احساس شهروندان نسبت به مسیر حرکت کشور، یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی سرمایه اجتماعی و میزان اعتماد به ساختارهای سیاسی محسوب میشود. بر اساس تازهترین نظرسنجی مؤسسه ایپسوس که با مشارکت بیش از ۲۵ هزار نفر در ۳۰ کشور جهان انجام شده، تنها ۴۱ درصد از پاسخدهندگان معتقدند کشورشان در مسیر درستی حرکت میکند، در حالی که ۵۹ درصد دیدگاهی خلاف این دارند.
این آمار نشان میدهد که در سطح جهانی، احساس نااطمینانی نسبت به آینده همچنان بر خوشبینی غلبه دارد؛ موضوعی که میتواند بر ثبات سیاسی، مشارکت اجتماعی و حتی روندهای اقتصادی کشورها تأثیرگذار باشد.
آسیا؛ الگوی جدید اعتماد عمومی
مهمترین پیام این نظرسنجی، برتری قابل توجه کشورهای آسیایی در شاخص اعتماد عمومی است. سنگاپور با ثبت ۸۶ درصد، بالاترین میزان رضایت شهروندان از مسیر حرکت کشور را در میان ۳۰ کشور مورد بررسی به دست آورده است. پس از آن، مالزی با ۷۴ درصد و هند با ۶۹ درصد قرار دارند.
تایلند، اندونزی و کرهجنوبی نیز در میان کشورهایی هستند که اکثریت شهروندان آنها آینده کشورشان را مثبت ارزیابی میکنند؛ موضوعی که بیانگر افزایش وزن آسیا در معادلات اقتصادی و سیاسی جهان است.
کارشناسان معتقدند رشد پایدار اقتصادی، سرمایهگذاری گسترده در فناوریهای نوین، توسعه صنایع دانشبنیان و حضور پررنگ در رقابت جهانی هوش مصنوعی، از مهمترین عوامل افزایش اعتماد عمومی در این منطقه محسوب میشود.
اقتصاد؛ مهمترین عامل شکلدهنده به امید اجتماعی
بررسی نتایج این نظرسنجی نشان میدهد رابطه مستقیمی میان عملکرد اقتصادی و میزان رضایت شهروندان وجود دارد.
در کرهجنوبی، توسعه صنایع نیمههادی و هوش مصنوعی و موفقیت شرکتهای بزرگ فناوری، چشمانداز اقتصادی کشور را تقویت کرده است. هند نیز با حفظ روند رشد اقتصادی و جذب سرمایهگذاری خارجی، همچنان یکی از اقتصادهای نوظهور موفق جهان به شمار میرود.
در مقابل، ژاپن با وجود جایگاه اقتصادی و فناوری خود، تنها به میانگین جهانی یعنی ۴۱ درصد رضایت رسیده است؛ موضوعی که از تأثیر چالشهایی مانند رشد اقتصادی کند، سالمندی جمعیت و رکود طولانیمدت بر افکار عمومی حکایت دارد.
اروپا؛ بحران اعتماد در قلب اقتصادهای توسعهیافته
برخلاف آسیا، بسیاری از کشورهای اروپایی با افت شدید اعتماد عمومی مواجه هستند.
فرانسه با تنها ۱۰ درصد رضایت، پایینترین جایگاه این نظرسنجی را به خود اختصاص داده است؛ آماری که نشان میدهد تنها یک نفر از هر ۱۰ شهروند فرانسوی معتقد است کشورش در مسیر درستی حرکت میکند.
بریتانیا نیز پس از سالها پیامدهای سیاسی و اقتصادی ناشی از برگزیت، تنها ۲۱ درصد رضایت عمومی را ثبت کرده است. آلمان، به عنوان بزرگترین اقتصاد اروپا، نیز با ۲۳ درصد در میان کشورهای انتهایی جدول قرار گرفته است.
رکود اقتصادی، کاهش تولید صنعتی، افزایش هزینههای زندگی، نگرانیهای اجتماعی و بیثباتی سیاسی از مهمترین عواملی هستند که به کاهش اعتماد عمومی در اروپا انجامیدهاند.
آمریکا و آمریکای لاتین؛ استمرار نگاه انتقادی
در ایالات متحده نیز تنها ۴۰ درصد از شهروندان معتقدند کشورشان در مسیر درستی حرکت میکند؛ موضوعی که نشاندهنده تداوم شکافهای سیاسی و اجتماعی در بزرگترین اقتصاد جهان است.
در آمریکای لاتین نیز وضعیت چندان مطلوب نیست. برزیل با ۳۴ درصد و مکزیک با ۳۶ درصد رضایت، همچنان با چالشهای اقتصادی و سیاسی دستوپنجه نرم میکنند.
پرو یکی از بدبینترین کشورهای جهان در این نظرسنجی است؛ جایی که تنها ۱۵ درصد از مردم به آینده کشور خود خوشبین هستند. تحلیلگران این وضعیت را نتیجه سالها بیثباتی سیاسی و تغییرات مکرر دولتها میدانند.
اعتماد عمومی؛ سرمایهای که با اقتصاد و ثبات سیاسی ساخته میشود
نتایج نظرسنجی ایپسوس نشان میدهد که اعتماد شهروندان به آینده، بیش از هر عامل دیگری با کیفیت حکمرانی، ثبات سیاسی و عملکرد اقتصادی گره خورده است. کشورهایی که توانستهاند رشد اقتصادی پایدار، توسعه فناوری و ثبات مدیریتی را حفظ کنند، از سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردارند؛ در مقابل، اقتصادهای گرفتار رکود، بحرانهای سیاسی و ناپایداری مدیریتی با کاهش اعتماد عمومی مواجه شدهاند.
این یافتهها بیانگر آن است که در رقابت امروز جهان، شاخصهای اقتصادی تنها معیار موفقیت کشورها نیستند؛ بلکه میزان امید و اعتماد شهروندان به آینده نیز به یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت ملی و کارآمدی نظامهای حکمرانی تبدیل شده است.
