را در چارچوبی منسجم گرد هم آوریم تا مسائل منطقه، ظرفیتهای سرمایهگذاری، اولویتها و مزیتهای محلی را شناسایی کرده و بر اساس آن، افراد مناسب برای اجرای طرحها انتخاب شوند.
وی با تأکید بر ضرورت پایداری طرحها اظهار داشت: رویکرد ما اجرای طرحهایی نیست که پس از مدتی بدون استفاده باقی بمانند. برای نمونه، مدارس متعددی در کشور ساخته شدهاند که به دلیل نبود جمعیت دانشآموزی پایدار، اکنون مورد استفاده قرار نمیگیرند. بر همین اساس، استانداردهایی برای اجرای طرحها در نظر گرفتهایم تا اقدامات در مناطقی انجام شود که از جمعیت پایدار و ظرفیتهای لازم برخوردار باشند.
رئیس بنیاد مستضعفان افزود: در این چارچوب، شهرستانها و استانهای هدف مشخص میشوند و بر اساس ظرفیت هر منطقه، تعیین خواهد شد که چه افرادی، در چه حوزههایی و با چه میزان تسهیلات میتوانند فعالیت کنند.
وی همچنین از همکاری با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کمیته امداد امام خمینی(ره)، ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و سایر نهادهای مرتبط برای ایجاد پایگاه اطلاعاتی مشترک خبر داد و گفت: هدف از این اقدام، جلوگیری از موازیکاری و دریافت خدمات تکراری و در عین حال اطمینان از این است که هیچ فرد واجد شرایطی از دریافت حمایتهای لازم محروم نماند.
دهقان با اشاره به برنامه بنیاد مستضعفان برای بهرهگیری از فناوریهای نوین گفت: در حال فراهم کردن زمینه استفاده از هوش مصنوعی هستیم تا حمایتها بهصورت فردمحور انجام شود؛ به این معنا که هر فرد متناسب با استعداد، امکانات، توانمندی و محل زندگی خود از حمایتهای متناسب برخوردار شود.
وی درباره پایداری مشاغل ایجادشده نیز افزود: در بسیاری از موارد، بیش از ۹۳ تا ۹۵ درصد مشاغل ایجادشده پایدار ماندهاند، اما برای موفقیت یک طرح، صرفاً ایجاد شغل کافی نیست و باید بازار فروش، زنجیره تأمین و ارتباط آن با فعالیتهای اقتصادی بزرگتر نیز شکل بگیرد.
رئیس بنیاد مستضعفان ادامه داد: در حوزه تأمین مالی نیز تلاش کردهایم به جای اتکا به شیوههای سنتی، از ظرفیت مردم محلی استفاده کنیم. در برخی طرحها، دریافت تسهیلات در کمترین زمان و حتی بدون حضور در شعبه انجام میشود؛ همچنین افراد یک منطقه در کنار یکدیگر قرار گرفته و ضامن یکدیگر میشوند. این الگو، نمونهای از بانکداری اجتماعی است که میتواند دسترسی مردم به تسهیلات را افزایش دهد.
دهقان با اشاره به رویکرد بنیاد مستضعفان در زمینه مردمیسازی اقتصاد اظهار کرد: تلاش کردهایم مجموعههایی توانمند ایجاد کنیم که در سطح ملی اثرگذار باشند و در مقیاس بزرگ فعالیت کنند. همچنین در بخشهایی از زنجیره تولید، از ورودی تا انتهای زنجیره، گروههایی از مردم را شناسایی، سازماندهی و به مجموعههای اقتصادی بنیاد متصل کردهایم.
وی افزود: بخشی از فعالیتها به مردم واگذار شده و در مواردی نیز واگذاری از طریق بورس یا تشکیل تعاونیهای سامانیافته دنبال میشود. هدف این است که مردم در مالکیت و اداره این فعالیتها نقش مؤثر داشته باشند.