وضعیت استخدامی نیروهای غیررسمی آموزش‌وپرورش از جمله مطالبات چندساله معلمان و کارکنانی است که در سال‌های گذشته با شیوه‌های مختلف در مدارس دولتی فعالیت کرده‌اند، اما همچنان از وضعیت قراردادی و استخدامی مشخصی برخوردار نیستند.
در تازه‌ترین تحول، حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، از هماهنگی برای برگزاری جلسه‌ای با حضور وزیر آموزش‌وپرورش، رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور و مسئولان سازمان برنامه و بودجه خبر داده است.
هدف از این نشست، بررسی موانع اجرایی و رسیدن به تصمیمی مشخص درباره تبدیل وضعیت نیروهای حق‌التدریس آزاد عنوان شده است. به گفته حاجی‌بابایی، تعیین تکلیف حدود ۲۱ هزار معلم حق‌التدریس همچنان در حال پیگیری است و مجلس تحقق وعده‌های مطرح‌شده درباره این گروه را دنبال می‌کند.
وی همچنین تأکید کرده است که مشکل اصلی این پرونده صرفاً تأمین اعتبار نیست، بلکه سیاست‌گذاری، مدیریت و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی نیز در تعیین تکلیف این نیروها نقش دارد.
تبدیل وضعیت ۲۱ هزار معلم حق‌التدریس از چه زمانی اجرا می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در ماه‌های اخیر، تبدیل قرارداد نیروهای حق‌التدریس آزاد دارای کد پرسنلی به قرارداد کار معین است.
پیش‌تر سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس اعلام کرده بود که تبدیل قرارداد این گروه از نیروها از ابتدای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در دستور کار قرار گرفته است. همچنین موضوع افزایش ساعات تدریس این معلمان با هدف بهبود وضعیت دریافتی آنان مطرح شده بود.
با این حال، میان اعلام تصمیم و اجرای کامل آن تفاوت وجود دارد. برای نهایی شدن این فرآیند، بررسی فهرست افراد مشمول، تأیید اطلاعات پرسنلی، صدور مجوزهای لازم و تکمیل مراحل اداری ضروری است.
بنابراین، اگرچه تبدیل وضعیت حدود ۲۱ هزار معلم حق‌التدریس آزاد در دستور کار قرار دارد، هنوز نمی‌توان از اجرای قطعی و نهایی این تصمیم برای تمام افراد خبر داد. همچنین تبدیل قرارداد به کار معین به معنای استخدام رسمی نیست.
آخرین خبر از وضعیت معلمان نهضتی، پیش‌دبستانی و طرح امین
تعیین تکلیف نیروهای نهضت سوادآموزی، مربیان پیش‌دبستانی، نیروهای طرح امین، نیروهای کیفیت‌بخشی و سایر کارکنان غیررسمی نیز از موضوعات مورد پیگیری مجلس است.
این گروه‌ها در سال‌های گذشته با شرایط و شیوه‌های همکاری متفاوتی در بخش‌های مختلف آموزش‌وپرورش فعالیت کرده‌اند؛ از همین رو، تعیین وضعیت استخدامی آنها نیازمند بررسی جداگانه سوابق، نوع همکاری و شرایط قانونی هر گروه است.
در همین زمینه، شهریورماه امسال از تشکیل کارگروهی ۹ نفره برای بررسی وضعیت نیروهای غیررسمی آموزش‌وپرورش خبر داده شد. مأموریت این کارگروه، بررسی وضعیت نیروهای نهضتی، پیش‌دبستانی، طرح امین، نیروهای کیفیت‌بخشی و سایر گروه‌های باقی‌مانده عنوان شده است.
با وجود تشکیل این کارگروه و ادامه پیگیری‌ها، هنوز تصمیم نهایی و زمان‌بندی مشخصی برای استخدام یا تبدیل وضعیت تمام این گروه‌ها اعلام نشده است.
اعتبار ۲.۲ همتی برای ساماندهی معلمان حق‌التدریس
یکی دیگر از موضوعات مهم در پرونده تعیین تکلیف معلمان غیررسمی، پیش‌بینی اعتبار در بودجه سال ۱۴۰۵ است.
بر اساس اظهارات منتشرشده از سوی سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، مبلغ ۲.۲ همت برای قرارداد کار معین نیروهای حق‌التدریس آزاد در بودجه سال جاری پیش‌بینی شده است. این اعتبار با هدف فراهم کردن زمینه ساماندهی وضعیت قراردادی این نیروها و پیگیری اجرای تصمیمات مربوط به آنان مطرح شده است.
همچنین پیشنهادهایی درباره استفاده از ظرفیت آزمون‌های استخدامی ماده ۲۸ برای تعیین تکلیف برخی نیروهای باسابقه غیررسمی مطرح شده است.
با این حال، باید توجه داشت که پیش‌بینی اعتبار یا ارائه پیشنهاد استخدامی به‌تنهایی به معنای صدور حکم استخدامی نیست و اجرای هر تصمیم به مجوزها و دستورالعمل‌های رسمی نیاز دارد.
آیا معلمان حق‌التدریس و نیروهای غیررسمی استخدام رسمی می‌شوند؟
یکی از پرسش‌های اصلی معلمان بلاتکلیف این است که آیا پیگیری‌های مجلس و دولت به استخدام رسمی تمام نیروهای غیررسمی آموزش‌وپرورش منجر خواهد شد؟
بررسی تصمیمات و اظهارات مطرح‌شده نشان می‌دهد که برای گروه‌های مختلف، مسیرهای متفاوتی در نظر گرفته شده است. برای بخشی از معلمان حق‌التدریس آزاد دارای کد پرسنلی، تبدیل قرارداد به کار معین مطرح شده و وضعیت سایر نیروها نیز قرار است در چارچوب ضوابط و ظرفیت‌های قانونی بررسی شود.
از این رو، نباید قرارداد کار معین را با استخدام رسمی یکسان دانست. همچنین سابقه فعالیت در مدارس به‌تنهایی تضمین‌کننده استخدام نیست و شرایط هر فرد باید مطابق ضوابط نهایی و تصمیم دستگاه‌های مسئول بررسی شود.
زمان اعلام نتیجه نهایی تبدیل وضعیت معلمان چه زمانی است؟
بر اساس آخرین اظهارات منتشرشده در ۱۷ آبان ۱۴۰۵، پیگیری تعیین تکلیف ۲۱ هزار معلم حق‌التدریس آزاد همچنان ادامه دارد و برگزاری جلسه با حضور مسئولان ارشد دولت برای رسیدن به جمع‌بندی در دستور کار قرار گرفته است.
با این حال، تا زمان اعلام نتیجه این نشست و انتشار دستورالعمل اجرایی، تاریخ مشخصی برای صدور قراردادهای جدید یا تکمیل فرآیند تبدیل وضعیت اعلام نشده است.
معلمان حق‌التدریس، نیروهای نهضتی، پیش‌دبستانی و طرح امین باید اخبار مربوط به وضعیت خود را از اطلاعیه‌های رسمی وزارت آموزش‌وپرورش و مراجع مسئول دنبال کنند. در صورت آغاز مراحل اجرایی، جزئیات مربوط به گروه‌های مشمول، مدارک مورد نیاز و زمان‌بندی ثبت اطلاعات باید به‌صورت رسمی اعلام شود.
جمع‌بندی: در آبان ۱۴۰۵، تعیین تکلیف معلمان غیررسمی همچنان در مرحله پیگیری و هماهنگی میان مجلس و دولت قرار دارد. تبدیل وضعیت ۲۱ هزار معلم حق‌التدریس آزاد به قرارداد کار معین یکی از مهم‌ترین محورهای این پرونده است، اما هنوز استخدام رسمی همه نیروها یا زمان قطعی اجرای کامل طرح تأیید نشده است.
