با ابلاغ بخشنامه تهیه و تنظیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۶، جهت‌گیری‌های دولت برای تعیین اعتبارات و هزینه‌های سال آینده مشخص شده است. در میان محورهای مطرح‌شده در این بخشنامه، بهبود وضعیت معیشتی معلمان و کارکنان حوزه درمان مورد تأکید قرار گرفته است.
بر اساس مفاد سیاست‌های مالی اعلام‌شده، کاهش فاصله حقوق و مزایای کارکنان دولت در سطح ملی و استانی نیز از دیگر موضوعاتی است که باید در تدوین بودجه مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد می‌تواند زمینه بازنگری در نحوه توزیع اعتبارات و پرداخت‌ها را فراهم کند؛ با این حال، هنوز سازوکار اجرایی آن و گروه‌های شغلی مشمول مشخص نشده است.
آیا افزایش حقوق فرهنگیان و کادر درمان قطعی شده است؟
تأکید بر بهبود معیشت معلمان و کارکنان درمان به معنای تصویب افزایش حقوق با درصد مشخص نیست. در بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ رقمی برای افزایش حقوق این گروه‌ها تعیین نشده و میزان افزایش دریافتی کارکنان دولت باید در مراحل بعدی تدوین لایحه بودجه و تصمیم‌گیری درباره منابع مالی مشخص شود.
بنابراین در شرایط فعلی نمی‌توان از افزایش قطعی حقوق فرهنگیان یا کادر درمان با درصدی مشخص خبر داد. آنچه تاکنون اعلام شده، قرار گرفتن وضعیت معیشتی این گروه‌ها در اولویت سیاست‌های بودجه‌ای دولت است.
تعیین میزان افزایش حقوق به عواملی مانند منابع درآمدی دولت، هزینه‌های جاری، اعتبارات دستگاه‌های اجرایی و تصمیمات نهایی درباره لایحه بودجه وابسته خواهد بود.
برنامه جدید برای پرداخت بیشتر به معلمان و کارکنان درمان
در کنار موضوع افزایش عمومی حقوق، اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌های مورد پیگیری دولت مطرح شده است.
در این شیوه، تخصیص منابع صرفاً بر اساس اعتبارات ثابت دستگاه‌ها انجام نمی‌شود، بلکه کیفیت خدمات ارائه‌شده و میزان تحقق استانداردهای تعیین‌شده نیز در ارزیابی عملکرد مجموعه‌ها نقش خواهد داشت.
بر این اساس، مدارس و بیمارستان‌ها در صورت ارتقای کیفیت خدمات یا کاهش هزینه‌ها می‌توانند از منابع حاصل از صرفه‌جویی برای بهبود امکانات، خرید تجهیزات و پرداخت بیشتر به کارکنان استفاده کنند.
این مدل با هدف ارتباط دادن میزان منابع و پرداخت‌ها به عملکرد مجموعه‌های ارائه‌دهنده خدمات طراحی شده است و اجرای آن در دو وزارتخانه آموزش و پرورش و بهداشت آغاز شده است.
بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد چگونه بر حقوق معلمان اثر می‌گذارد؟
در الگوی بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، میزان منابع تخصیص‌یافته به یک مجموعه با کیفیت خدمات و نتایج فعالیت آن ارتباط پیدا می‌کند. برای نمونه، اگر مدرسه‌ای بتواند با استفاده از روش‌های آموزشی مناسب، کیفیت یادگیری دانش‌آموزان را افزایش دهد یا هزینه‌های خود را کاهش دهد، منابع حاصل از صرفه‌جویی می‌تواند برای ارتقای خدمات یا پرداخت بیشتر به کارکنان همان مجموعه به کار گرفته شود.
در حوزه درمان نیز بیمارستان‌ها و مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت می‌توانند در صورت تحقق استانداردهای تعیین‌شده و مدیریت هزینه‌ها، از منابع حاصل برای بهبود تجهیزات، امکانات و پرداخت به کارکنان استفاده کنند.
البته این سازوکار با افزایش عمومی و یکسان حقوق همه معلمان و کارکنان درمان تفاوت دارد. میزان بهره‌مندی افراد از پرداخت‌های مبتنی بر عملکرد به شاخص‌های ارزیابی، نحوه اجرای طرح و دستورالعمل‌های مربوط وابسته خواهد بود.
تکلیف حقوق بازنشستگان در بودجه سال ۱۴۰۶ چیست؟
در بخشنامه بودجه سال آینده، حکم مشخصی درباره درصد افزایش مستمری بازنشستگان یا میزان متناسب‌سازی حقوق آنان ارائه نشده است. ازاین‌رو، تأکید بر کاهش فاصله حقوق و مزایای کارکنان دولت را نمی‌توان به معنای تعیین تکلیف افزایش مستمری بازنشستگان دانست.
میزان افزایش حقوق بازنشستگان نیز باید در فرآیند تدوین لایحه بودجه، با توجه به منابع پیش‌بینی‌شده و تصمیمات نهایی دولت و مجلس مشخص شود.
محدودیت منابع دولت؛ عامل مهم در تعیین افزایش حقوق
در کنار تأکید بر بهبود وضعیت معیشتی کارکنان، بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ بر صرفه‌جویی در هزینه‌های جاری، محدودیت رشد مخارج و رعایت انضباط مالی نیز تأکید دارد.
از آنجا که حقوق و مزایا بخش قابل توجهی از هزینه‌های جاری دولت را تشکیل می‌دهد، تعیین میزان افزایش حقوق باید با در نظر گرفتن منابع قابل تأمین و سایر تعهدات مالی دولت انجام شود.
به همین دلیل، تا زمان نهایی شدن لایحه بودجه و اعلام ارقام رسمی، نمی‌توان میزان افزایش حقوق فرهنگیان، کادر درمان و سایر کارکنان دولت را قطعی دانست.
جمع‌بندی؛ زمان اعلام رقم جدید حقوق فرهنگیان و کادر درمان
آخرین جهت‌گیری‌های بودجه‌ای دولت نشان می‌دهد بهبود معیشت فرهنگیان و کارکنان حوزه سلامت در تدوین بودجه سال ۱۴۰۶ مورد توجه قرار گرفته است. همچنین اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در آموزش و پرورش و وزارت بهداشت می‌تواند در صورت تحقق شاخص‌های تعیین‌شده، زمینه پرداخت‌های بیشتر به کارکنان را فراهم کند.
با این حال، هنوز درصد افزایش حقوق سال آینده و میزان پرداخت‌های احتمالی مشخص نشده است. بنابراین فرهنگیان و کارکنان درمان برای اطلاع از رقم نهایی افزایش حقوق باید منتظر تکمیل مراحل تدوین لایحه بودجه، اعلام پیشنهاد دولت و تصویب نهایی آن باشند.
