افزایش پروندههای مربوط به جاسوسی برای ایران در سرزمینهای اشغالی، طی سالهای اخیر به موضوعی جدی برای نهادهای امنیتی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
بر اساس گزارش سالانه شاباک که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، ۲۵ اسرائیلی و فرد خارجی مقیم این سرزمینها در سال ۲۰۲۵ به اتهام جاسوسی برای ایران تحت پیگرد قرار گرفتند و ۱۲۰ مورد تلاش یا عملیات جاسوسی مرتبط با ایران نیز خنثی شد. این نهاد همچنین اعلام کرده بود تلاشها برای جذب اسرائیلیها در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
انگیزه مالی؛ یکی از محورهای اصلی پروندهها
در بخشی از پروندههایی که از سوی نهادهای امنیتی رژیم صهیونیستی اعلام شده، انگیزه مالی بهعنوان یکی از عوامل اصلی ارتباط افراد با طرفهای ایرانی مطرح شده است.
در گزارش سالانه شاباک نیز آمده است که بیشتر اسرائیلیهای یهودی که در سال ۲۰۲۵ برای ایران جاسوسی کردهاند، با انگیزه مالی وارد این ارتباطات شدهاند.
در برخی پروندهها نیز مقامهای امنیتی اسرائیل از پرداخت پول در برابر انجام مأموریتهای اطلاعاتی خبر دادهاند. برای نمونه، شاباک و پلیس اسرائیل در پروندههای مختلفی مدعی شدهاند افراد متهم در ازای دریافت پول با طرفهای ایرانی ارتباط برقرار کردهاند.
رویترز نیز در ژوئیه ۲۰۲۵ گزارش داده بود که اسرائیل پس از افزایش نگرانیها درباره جذب شهروندانش از سوی ایران، یک کارزار عمومی با محور هشدار نسبت به «پول آسان و هزینه سنگین» به راه انداخته است.
فقط پول؛ یا مجموعهای از عوامل اجتماعی؟
گزارش مورد استناد این خبر، در کنار انگیزه مالی، از سرخوردگی سیاسی و عوامل روانی و اجتماعی نیز بهعنوان عوامل احتمالی در برخی پروندهها نام میبرد.
بر اساس این تحلیل، بخشی از افراد ممکن است به دلیل نارضایتی از سیاستهای دولت بنیامین نتانیاهو یا مخالفت با رویکردهای آن در جنگ غزه و مسائل منطقهای، آمادگی بیشتری برای برقراری ارتباط با طرفهای خارجی پیدا کرده باشند.
با این حال، این ادعا درباره انگیزه افراد را نمیتوان به همه پروندهها تعمیم داد. حتی در گزارشهای رسمی شاباک نیز پروندهها دارای زمینهها و انگیزههای متفاوتی هستند و در بسیاری از موارد، انگیزه مالی بهعنوان عامل اصلی مطرح شده است.
افزایش تلاشهای جذب در فضای مجازی
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در گزارشهای امنیتی اسرائیل، استفاده از شبکههای اجتماعی و بسترهای آنلاین برای برقراری ارتباط با افراد داخل سرزمینهای اشغالی است.
در پروندههای منتشرشده طی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، شاباک و پلیس اسرائیل از مواردی خبر دادهاند که افراد از طریق ارتباطات آنلاین با طرفهای ایرانی وارد همکاری شدهاند. در یکی از پروندههای منتشرشده در فوریه ۲۰۲۶ نیز دو شهروند اسرائیلی به اتهام ارتباط با عوامل اطلاعاتی ایران و دریافت مبالغی در کیف پولهای دیجیتال بازداشت شدند.
در پروندهای دیگر که شاباک در ژوئیه ۲۰۲۵ اعلام کرد، یک سرباز اسرائیلی به برقراری ارتباط با عوامل ایرانی و دریافت پول متهم شد.
نمونههایی که دستگاه امنیتی اسرائیل اعلام کرده است
شاباک طی سال ۲۰۲۵ چندین پرونده مرتبط با ارتباط شهروندان اسرائیلی با عوامل ایرانی را منتشر کرد.
در یکی از این موارد، دو شهروند اسرائیلی در ارتباط با انجام مأموریتهای اطلاعاتی برای ایران بازداشت شدند و مقامهای اسرائیلی انگیزه مالی را در پرونده آنها مطرح کردند.
در پروندهای دیگر نیز یک شهروند اسرائیلی در بئرشبع به اتهام برقراری ارتباط با عوامل ایرانی و پیشنهاد فروش اطلاعات بازداشت شد.
همچنین شاباک در نوامبر ۲۰۲۵ از بازداشت یک شهروند ۲۱ ساله اسرائیلی خبر داد که به گفته این نهاد با عوامل اطلاعاتی ایران ارتباط برقرار کرده و برای آنها مأموریتهایی انجام داده بود.
این پروندهها نشان میدهد موضوع صرفاً به افراد دارای سابقه امنیتی یا جایگاههای خاص محدود نشده و در میان گروههای مختلفی از شهروندان نیز پروندههایی تشکیل شده است.
روایت اسرائیل از تغییر الگوی تهدید
افزایش پروندههای جاسوسی باعث شده نهادهای امنیتی اسرائیل از تغییر در الگوی فعالیت اطلاعاتی ایران سخن بگویند.
شاباک اعلام کرده تعداد تلاشهای ایران برای جذب شهروندان اسرائیلی در سال ۲۰۲۵ بهشدت افزایش یافته و در همان سال ۱۲۰ مورد مرتبط با فعالیتهای جاسوسی ایران خنثی شده است.
در همین چارچوب، رسانههای اسرائیلی از افزایش استفاده از شهروندان عادی برای جمعآوری اطلاعات سخن گفتهاند؛ افرادی که لزوماً سابقه امنیتی یا دسترسی ویژهای ندارند.
این مسئله برای دستگاه امنیتی اسرائیل اهمیت دارد، زیرا گسترش چنین پروندههایی میتواند شناسایی شبکههای جذب را دشوارتر کند.
بحران اقتصادی و فشارهای اجتماعی
گزارش مورد استناد همچنین بحران اقتصادی و فشارهای اجتماعی را از عواملی میداند که ممکن است برخی افراد را در برابر پیشنهادهای مالی آسیبپذیر کند.
در این روایت، دریافت مبالغ نسبتاً محدود نیز در بعضی پروندهها بهعنوان انگیزهای برای پذیرش همکاری مطرح شده است.
با این حال، دادههای رسمی منتشرشده از سوی شاباک عمدتاً بر افزایش تلاشهای جذب و نقش انگیزه مالی در میان بسیاری از پروندهها تأکید دارند و درباره میزان تأثیر بحرانهای اجتماعی یا روانی، نمیتوان از این آمار بهتنهایی نتیجهگیری کلی کرد.
یک مسئله امنیتی فراتر از چند پرونده
مجموع پروندههای اعلامشده از سوی دستگاه امنیتی رژیم صهیونیستی نشان میدهد فعالیتهای منتسب به تلاش ایران برای جذب شهروندان اسرائیلی، به یکی از محورهای مهم امنیت داخلی این رژیم تبدیل شده است.
از نگاه مقامهای اسرائیلی، افزایش ۴۰۰ درصدی تلاشهای جذب در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل و ثبت ۱۲۰ مورد فعالیت جاسوسی خنثیشده، نشانه افزایش فشار اطلاعاتی ایران است.
در مقابل، تحلیلهای ارائهشده درباره انگیزه افراد، ترکیبی از عوامل مالی، سیاسی و اجتماعی را مطرح میکنند؛ هرچند وزن هر یک از این عوامل در پروندههای مختلف متفاوت است.
در نهایت، آنچه در آمار و پروندههای منتشرشده قابل مشاهده است، افزایش قابل توجه پروندههای ارتباط شهروندان اسرائیلی با طرفهای ایرانی در سالهای اخیر است؛ موضوعی که شاباک آن را یک تهدید رو به رشد امنیتی میداند و برای مقابله با آن، همزمان بر اقدامات قضایی و هشدارهای عمومی تمرکز کرده است.
