کارشناسان حقوقی و مقامات پیشین دولت آمریکا بر این باورند که لفاظیهای تند دونالد ترامپ و دستیارانش علیه دیوان کیفری بینالمللی، فراتر از یک موضعگیری سیاسی ساده است. این حملات که با عباراتی چون «جایی پر از دیوانهها» همراه بوده، حکایت از ترس دولتمردان آمریکایی از پاسخگویی در مجامع بینالمللی بابت اتهامات ادعایی نظیر جنایات جنگی، نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت دارد.
دولت ترامپ در راستای سیاست «اول آمریکا»، تلاشهای گستردهای را برای تضعیف نهادهای بینالمللی آغاز کرده است؛ اقداماتی شامل قطع بودجه، خروج از معاهدات و تخریب سازوکارهای جهانی اجرای حقوق بشر. ناظران سیاسی این رویکرد را تلاشی برای مصونیتبخشی به حامیان داخلی و نیروهای نظامی آمریکا میدانند که با اتهامات سنگینی در حوزههای مختلف، از جمله وقایع جنگی، مواجه هستند.
در این گزارش آمده است که مقامات کاخ سفید، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، دیوان را به «جنگ علیه آمریکا» متهم کردهاند و مدعیاند اقدامات این نهاد میتواند نظامیان و نیروهای گشت مرزی آمریکا را که در حال «دفاع از کشور» هستند، هدف قرار دهد. این نگرانی در حالی مطرح میشود که پیشینه عملیاتهای نظامی آمریکا، از جمله حملات به قایقهای تجاری و نظامی در اقیانوس آرام و کارائیب، و همچنین سیاستهای اخراج مهاجران، انتقادات حقوق بشری بسیاری را برانگیخته است.
علاوه بر این، اشاره به موارد ادعایی در جنگ اخیر ایران، از جمله حمله به مدرسه شجره طیبه در میناب و نیز همراهی واشنگتن با سیاستهای اسرائیل در غزه که با اتهامات نسلکشی مواجه است، موضوع را برای دولت ترامپ حساستر کرده است. کارشناسان حقوقی تأکید میکنند که اگرچه صلاحیت دیوان برای شهروندان آمریکایی به دلیل عدم عضویت ایالات متحده محدود است، اما تضعیف نهادهای داخلی پاسخگویی، احتمال توسل کشورها به «صلاحیت جهانی» یا تحریمهای بینالمللی علیه مقامات آمریکایی را افزایش میدهد.
در نهایت، برخی تحلیلگران معتقدند کارزار تهاجمی دولت ترامپ علیه این نهاد بینالمللی، به جای تضعیف آن، توجه افکار عمومی و حقوقدانان جهان را بیش از پیش به جنایات ادعایی واشنگتن جلب کرده است. یک دادستان پیشین دیوان در گفتگو با پالتیکو، این هجمهها را تأییدی ناخواسته بر اهمیت و قدرت اثرگذاری حقوق بینالملل در معادلات جهانی دانسته است.
