پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، مدعی شده است که نیروی دریایی، نیروی هوایی، رهبری و زیرساخت دفاعی ایران نابود شدهاند. با این حال، به نوشته واشنگتنپست، نگرانی از احتمال حمله گسترده پهپادی ایران به پایگاه فرفورد، خروج محرمانه حدود ۱۲ بمبافکن دوربرد بیـ۱ را در پی داشته است.
این تحولات، پرسشی جدی درباره فاصله میان روایت رسمی کاخ سفید و محاسبات عملیاتی پنتاگون مطرح میکند: اگر توان نظامی ایران بهطور کامل از بین رفته، چرا حفاظت از تجهیزات راهبردی آمریکا همچنان مستلزم جابهجایی و تدابیر امنیتی ویژه است؟
جنگ نامتقارن؛ ابزار ایران برای تحمیل هزینه
واشنگتنپست تأکید میکند که برتری نظامی آمریکا و اسرائیل لزوماً به معنای حذف ظرفیت ایران برای پاسخگویی نیست. تهران حتی در شرایط نابرابری تسلیحاتی نیز میتواند با اتکا به ابزارهای نامتقارن، از جمله پهپادها، هزینههای عملیاتی و امنیتی طرف مقابل را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، مسئله صرفاً میزان خسارت واردشده به زیرساختهای نظامی ایران نیست؛ بلکه توان باقیمانده این کشور برای مختل کردن محاسبات نظامی رقیب نیز اهمیت دارد. جابهجایی بمبافکنهای آمریکایی، در صورت صحت ارزیابی واشنگتنپست درباره علت آن، نشان میدهد که احتمال تهدید علیه تجهیزات راهبردی همچنان در محاسبات امنیتی آمریکا لحاظ میشود.
تداوم توان ایران برای ضربهزدن
دنیل بایمن، استاد مطالعات امنیتی دانشگاه جرجتاون، با اشاره به تداوم درگیریها گفته است که انتظار برابری نظامی ایران با آمریکا و اسرائیل در یک جنگ متعارف واقعبینانه نبود؛ با این حال، ادامه توانایی ایران برای وارد کردن خسارت پس از ماهها جنگ، از نظر او قابل توجه است.
این ارزیابی، تفاوت میان برتری نظامی و دستیابی به اهداف جنگ را برجسته میکند. برتری در شمار و کیفیت تسلیحات، بهتنهایی تضمین نمیکند که طرف مقابل از توان پاسخگویی یا ایجاد اختلال در عملیات نظامی محروم شود.
از پایگاههای نظامی تا تدابیر امنیتی رئیسجمهور
واشنگتنپست در کنار ماجرای فرفورد، به نمونههای دیگری از نگرانیهای امنیتی آمریکا نیز اشاره کرده است؛ از جمله تدابیر حفاظتی مرتبط با تهدیدهای منتسب به ایران علیه دونالد ترامپ. با این حال، این موارد باید در چارچوب گزارشهای مربوط به ارزیابی تهدیدها بررسی شوند و بهتنهایی اثباتکننده منشأ یا میزان توان عملیاتی ایران نیستند.
مسئله اصلی؛ تفاوت میان تخریب توان نظامی و حذف تهدید
گزارش واشنگتنپست بار دیگر تفاوت میان وارد کردن خسارت گسترده به توان نظامی یک کشور و از بین بردن ظرفیت آن برای پاسخگویی را برجسته میکند. حتی اگر بخشهایی از توان متعارف ایران آسیب دیده باشد، باقی ماندن ابزارهای نامتقارن میتواند محاسبات امنیتی آمریکا را پیچیده کند.
در نتیجه، معیار سنجش نتیجه جنگ تنها به میزان خسارت واردشده به زیرساختهای نظامی محدود نمیشود؛ توان طرف مقابل برای ادامه مقاومت، تحمیل هزینه و اثرگذاری بر تصمیمهای عملیاتی دشمن نیز اهمیت دارد. خروج بمبافکنهای بیـ۱ از فرفورد، آنگونه که واشنگتنپست گزارش کرده، نمونهای از همین ملاحظه است؛ موضوعی که روایت رسمی آمریکا درباره تضعیف توان ایران را در کنار نگرانیهای عملیاتی همچنان مطرح میکند.