جنگ و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز پنجاهونهم شده و در تازهترین تحولات، تنگه هرمز و وضعیت کشتیرانی در این آبراه راهبردی به محور اصلی رایزنیهای منطقهای تبدیل شده است.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از پیشرفت قابل توجه مذاکرات تهران و مسقط برای تعیین یک مسیر موقت تردد در تنگه هرمز خبر داده و بر ادامه رایزنیها درباره سازوکارهای آتی مدیریت این آبراه تأکید کرده است.
همزمان، قطر نیز با تأکید بر اهمیت بازگشایی هرمز برای کشورهای منطقه، وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را غیرقابل قبول دانسته و بر ضرورت ازسرگیری گفتوگوها و پایان تنشها تأکید کرده است.
در همین حال، مسعود پزشکیان در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره پایان جنگ، ضمن تأکید بر مخالفت ایران با جنگ، اعلام کرد مقاومت در برابر تجاوز تا پشیمانی کامل متجاوزان ادامه خواهد داشت.
عراقچی: مذاکرات ایران و عمان درباره تردد موقت در هرمز پیشرفت داشته است
سید عباس عراقچی و توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، ظهر امروز سهشنبه در یک تماس تلفنی درباره مسائل دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو کردند.
عراقچی مسئولیت وضعیت کنونی منطقه را متوجه نقض تعهدات آمریکا در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد دانست و تأکید کرد بازگشت طرف آمریکایی به تعهدات و امضای خود میتواند زمینه بازگشت شرایط به وضعیت عادی را فراهم کند.
وزیر امور خارجه ایران همچنین آخرین وضعیت مذاکرات تهران و مسقط درباره تنگه هرمز را تشریح کرد و از پیشرفت قابل توجه گفتوگوها برای تعیین یک مسیر موقت تردد در این آبراه خبر داد.
وی همچنین بر تداوم رایزنیها برای توافق درباره سازوکارهای آینده مدیریت تنگه هرمز تأکید کرد.
پزشکیان: مقاومت تا پشیمانی کامل متجاوزان ادامه دارد
مسعود پزشکیان در واکنش به ادعای دونالد ترامپ درباره مواضع مقامهای ایرانی درخصوص پایان جنگ، تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران همواره با جنگ مخالف بوده و حفظ منافع مردم و امنیت منطقه را در پرهیز از آتشافروزی میداند.
رئیسجمهور ایران با این حال اعلام کرد تهران در برابر تجاوز از دفاع دست نخواهد کشید و این مقاومت تا پشیمانی کامل متجاوزان ادامه خواهد داشت.
این موضع همزمان با افزایش تلاشهای دیپلماتیک کشورهای منطقه برای کاهش تنش و بازگشت طرفها به مسیر مذاکره مطرح شده است.
قطر: وضعیت «نه جنگ و نه صلح» قابل قبول نیست
وزارت خارجه قطر با تأکید بر اهمیت بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد ادامه وضعیت «نه جنگ و نه صلح» در منطقه قابل قبول نیست.
دوحه همچنین از همکاری با شرکای منطقهای و بینالمللی خود برای ازسرگیری گفتوگوها، حل بحران و پایان دادن به تنشها خبر داده است.
قطر تأکید کرده است که بازگشایی تنگه هرمز برای این کشور و سایر کشورهای منطقه اهمیت بسیار بالایی دارد.
رایزنی قطر و چین درباره آزادی کشتیرانی در هرمز
شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیداری در پکن درباره تحولات منطقه و از جمله آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کردند.
نخستوزیر قطر در این دیدار حمایت کشورش از تلاشهای دیپلماتیک برای تضمین آزادی کشتیرانی و هموار کردن مسیر دستیابی به یک توافق جامع را اعلام کرد.
تنگه هرمز در شرایط عادی یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال در تردد کشتیها از این مسیر میتواند پیامدهای گستردهای برای بازار انرژی و تجارت جهانی داشته باشد.
جایگزینهای انرژی چین همچنان جای هرمز را نمیگیرد
بررسی وضعیت انرژی چین نشان میدهد کاهش سهم کشورهای خلیج فارس از سبد واردات انرژی این کشور لزوماً به معنای کاهش اهمیت تنگه هرمز نیست.
ذخایر موجود، کاهش فعالیت برخی پالایشگاهها و تغییر تأمینکنندگان میتواند در کوتاهمدت به چین برای مدیریت شرایط کمک کند، اما ادامه این روند در بلندمدت و با هزینه قابل قبول همچنان یک چالش محسوب میشود.
میانگین واردات نفت خام چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۴ میلیون بشکه در روز بوده که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به کمتر از ۹.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنین سهم کشورهای خلیج فارس از واردات نفت چین از ۴۲.۴ درصد به حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ هرچند مقایسه یک سال کامل با یک دوره ششماهه به تنهایی نمیتواند علت این کاهش را مشخص کند.
نفت در محدوده ۹۹ دلار؛ کاهش تردد کشتیها در هرمز
قیمت نفت خام برنت در بازارهای جهانی به محدوده ۹۹ دلار در هر بشکه رسیده است.
معاملات آتی نفت برنت روز دوشنبه تا ۹۸.۰۶ دلار افزایش یافت و در پایان معاملات روی ۹۷ دلار بسته شد. قرارداد آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت برای ماه اکتبر نیز در محدوده ۹۴.۴۷ دلار قرار داشت.
همزمان، دادههای کشتیرانی نشان میدهد تردد کشتیها از تنگه هرمز در هفته گذشته ۲۸ درصد کاهش یافته و به ۷۷ فروند رسیده است. در روز دوشنبه نیز تنها هفت کشتی باری از این آبراه عبور کردند، در حالی که این رقم یک روز پیش از آن هشت فروند بود.
کاهش تردد در این مسیر راهبردی، نگرانیها درباره انتقال انرژی و تجارت جهانی را افزایش داده است.
ترامپ: قیمت نفت و بنزین کاهش خواهد یافت
دونالد ترامپ پیشتر مدعی شده بود در صورت پیروزی آمریکا در جنگ با ایران، قیمت نفت و بنزین بهشدت کاهش خواهد یافت.
رئیسجمهور آمریکا همچنین پیشبینی کرده بود قیمت بنزین در این کشور به سه دلار و در نهایت به کمتر از دو دلار در هر گالن برسد.
ترامپ در اظهارات خود همچنین مدعی شده بود ایران در نهایت به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
هشدار محسن رضایی درباره کشتیها و پایگاههای آمریکا
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در پیامی اعلام کرد واشنگتن درباره موشکهای جدید ایران هشدار دریافت کرده است.
وی همچنین از بازنگری اساسی در موضع عملیاتی ایران درباره کشتیها و پایگاههای نظامی آمریکا خبر داد و گفت جنگ اقتصادی با ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در سراسر خلیج فارس تا محدوده محاصره پاسخ داده خواهد شد.
هشدار وزارت دفاع درباره ناوهای آمریکایی
سرتیپ ابوالفضل ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع، نیز با اشاره به توانمندیهای نظامی ایران درباره ناوهای آمریکایی اظهاراتی هشدارآمیز مطرح کرد و گفت نتایج توانایی ایران برای هدف قرار دادن این شناورها در آینده مشخص خواهد شد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تنگه هرمز همزمان به یکی از اصلیترین محورهای تقابل نظامی و اقتصادی در جنگ تبدیل شده است.
ادامه رایزنیهای دیپلماتیک در جهان اسلام
عباس عراقچی در گفتوگویی تلفنی با اسماعیل ولد شیخ احمد، دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی، درباره آخرین تحولات منطقه پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل گفتوگو کرد.
وی بر ضرورت تقویت وحدت و هماهنگی کشورهای اسلامی و واکنش مسئولانه در برابر نقض حاکمیت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرد.
تحولات فلسطین و لبنان و ضرورت اتخاذ مواضع متحد و مؤثر نیز از دیگر محورهای این گفتوگو بود و عراقچی از دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی برای سفر به تهران دعوت کرد.
عراق و مصر درباره پیامدهای جنگ رایزنی کردند
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، و بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، در قاهره درباره تشدید تنشهای منطقهای و پیامدهای آن بر اقتصاد کشورهای خاورمیانه، تجارت جهانی و کشتیرانی گفتوگو کردند.
دو طرف بر ضرورت اتخاذ اقدامات امنیتی و اقتصادی برای مدیریت پیامدهای بحران تأکید کردند.
حمله به تأسیسات انرژی عربستان و توقف بخشی از فعالیتها
وزارت انرژی عربستان سعودی اعلام کرد چند تأسیسات انرژی و زیرساخت در مناطق جنوبی این کشور بامداد امروز هدف حمله قرار گرفتهاند.
به گفته مقامهای سعودی، این حملات موجب آتشسوزی در چند محل شده و در پی آن بخشی از عملیات و فعالیتها بهطور موقت متوقف شده است.
همزمان، نیروهای مسلح یمن نیز از اجرای یک عملیات نظامی گسترده در عمق خاک عربستان سعودی خبر دادند.
مقامهای سعودی اعلام کردهاند حملات بامداد سهشنبه، تأسیسات اقتصادی در شهرهای جازان، نجران، ابها و خمیس مشیط را هدف قرار داده است. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن، نیز از اتخاذ اقدامات عملیاتی برای مقابله با نیروهای انصارالله خبر داده است.
مقامهای سعودی همچنین مدعی شدهاند این حملات ۷۳ زخمی بر جای گذاشته است.
شورای حکام آژانس از امروز تشکیل جلسه میدهد
نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی از امروز با حضور نمایندگان ۳۵ کشور آغاز میشود و موضوع هستهای ایران یکی از محورهای اصلی آن خواهد بود.
آمریکا و سه کشور اروپایی در این نشست به دنبال ارائه قطعنامهای برای ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد هستند؛ اقدامی که کشورهای پیشنهاددهنده آن را مرتبط با ادعای نقض تعهدات ایران در حوزه منع گسترش سلاحهای هستهای عنوان کردهاند.
