علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگو با خبرگزاری صداوسیما، به تشریح اهداف و نتایج سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی به روسیه، پیام رهبر معظم انقلاب به رئیس‌جمهور این کشور، همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو و موضع جمهوری اسلامی ایران درباره فرایند دیپلماسی با آمریکا پرداخت.
دیدار سه‌ساعته سرلشکر رضایی با پوتین برای انتقال پیام رهبر انقلاب
باقری با اشاره به سفر سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به مسکو اظهار کرد: در چارچوب دیپلماسی هدفمند و فعال جمهوری اسلامی ایران برای رایزنی و مشورت با دیگر بازیگران در سطح منطقه و خارج از منطقه، تعامل با قدرت‌های بین‌المللی یکی از مؤلفه‌های اصلی در مقطع کنونی است.
وی افزود: دبیر شورای عالی امنیت ملی روز گذشته به مسکو سفر کرد و ملاقات تفصیلی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، داشت که حدود سه ساعت به طول انجامید. هدف اصلی این سفر، ارائه پیام مقام معظم رهبری به رئیس‌جمهور روسیه بود.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: در این پیام، هم مؤلفه‌های مدنظر جمهوری اسلامی ایران برای همکاری‌های دوجانبه مطرح و هم چشم‌انداز این همکاری‌ها و تعاملات ترسیم شده بود تا موضوع همکاری با جمهوری اسلامی ایران در دوره رهبری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای برای طرف روس روشن‌تر شود.
وی با بیان اینکه همکاری‌های ایران و روسیه طی چند دهه، ابعاد متنوع و مختلفی داشته است، گفت: یکی از محورهای اصلی این دیدار، گفت‌وگو درباره همکاری‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در سطوح دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی بود.
باقری افزود: این رایزنی‌ها پیش‌تر نیز میان طرفین وجود داشت و سال گذشته، شهید لاریجانی در مقام دبیر شورای عالی امنیت ملی سفرهایی به مسکو و دیدارهایی با رئیس‌جمهور روسیه داشت. در مقطع کنونی نیز آقای رضایی که حامل پیام مقام معظم رهبری بود، مناسبات و چشم‌انداز پیش‌رو را با طرف روس در میان گذاشت و آقای پوتین دیدگاه‌های خود را درباره هر یک از این موضوعات مطرح کرد.
توافق برای تسریع در اجرای راهگذر شمال ـ جنوب
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره محورهای اقتصادی دیدار مسکو گفت: در عرصه دوجانبه، موضوع راهگذر شمال ـ جنوب و کاستی‌ها، اشکالات و موانع موجود در مسیر سرعت‌گرفتن اجرا و تکمیل این طرح مطرح شد.
وی افزود: هر دو طرف بنا را بر این گذاشتند که بلافاصله و در نخستین فرصت، سازوکار، اقدامات و تدابیر لازم را برای سرعت‌بخشیدن به اجرا و پیشرفت این طرح به کار گیرند.
انتقال گاز روسیه به ایران در دو سطح کوتاه‌مدت و میان‌مدت
باقری با اشاره به بررسی موضوع انتقال گاز روسیه به ایران در این نشست اظهار کرد: این موضوع در دو سطح کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای طرفین مطرح شده است؛ در کوتاه‌مدت، استفاده از ظرفیت‌های موجود و در میان‌مدت، ظرفیت‌سازی برای انتقال حجم قابل توجهی از گاز روسیه به جمهوری اسلامی ایران مدنظر است.
وی توضیح داد: بخشی از این گاز برای مصرف داخلی ایران و بخش عمده آن برای انتقال به کشورهای دیگر در نظر گرفته شده است.
طرح‌های راهبردی ایران و روسیه، خیال خام آمریکا برای فشار را از بین می‌برد
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد: راهگذر شمال ـ جنوب و انتقال گاز، دو طرح راهبردی هستند که خیال خام برخی قدرت‌ها، از جمله آمریکا، برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران را از بین می‌برند؛ زیرا اجرای آن‌ها عملاً کشورهای دیگر را به جمهوری اسلامی ایران نیازمند خواهد کرد.
وی افزود: همان‌طور که جمهوری اسلامی ایران در مقطع پس از جنگ تحمیلی سوم، از ظرفیت ژئوپلیتیکی تنگه هرمز برای پیشبرد منافع ملی خود و امنیت‌سازی در منطقه به‌درستی استفاده کرد، این دو طرح نیز ظرفیت‌های اقتصادی در اختیار ایران هستند که می‌توان از آن‌ها برای پیشرفت کشور و منطقه و همچنین امنیت‌سازی استفاده مطلوب کرد.
نشست چهارجانبه تهران، نقطه عطف ترتیبات جدید امنیتی منطقه
باقری درباره مباحث منطقه‌ای دیدار مسکو گفت: در سطح منطقه‌ای، بحث‌های متنوعی صورت گرفت که محوری‌ترین سرفصل آن، ترتیبات جدید امنیتی در منطقه بود.
وی ادامه داد: نشست چهارجانبه تهران با مشارکت ایران، ترکیه، عربستان و پاکستان، هم از نظر روس‌ها و هم از نظر چینی‌ها که هفته گذشته به آنجا سفر کردم، یک نقطه عطف بود.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: این ابتکار می‌تواند نقطه شروعی مطلوب، روبه‌جلو و سازنده برای امنیت‌سازی در منطقه باشد. اگر همکاری‌ها در این چارچوب شکل بگیرد، امنیت‌سازی منطقه‌ای به‌صورت درون‌زا، شکلی عملی به خود خواهد گرفت.
وی اظهار کرد: فکر می‌کنم موضوع ترتیبات امنیتی در منطقه اکنون هم مورد وفاق روس‌ها و هم مورد وفاق چینی‌هاست و کشورهای منطقه نیز بر آن تأکید دارند. در نتیجه، باید در رایزنی با بازیگران مختلف منطقه‌ای، زمینه و بستر مناسب اجرای این ترتیبات را فراهم کنیم.
باقری تأکید کرد: نخستین نشست چهارجانبه در تهران، نقطه عطفی بسیار مهم و تعیین‌کننده بود و حرکت‌های بعدی باید بر اساس آن شکل بگیرد.
تحسین مقاومت ملت ایران در دیدار با پوتین
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای دشمن و مفهوم «ترتیبات امنیتی پساجنگ» گفت: مقاومت قهرمانانه ملت ایران و دلاوری‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مورد اذعان طرف‌های مختلف در سطح منطقه و جهان قرار گرفته است.
وی افزود: در همین سفر نیز آقای پوتین به‌طور جدی تأکید داشت که این مقاومت، مورد تحسین جهانی قرار گرفته و ایران توانسته است جایگاه خود را در سازوکارها و جامعه بین‌المللی به‌مراتب ارتقا دهد.
باقری ادامه داد: این دستاورد، حاصل توانمندی نیروهای مسلح و مقاومت ملت عزیز و شریف ایران در عرصه‌های مختلف است که شرایط جدیدی در منطقه ایجاد کرده است. دوران پس از این مقاومت و ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه، دورانی است که باید برای ترتیبات جدید امنیتی در پرتو آن، تدبیر و سیاست‌گذاری شود.
وی تأکید کرد: تهدیدهای مختلف آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها، واکنشی به اقتدار ظهور‌یافته و تثبیت‌شده ایران در سطح منطقه است.
آمادگی برای حفاظت از منافع ملی و تمامیت سرزمینی
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: طبیعی است که برای پیگیری اهداف عالی نظام جمهوری اسلامی ایران و حفاظت از منافع ملی، امنیت ملی، حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی، باید آمادگی داشته باشیم.
وی افزود: در این دوره جدید، باید یک هماوردی و نگاه راهبردی به موضوع منطقه، امنیت‌سازی و ترتیبات امنیتی داشته باشیم. آقای رضایی نیز در این دیدار بر این مسئله تأکید داشت و این موضوع مورد اذعان طرف مقابل، یعنی آقای پوتین، بود.
باقری اظهار کرد: باید با تدابیر هوشمندانه و نگاه راهبردی، تحت رهبری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، به ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یکی از قدرت‌های مهم دنیا بپردازیم.
وی ادامه داد: بخشی از نگاه مقام معظم رهبری در پیام اخیر ایشان به مناسبت ۱۳ آبان تبیین شد. باید در این چارچوب به تلاش‌های خود جهت بدهیم و رایزنی‌های راهبردی با کشورها و بازیگران مختلف، به‌ویژه قدرت‌های بین‌المللی و دو قدرت مهم روسیه و چین، را ادامه دهیم. همچنین برای استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی، با سازمان همکاری شانگهای و مجموعه بریکس همکاری و تعامل داریم.
اجرای شروط هفت‌گانه ایران، مقدم بر اقدامات بعدی است
باقری در پاسخ به پرسشی درباره میانجی‌گری کشورها و آمادگی روسیه برای ایفای نقش در این زمینه گفت: ایران و روسیه دو شریک راهبردی هستند و روس‌ها در موضوعات و مقاطع مختلف، دیدگاه‌های خود را با ما مطرح کرده‌اند و می‌کنند.
وی تأکید کرد: درباره مذاکرات، باید تلاش شود ایده عملیاتی جمهوری اسلامی ایران که هفت شرط دارد، از سوی طرف مقابل اجرا شود و پس از آن، اقدامات دیگر پیگیری شود.
آمریکا چهار دور دیپلماسی را با اقدام خصمانه بر هم زد
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی با مرور رفتار آمریکا در فرایند مذاکرات اظهار کرد: در یک سال و نیم گذشته، آمریکایی‌ها چهار دور فرایند دیپلماسی را با اقدامات خصمانه و نقض عهد بر هم زدند.
وی افزود: بهار سال گذشته، در حالی که ایران با آمریکا مذاکره می‌کرد، آن‌ها جنگ تحمیلی دوم را کلید زدند. پاییز سال گذشته نیز در حالی که ایران مذاکرات را به‌طور جدی پیگیری می‌کرد، آن‌ها به‌صورت غیرقانونی فرایند اسنپ‌بک را آغاز کردند.
باقری ادامه داد: زمستان سال گذشته هم در حالی که فرایند دیپلماسی از سوی ایران به‌طور مؤثر دنبال می‌شد، آن‌ها جنگ تحمیلی سوم را رقم زدند.
وی گفت: پس از تفاهمی که صورت گرفت نیز حتی اجازه ندادند این تفاهم حدود سه هفته به حیات خود ادامه دهد. از روز نخست، موارد نقض متعددی داشتند و سپس خودشان اعلام کردند که این توافق به‌اندازه کاغذی که روی آن نوشته شده است، ارزش ندارد.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرد: این حق جمهوری اسلامی ایران است که برای ورود به عرصه جدید دیپلماسی، به تعهدات کاغذی آمریکایی‌ها اکتفا نکند.
وی افزود: ما باید اقدامات عملی را از سوی آمریکایی‌ها مشاهده کنیم؛ اقداماتی که بسیار بدیهی است. هرگاه این اقدامات عملیاتی شود، زمینه و بستر گشایش جدید فراهم خواهد شد.
