صفحه سیاست-انحلال بیستوپنجمین دوره کنست و تعیین پنجم آبان ۱۴۰۵ به عنوان زمان برگزاری انتخابات، رژیم صهیونیستی را وارد یکی از حساسترین مقاطع سیاسی سالهای اخیر کرده است. بنیامین نتانیاهو در حالی خود را برای یکی از دشوارترین رقابتهای انتخاباتی دوران سیاسیاش آماده میکند که همزمان با حفظ ائتلاف راستگرای حاکم، مهار انتخابات مقدماتی لیکود، شتاب بخشیدن به شهرکسازی و حتی برنامهریزی برای حفظ امتیازهای امنیتی خود و خانوادهاش در دوران پس از قدرت، تلاش میکند مسیر بقای سیاسی خود را هموار سازد.
ماراتن نتانیاهو برای حفظ قدرت
پایان بیستوپنجمین دوره کنست و ورود رژیم صهیونیستی به فضای انتخابات، رقابت سیاسی در سرزمینهای اشغالی را وارد مرحلهای تعیینکننده کرده است. در حالی که انتخابات بیستوششمین دوره کنست پنجم آبان برگزار خواهد شد، بنیامین نتانیاهو تلاش میکند آخرین فرصت سیاسی خود را برای حفظ قدرت به کار گیرد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که پیامدهای عملیات «طوفانالاقصی» در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ همچنان بر فضای سیاسی رژیم صهیونیستی سایه افکنده است. شکست امنیتی، ادامه جنگافروزی در منطقه، کاهش تابآوری داخلی، اعتراضهای گسترده علیه کابینه و اختلاف بر سر اصلاحات قضایی، بحران مشروعیت کابینه نتانیاهو را به یکی از عمیقترین بحرانهای تاریخ این رژیم تبدیل کرده است.
با آغاز شمارش معکوس برای انتخابات، نخستوزیر رژیم صهیونیستی راهبردی چندوجهی را در پیش گرفته است؛ راهبردی که هم حفظ ائتلاف راستگرا و افراطی را دنبال میکند، هم بر کنترل داخلی حزب لیکود متمرکز است. وی همچنین خواهان جلوگیری از ریزش آرای پایگاه سنتی خود است و هم تلاش دارد رأیدهندگان مردد را به سمت اردوگاه راست بازگرداند.
امتیازهای ویژه به حریدیها برای جلوگیری از فروپاشی ائتلاف
یکی از مهمترین اقدامات نتانیاهو در واپسین روزهای فعالیت کنست، تصویب مجموعهای از قوانین مورد مطالبه احزاب حریدی (ارتدوکس یهودی) بود که بقای ائتلاف حاکم تا حد زیادی به حمایت آنها وابسته است.
تصویب قانون پایه مطالعه تورات، توقف بازداشت حریدیهای فراری از سربازی، لغو اصلاحات مربوط به نظام «کوشروت» و اختصاص بودجههای جدید به مدارس (یشیوا) و نهادهای دینی، مهمترین امتیازهایی بود که کابینه برای حفظ متحدان دینی خود ارائه کرد.
این اقدامات اگرچه رضایت نسبی احزاب حریدی را جلب کرد، اما همزمان موجی از اعتراضهای سیاسی، نظامی و حقوقی را نیز در سرزمینهای اشغالی برانگیخت. فرماندهان ارتش رژیم صهیونیستی با اشاره به کمبود حدود ۱۲ هزار نیروی انسانی، توقف بازداشت سربازان فراری حریدی را تهدیدی برای ارتش دانستهاند. همچنین نهادهای حقوقی و احزاب مخالف، این قوانین را مغایر اصل برابری و نشانه ترجیح منافع ائتلاف حاکم بر *الزامات امنیتی توصیف کرده و برخی از آنها نیز خواستار ابطال این مصوبات در دیوان عالی شدهاند. این اقدامات اگرچه مانع از فروپاشی ائتلاف شد، اما موجی از مخالفتهای سیاسی و امنیتی را نیز به دنبال داشت.
مشروح تحولات داخلی کنست را در گزارشهای اختصاصی ایرنا با عنوان «ماراتن قانونگذاری در کنست؛ آخرین تلاش نتانیاهو برای نجات پایگاه رأی خود پیش از انتخابات» و «آیا باج به حریدیها، به پیروزی نتانیاهو در انتخابات آتی کمک خواهد کرد؟» بخوانید.
مهندسی حزب لیکود برای انتخابات
همزمان با حفظ ائتلاف، نتانیاهو تلاش میکند کنترل بیشتری بر حزب لیکود اعمال کند. گزارش رسانههای عبریزبان حاکی از آن است که نزدیکان نخستوزیر از برخی نمایندگان خواستهاند در برابر دریافت جایگاه تضمینشده در فهرست انتخاباتی، مانع برگزاری انتخابات درون حزبی لیکود شوند.
نتانیاهو همچنین خواهان آن است که اختیار تعیین بخشی از نامزدهای لیکود را شخصاً در اختیار داشته باشد که با مخالفت چهرههای باسابقه حزب مواجه شده و حتی به شکایت حقوقی برخی اعضا انجامیده است.
این تحولات نشان میدهد نخستوزیر رژیم صهیونیستی نگران کاهش محبوبیت لیکود و ظهور رقبای داخلی است و تلاش میکند پیش از انتخابات، ترکیب این حزب را به سود جریان نزدیک به خود بازآرایی کند.
در همین حال، نظرسنجیها نیز خبر خوشی برای نتانیاهو ندارند. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و رهبر حزب تازهتأسیس «یاشار»، در برخی نظرسنجیها از نتانیاهو در شاخص شایستگی برای نخستوزیری پیشی گرفته است. برخی برآوردها نیز حاکی از آن است که بلوک مخالف نتانیاهو، بدون همراهی احزاب حریدی نیز میتواند اکثریت لازم برای تشکیل کابینه را کسب کند.
شهرکسازی؛ برگ برنده انتخاباتی راست افراطی
در کنار تحرکات انتخاباتی، شتاب شهرکسازی نیز به یکی از مهمترین ابزارهای کابینه برای حفظ انسجام جریان راست افراطی تبدیل شده است. رسانههای اسرائیلی از تصویب محرمانه بودجهای حدود ۳۷۰ میلیون دلار برای توسعه شهرکهای صهیونیستنشین در کرانه باختری خبر دادند که با پیشنهاد بتصلئل اسموتریچ، وزیر دارایی افراطی، اختصاص یافته و صرف ساخت محلههای جدید، توسعه زیرساختها و گسترش شهرکهای موجود خواهد شد.
همزمان، کابینه امنیتی با ایجاد شهرک جدید «شانور» در شمال کرانه باختری موافقت کرد که بخشی از طرح ایجاد دهها شهرک جدید و تکمیل پیوستگی جغرافیایی شهرکهای صهیونیستنشین ارزیابی میشود.
در قدس اشغالی نیز ساخت حدود ۴۵۰ واحد مسکونی در محله فلسطینی «املیسون» به تصویب رسید که سازمانهای حقوق بشری اسرائیلی آن را بزرگترین پروژه شهرکسازی در قلب یک محله فلسطینی دانسته و نسبت به تغییر بافت جمعیتی و تشدید تنشها هشدار دادهاند.
کابینه نتانیاهو همچنین توسعه جادههای اختصاصی شهرکها، زیرساختهای امنیتی و ایجاد منطقه حائل جدید در دره اردن را دنبال میکند؛ و هدف آنها تثبیت اشغالگری و دشوارتر کردن تشکیل کشور مستقل فلسطین عنوان میشود.
برنامه نتانیاهو برای دوران پس از قدرت
یکی از بحثبرانگیزترین تحولات هفته گذشته، تلاش نتانیاهو برای تضمین تداوم حفاظت امنیتی از خانوادهاش حتی در صورت شکست در انتخابات و پایان نخستوزیری وی بود.
در همین راستا، کمیته وزیران در امور شاباک با استناد به ارزیابی سرویسهای اطلاعاتی، با گسترش حفاظت امنیتی از خانواده نخستوزیر موافقت کرد. بر اساس این تصمیم، سارا نتانیاهو تا زمانی که همسرش زنده است تحت حفاظت دائمی قرار خواهد داشت و دو فرزند وی، یائیر و آونر، نیز دستکم تا پنج سال پس از پایان نخستوزیری از حفاظت کامل شاباک و مانند شرایط کنونی برخوردار خواهند بود.
این تصمیم در حالی اتخاذ شد که چند روز پیش از آن، روزنامه «هاآرتص» از تلاش شخص نتانیاهو برای تصویب چنین طرحی خبر داده بود. هرچند بررسی اولیه آن به تعویق افتاد، اما تصویب نهایی نشان داد بخش عمده خواستههای نخستوزیر محقق شده است.
شاباک و موساد دلیل این تصمیم را «تهدید مادامالعمر» علیه نتانیاهو و خانوادهاش پس از جنگ غزه اعلام کردهاند، اما مخالفان معتقدند این اقدام بیش از آنکه امنیتی باشد، بخشی از برنامه نتانیاهو برای حفظ امتیازهای ویژه در دوران پس از قدرت است.
این تصمیم از نظر مالی نیز با انتقادهای گسترده مواجه شده است. رسانههای اسرائیلی هزینه حفاظت از خانواده نتانیاهو را سالانه میلیونها شِکِل برآورد کردهاند. بر اساس گزارشها، برای هر یک از اعضای خانواده چهار نیروی حفاظتی، خودروهای ویژه، رانندگان و تجهیزات امنیتی اختصاص خواهد یافت و مجموع هزینهها از یک میلیون دلار در سال فراتر میرود.
شوک تلآویو از مرگ لیندسی گراهام
در عرصه خارجی نیز مرگ «لیندسی گراهام»، سناتور جمهوریخواه آمریکا و یکی از نزدیکترین حامیان رژیم صهیونیستی، از مهمترین تحولات هفته بود.
گراهام طی سالهای گذشته یکی از مهمترین حامیان کمکهای نظامی آمریکا به رژیم صهیونیستی، توسعه سامانههای دفاعی، تشدید فشارها علیه ایران و حمایت از سیاستهای جنگطلبانه کابینه بنیامین نتانیاهو بود و از جایگاه ویژهای در حلقه نزدیکان دونالد ترامپ برخوردار بود.
تعویق سفر نتانیاهو به ایالات متحده و گمانهزنیها درباره سردی روابط واشنگتن و تلآویو
در پی این تحول، دفتر نخستوزیری رژیم صهیونیستی اعلام کرد نتانیاهو قصد دارد برای شرکت در مراسم یادبود گراهام به واشنگتن سفر کند و همزمان تلاشهایی برای ترتیب دادن دیدار وی با دونالد ترامپ آغاز شد. رسانههای اسرائیلی این دیدار را فرصتی برای رایزنی درباره ایران، غزه و تحولات منطقه ارزیابی کردند، اما کاخ سفید آن را تأیید نکرد و منابع آمریکایی نیز اعلام کردند که چنین دیداری در برنامه رئیسجمهور آمریکا قرار ندارد.
اندکی بعد، با اعلام تعویق مراسم یادبود گراهام، سفر نتانیاهو نیز لغو شد؛ اتفاقی که به گمانهزنیها درباره سردی روابط واشنگتن و تلآویو دامن زد. روزنامه اسرائیل هیوم در همین ارتباط مدعی شد ترامپ در شرایط کنونی تمایلی به دیدار با نتانیاهو ندارد و اختلافات دو طرف بر سر نحوه مواجهه با پرونده ایران، سطح هماهنگیهای سیاسی را کاهش داده است.
