یکی از مهم‌ترین خبرهای روزهای اخیر برای فرهنگیان، اعلام تأمین اعتبار مطالبات باقی‌مانده رتبه‌بندی بازنشستگان فرهنگی است.
سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش در ۱۶ آبان اعلام کرد اعتبار لازم برای پرداخت بخشی از مطالبات رتبه‌بندی بازنشستگان فرهنگی سال‌های ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تأمین شده است. با این حال، پرداخت این مبالغ همچنان به رفع اختلاف‌نظر درباره تفسیر قانون با سازمان برنامه و بودجه وابسته است.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، بخش عمده بدهی‌های آموزش‌وپرورش پرداخت شده و مطالبات باقی‌مانده رتبه‌بندی در انتظار رفع مانع قانونی است. بنابراین با وجود تأمین اعتبار، هنوز تاریخ مشخصی برای واریز این معوقات اعلام نشده است.
اعتبار ۷ هزار میلیارد تومانی برای معوقات فرهنگیان
یکی دیگر از محورهای مهم پیگیری مطالبات معلمان، اعتبار پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مبلغ ۷ هزار میلیارد تومان برای بخشی از معوقات رتبه‌بندی معلمان شاغل و بازنشسته و همچنین هزینه به‌کارگیری نیروهای حق‌التدریس آزاد در نظر گرفته شده است.
از این رقم، حدود ۴ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان برای بخشی از مطالبات رتبه‌بندی و حدود ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان برای هزینه‌های مربوط به نیروهای حق‌التدریس آزاد پیش‌بینی شده است.
با وجود اختصاص این اعتبار، نمایندگان مجلس همچنان درباره نحوه تخصیص منابع و کافی بودن آن برای تسویه مطالبات مطرح‌شده پرسش‌هایی دارند. اختصاص اعتبار در قانون بودجه به معنای واریز فوری و کامل مطالبات نیست و اجرای پرداخت‌ها به تخصیص منابع و طی مراحل اداری وابسته است.
مرحله جدید رتبه‌بندی معلمان؛ مهلت یک‌ماهه برای ثبت درخواست
فرآیند ارتقای رتبه فرهنگیان نیز در آبان وارد مرحله تازه‌ای شده است. طبق اطلاعیه شماره ۲۰ دبیرخانه هیئت ممیزه مرکزی، معلمانی که تاریخ استحقاق ارتقای رتبه آنها ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ و پس از آن است، باید برای تشکیل پرونده الکترونیکی و بارگذاری مدارک اقدام کنند.
مهلت ثبت درخواست برای این گروه، یک ماه از تاریخ استحقاق هر فرد اعلام شده است. به همین دلیل، فرهنگیان مشمول باید تاریخ درج‌شده در پرونده خود را بررسی کنند و ثبت درخواست را به روزهای پایانی موکول نکنند.
همچنین برای معلمانی که از مهلت ثبت درخواست جا مانده‌اند، امکان پیگیری اصلاح تاریخ مشمولیت پیش‌بینی شده است. فرهنگیان می‌توانند از طریق سامانه خدمات الکترونیک آموزش‌وپرورش به نشانی زیر وضعیت پرونده خود را بررسی کنند:
my.medu.ir
اعتراض به کارنامه رتبه‌بندی نیز باید حداکثر تا ۲۰ روز پس از مشاهده کارنامه به‌صورت الکترونیکی ثبت شود. البته ثبت درخواست ارتقای رتبه به معنای تأیید قطعی آن یا صدور فوری حکم افزایش حقوق نیست و پرونده باید مراحل ارزیابی و تأیید را طی کند.
میانگین حقوق معلمان چقدر است؟
موضوع دریافتی فرهنگیان و فاصله آن با هزینه‌های زندگی از دیگر محورهای مطرح‌شده در نشست کمیسیون آموزش مجلس بوده است.
بر اساس اظهارات سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش، میانگین دریافتی معلمان شاغل حدود ۲۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان اعلام شده است. در مقابل، نماینده تشکل‌های صنفی فرهنگیان از دریافتی حدود ۱۶ تا ۱۷ میلیون تومانی برای برخی معلمان تازه‌استخدام سخن گفته است.
این دو رقم به گروه‌های متفاوتی اشاره دارند؛ رقم نخست میانگین دریافتی معلمان شاغل و رقم دوم ادعای مطرح‌شده درباره حقوق معلمان تازه‌استخدام است. بنابراین نباید میانگین دریافتی را به‌عنوان حقوق ثابت همه معلمان در نظر گرفت.
در همین زمینه، در نشست کمیسیون آموزش مجلس از کسری ماهانه حدود ۹ میلیون تومانی دریافتی فرهنگیان نسبت به نیازهای معیشتی سخن گفته شده و ضرورت تدوین راهکارهای جبرانی برای بودجه سال آینده مورد تأکید قرار گرفته است.
حق مسکن و مزایای رفاهی فرهنگیان در دستور کار مجلس
یکی از مطالبات مطرح‌شده در نشست کمیسیون آموزش، برخورداری فرهنگیان از مزایای رفاهی و جانبی مشابه سایر کارکنان دستگاه‌های اجرایی است.
در این نشست، مواردی مانند یارانه یا کمک‌هزینه مسکن، کارانه عمومی، مزایای عملکردی، خدمات رفاهی و غیرنقدی از جمله کالابرگ مورد بررسی قرار گرفته است.
همچنین بر اساس اظهارات مطرح‌شده از سوی سخنگوی کمیسیون آموزش، حدود ۴۰ درصد فرهنگیان فاقد مسکن هستند و تأمین مسکن معلمان باید در برنامه‌ریزی دولت و تدوین بودجه سال ۱۴۰۶ مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، حق مسکن و مزایای جدید هنوز در حد مطالبات و پیشنهادهای مطرح‌شده قرار دارند و اعلام این موارد به معنای تصویب و پرداخت قطعی آنها نیست.
آخرین وضعیت بیمه تکمیلی فرهنگیان
بیمه تکمیلی نیز از موضوعات مهم مورد پیگیری معلمان و کارکنان آموزش‌وپرورش است. بر اساس اخبار منتشرشده، وزارت آموزش‌وپرورش برنامه راه‌اندازی سامانه یکپارچه خدمات رفاهی فرهنگیان را دنبال می‌کند و امکان انتخاب شرکت بیمه تکمیلی از سوی فرهنگیان از جمله موضوعات مطرح‌شده در این برنامه است.
در کنار این موضوع، نمایندگان مجلس نیز خواستار رسیدگی سریع‌تر به مشکلات بیمه تکمیلی و جلوگیری از اختلال در ارائه خدمات درمانی فرهنگیان شده‌اند.
با وجود انتشار خبرهایی درباره تغییر سازوکار خدمات رفاهی و بیمه‌ای، جزئیات نهایی اجرای طرح، شرکت‌های طرف قرارداد و شرایط انتخاب بیمه باید از طریق اطلاعیه رسمی وزارت آموزش‌وپرورش مشخص شود.
تعیین تکلیف ۲۱ هزار نیروی حق‌التدریس آزاد
وضعیت استخدامی نیروهای حق‌التدریس آزاد نیز یکی از موضوعات مهم مورد پیگیری مجلس است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تعیین تکلیف حدود ۲۱ هزار نفر از این نیروها و بررسی امکان تبدیل وضعیت آنان به قرارداد کار معین در شمار مطالبات مطرح‌شده قرار دارد.
در همین زمینه، کمیسیون آموزش مجلس خواستار بررسی وضعیت این نیروها و پیگیری تأمین منابع موردنیاز شده است.
با این حال، درخواست تبدیل وضعیت به معنای صدور حکم استخدامی برای تمام نیروهای حق‌التدریس نیست و اجرای آن به بررسی شرایط افراد، مجوزهای قانونی و تأمین اعتبار بستگی دارد.
فوق‌العاده ویژه فرهنگیان به چه میزان است؟
موضوع فوق‌العاده ویژه کارکنان آموزش‌وپرورش نیز در میان مطالبات معیشتی فرهنگیان مطرح شده است.
طبق اظهارات منتشرشده از وزیر آموزش‌وپرورش، میانگین فوق‌العاده ویژه کارکنان این وزارتخانه بین ۲۱ تا ۲۲ درصد است و سقف آن به ۲۷ درصد می‌رسد. همچنین اعلام شده که افزایش این پرداخت‌ها به منابع و اعتبارات مصوب دولت و مجلس وابسته است.
وزیر آموزش‌وپرورش از پیگیری موضوعاتی مانند بسته معیشتی، رتبه‌بندی، فوق‌العاده خاص، خدمات رفاهی و ایاب‌وذهاب نیز خبر داده است؛ اما برای این موارد هنوز نباید زمان یا مبلغ قطعی پرداخت در نظر گرفت.
مطالبات فرهنگیان در بودجه ۱۴۰۶ چه خواهد شد؟
با نزدیک شدن به فرآیند تدوین بودجه سال ۱۴۰۶، بخشی از مطالبات فرهنگیان به بررسی منابع مالی و اصلاح سازوکار پرداخت‌ها گره خورده است.
در نشست کمیسیون آموزش مجلس مقرر شده است کمیته‌ای با همکاری وزارت آموزش‌وپرورش، سازمان امور اداری و استخدامی، سازمان برنامه و بودجه و مرکز پژوهش‌های مجلس، پیشنهادهای کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای بهبود وضعیت معیشتی فرهنگیان را جمع‌بندی کند.
همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس مأمور شده است قوانین و احکامی را که در سایر دستگاه‌ها اجرا شده اما فرهنگیان از مزایای آنها برخوردار نشده‌اند، بررسی و گزارش مربوط را تا پایان آبان‌ماه به کمیسیون آموزش ارائه کند.
از دیگر مطالبات مطرح‌شده، اجرای کامل رتبه‌بندی و متناسب‌سازی حقوق و مزایای معلمان با ۸۰ درصد حقوق و مزایای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌هاست؛ موضوعی که برای تحقق آن باید سازوکار قانونی و منابع مالی مشخص شود.
جمع‌بندی آخرین اخبار فرهنگیان
آخرین تحولات آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که معوقات رتبه‌بندی، ارتقای رتبه، وضعیت نیروهای حق‌التدریس، بیمه تکمیلی و افزایش مزایای رفاهی همچنان مهم‌ترین موضوعات مورد توجه فرهنگیان هستند.
در حوزه مطالبات بازنشستگان فرهنگی، سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش از تأمین اعتبار خبر داده، اما رفع اختلاف قانونی را شرط پرداخت دانسته است. برای معلمان شاغل نیز مرحله جدید ارتقای رتبه آغاز شده و مشمولان باید در مهلت یک‌ماهه درخواست و مدارک خود را ثبت کنند.
در حوزه معیشت و رفاه نیز حق مسکن، مزایای جانبی و اصلاح دریافتی‌ها در مجلس مطرح شده است. با این حال، تا زمان تصویب نهایی و اعلام دستورالعمل اجرایی، نمی‌توان این مطالبات را پرداخت قطعی یا افزایش حقوق تحقق‌یافته تلقی کرد.
