رسانههای بینالمللی ابعاد تازهای از ارائه یک طرح مشخص دیپلماتیک از سوی تهران برای حل بحران کشتیرانی در خلیج فارس و بازگشت به مسیر مذاکرات هستهای را فاش کردهاند. بر اساس این گزارشها، پیشنهاد ایران از طریق میانجیهای منطقهای، بهویژه کشور قطر، به واشنگتن منتقل شده تا راه برای پایان دادن به درگیریها و ازسرگیری گفتوگوها هموار شود.
جزئیات این پیشنهاد نشان میدهد تهران اعلام کرده است در صورت برداشته شدن محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده و فراهم شدن شرایط مورد نظر کشور، امکان بازگشایی کامل و تردد عادی کشتیها در تنگه هرمز ظرف مدت ۷ روز وجود خواهد داشت. این طرح جامع شامل توقف عملیات نظامی، پایان محاصره بنادر، کاهش محدودیتهای صادرات نفت و ایجاد بستر مناسب برای بازگشت به مذاکرات هستهای است.
با این حال، روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال روز جمعه به نقل از مقامهای آگاه ادعا کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، طرح ۷ روزه ایران را رد کرده و به دستیاران خود گفته است انتظار دارد حملات نظامی آمریکا پس از انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر از سر گرفته شود.
والاستریت ژورنال افزود دونالد ترامپ نسبت به اجرای کامل خواستههای واشنگتن از سوی ایران تردید دارد و معتقد است تداوم محاصره دریایی و فشارهای اقتصادی، موضع آمریکا را در چانهزنیها تقویت خواهد کرد.
در مقابل، خبرگزاری رویترز در گزارشی تکمیلی اعلام کرد که تا زمان انتشار گزارش، هیچ تایید رسمی از سوی کاخ سفید یا دولت آمریکا درباره رد این پیشنهاد منتشر نشده و ادعای والاستریت ژورنال تنها بر پایه اظهارات مقامات غیررسمی تنظیم شده است. به نوشته رویترز، ایران همچنان در انتظار دریافت پاسخ رسمی واشنگتن به این پیشنهاد است.
پیش از این، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در جریان نشست سازمان ملل در نیویورک تایید کرده بود که تهران طرحی ۷ روزه را از طریق قطر به آمریکا منتقل کرده و در صورت تحقق شروط ایران، بازگشایی این آبراه کلیدی امکانپذیر است. مقامهای ایرانی تاکید دارند که مجمع عمومی فرصت مناسبی برای بازگشت به دیپلماسی بود.
تحلیلها نشان میدهد اصلیترین نقطه اختلاف میان تهران و واشنگتن به «ترتیب اجرای تعهدات» بازمیگردد. ایران خواهان آن است که آمریکا ابتدا اقداماتی نظیر رفع محاصره، توقف عملیات نظامی و کاهش فشار اقتصادی را آغاز کند تا سپس بازگشایی تنگه هرمز اجرایی شود؛ در حالی که واشنگتن خواستار بازگشایی آبراه پیش از اجرای تعهدات اصلی خود است. همچنین روزنامه گاردین گزارش داده که این طرح زمان آغاز مذاکرات هستهای را نسبت به تفاهمات قبلی در ماه ژوئن بهطور چشمگیری جلو میاندازد.