دونالد ترامپ در گفت‌وگو با شبکه آمریکایی «نیوزمکس» مدعی شد که ایالات متحده برنامه‌ای برای اعزام نیروی زمینی به ایران ندارد. او همچنین با اشاره به احتمال استفاده از بمب‌های سنگین در حملات نظامی، تأکید کرد که این تسلیحات هسته‌ای نیستند و آمریکا برای حمله به ایران به سلاح هسته‌ای نیازی ندارد.
ترامپ در این مصاحبه گفت: «ما از سلاح هسته‌ای علیه ایران استفاده نخواهیم کرد و نیازی به این کار نداریم.»
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ادبیات نظامی واشنگتن علیه تهران همچنان با پیام‌های متفاوتی همراه است. از یک سو، رئیس‌جمهور آمریکا احتمال اعزام نیروی زمینی و استفاده از تسلیحات هسته‌ای را رد می‌کند و از سوی دیگر، با تأکید بر توان نظامی آمریکا و طرح موضوع استفاده از بمب‌های سنگین، فضای تهدید را حفظ می‌کند.
البته اعلام‌نشدن برنامه اعزام نیروی زمینی یا رد استفاده از سلاح هسته‌ای، به‌تنهایی به معنای کنار گذاشتن سایر گزینه‌های نظامی نیست. از همین رو، ارزیابی سیاست آمریکا در قبال ایران به بررسی هم‌زمان اظهارات سیاسی، تحرکات نظامی و روند مذاکرات نیاز دارد.
ادعای ترامپ درباره مذاکرات ایران و آمریکا
رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از این گفت‌وگو مدعی شد که ایران خواهان توقف حملات آمریکاست و مذاکرات همچنان ادامه دارد. او همچنین از گفت‌وگو میان واشنگتن، مسکو و پکن درباره موضوع عاری‌سازی هسته‌ای سخن گفت، اما جزئیات مشخصی درباره چارچوب این گفت‌وگوها، طرف‌های درگیر، زمان‌بندی یا احتمال دستیابی به توافق ارائه نکرد.
اظهارات ترامپ درباره ادامه مذاکرات، در کنار مواضع تهدیدآمیز او، نشان می‌دهد که کاخ سفید دست‌کم در سطح گفتار سیاسی، مسیر فشار و مذاکره را هم‌زمان دنبال می‌کند. با این حال، بدون انتشار جزئیات رسمی و تأیید مستقل درباره روند گفت‌وگوها، نمی‌توان از این اظهارات به‌تنهایی نتیجه گرفت که توافقی نزدیک است یا مسیر دیپلماسی به مرحله تعیین‌کننده‌ای رسیده است.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی برای تهران صرفاً اعلام آمادگی واشنگتن برای مذاکره نیست؛ بلکه میزان جدیت طرف آمریکایی، مشخص‌بودن شروط توافق و فاصله میان مواضع اعلامی و اقدامات عملی اهمیت بیشتری دارد.
تولید انبوه پاتریوت و تاماهاوک؛ پیام نظامی واشنگتن چیست؟
ترامپ در ادامه از تلاش آمریکا برای افزایش تولید سامانه‌های پدافندی پاتریوت و موشک‌های کروز تاماهاوک در مقیاسی بی‌سابقه خبر داد. به گفته او، هدف این برنامه بازسازی و تقویت ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده است.
افزایش تولید این تسلیحات را می‌توان از دو زاویه بررسی کرد. نخست، آمریکا به دنبال تقویت ظرفیت نظامی و جبران مصرف ذخایر تسلیحاتی خود در بحران‌ها و درگیری‌های اخیر است. دوم، تأکید علنی بر توسعه توان نظامی می‌تواند بخشی از پیام بازدارندگی واشنگتن به رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.
با این حال، اعلام برنامه افزایش تولید به معنای تکمیل فوری ذخایر یا آمادگی نامحدود برای یک درگیری طولانی نیست. میزان تولید واقعی، زمان تحویل تجهیزات و ظرفیت صنایع دفاعی آمریکا عواملی هستند که در ارزیابی توان عملیاتی این کشور اهمیت دارند.
اوکراین؛ انتقاد ترامپ از زلنسکی و دشواری توافق با روسیه
رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از مصاحبه به جنگ روسیه و اوکراین پرداخت و ابراز امیدواری کرد که این درگیری به‌زودی پایان یابد. او مدعی شد که طرفین تمایل به توافق دارند، اما در عین حال از عملکرد ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، انتقاد کرد و مدعی شد که او برخلاف اظهاراتش به دنبال توافق نیست.
ترامپ همچنین با اشاره به خصومت شخصی میان ولادیمیر پوتین و زلنسکی، دستیابی به صلح را دشوار توصیف کرد و پیشنهاد برگزاری انتخابات جدید در اوکراین را مطرح کرد. او حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه را نیز از عوامل مؤثر بر افزایش قیمت جهانی نفت دانست.
طرح هم‌زمان موضوع جنگ اوکراین، قیمت نفت و بازسازی ذخایر تسلیحاتی آمریکا نشان می‌دهد که نگرانی‌های امنیتی و اقتصادی در محاسبات واشنگتن به یکدیگر گره خورده‌اند. تداوم درگیری‌ها می‌تواند هم هزینه‌های نظامی آمریکا را افزایش دهد و هم از مسیر بازار انرژی بر اقتصاد جهانی تأثیر بگذارد.
فاصله میان پیام دیپلماتیک و آمادگی نظامی
اظهارات تازه ترامپ درباره ایران، ترکیبی از رد برخی گزینه‌های نظامی، ادعای ادامه مذاکرات و تأکید بر تقویت توان تسلیحاتی آمریکا را در بر می‌گیرد. این ترکیب نشان می‌دهد که واشنگتن می‌خواهد هم‌زمان پیام کنترل تنش و حفظ قدرت نظامی را منتقل کند.
با این حال، معیار سنجش سیاست آمریکا در قبال تهران، صرفاً اظهارات رئیس‌جمهور این کشور نیست. مشخص‌شدن وضعیت مذاکرات، ارائه جزئیات معتبر درباره مسیر دیپلماسی و تطبیق مواضع سیاسی با اقدامات عملی، شاخص‌های مهم‌تری برای ارزیابی احتمال کاهش تنش یا تداوم تقابل خواهند بود.
