پدرو سانچز روز جمعه، پس از نشست شورای اروپا در بروکسل، با اشاره به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ علیه ایران تأکید کرد کسانی که از ابتدا با این جنگ مخالفت کردند، هم از منظر حقوق بین‌الملل و حقوق بشر و هم از نظر پیامدهای اقتصادی، موضع درستی داشتند.
نخست‌وزیر اسپانیا در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما که صدای خود را علیه جنگ بلند کردیم و گفتیم نه به جنگ، حق داشتیم. می‌دانستیم که در نهایت مردم عادی باید هزینه آن را بپردازند.»
این اظهارات نشان می‌دهد که نگرانی از تبعات جنگ دیگر صرفاً به محافل سیاسی و دیپلماتیک محدود نیست و هزینه‌های اقتصادی در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای اصلی انتقاد از تداوم درگیری‌ها در اروپا است.
هزینه ۱۰۰ میلیارد یورویی جنگ؛ فشار بر اقتصاد و معیشت اروپایی‌ها
بر اساس اعلام سانچز، هزینه جنگ علیه ایران برای اروپایی‌ها تاکنون از ۱۰۰ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۱۲ میلیارد دلار، فراتر رفته است؛ رقمی که ابعاد اقتصادی درگیری‌ها و تأثیر آن بر زندگی روزمره شهروندان را برجسته می‌کند.
افزایش هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل، فشار بر فعالیت‌های اقتصادی و تشدید نگرانی‌ها درباره معیشت خانوارها از جمله پیامدهایی است که در شرایط بحران‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند اقتصاد کشورهای اروپایی را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، برای ارزیابی دقیق سهم جنگ در افزایش هزینه‌های اروپا، باید مبنای محاسبه رقم اعلام‌شده و تفکیک آن از سایر عوامل اقتصادی نیز مشخص شود.
نکته محوری در موضع سانچز، توزیع نابرابر هزینه‌های جنگ است؛ در شرایطی که تصمیم‌های نظامی در سطح دولت‌ها اتخاذ می‌شود، آثار اقتصادی آن می‌تواند به افزایش هزینه‌های زندگی، فشار بر کسب‌وکارها و کاهش قدرت خرید شهروندان منجر شود.
بسته حمایتی ۱۲ میلیارد یورویی اسپانیا برای کاهش فشار اقتصادی
نخست‌وزیر اسپانیا در ادامه با اشاره به اقدامات دولت خود برای مهار پیامدهای اقتصادی جنگ اعلام کرد پارلمان این کشور بسته حمایتی به ارزش بیش از ۱۲ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۳.۴ میلیارد دلار، را تصویب کرده است.
به گفته سانچز، این بسته با هدف حمایت از بخش‌های آسیب‌دیده اقتصاد و شهروندانی طراحی شده که از خودرو استفاده می‌کنند. این اقدام نشان می‌دهد دولت اسپانیا در کنار موضع‌گیری سیاسی علیه جنگ، به دنبال کاهش بخشی از فشارهای اقتصادی ناشی از آن بر خانوارها و فعالیت‌های اقتصادی است.
با این حال، اجرای بسته‌های حمایتی به‌تنهایی نمی‌تواند تمام آثار یک بحران گسترده را جبران کند؛ به‌ویژه اگر نااطمینانی در بازار انرژی و حمل‌ونقل ادامه پیدا کند و هزینه‌های تولید و مصرف همچنان تحت فشار باقی بماند.
اختلاف بر سر جنگ؛ شکاف میان تصمیم‌های سیاسی و هزینه‌های عمومی
موضع‌گیری سانچز را می‌توان در چارچوب اختلاف‌نظرهای اروپا درباره پیامدهای جنگ و نحوه مواجهه با بحران‌های منطقه‌ای ارزیابی کرد. برای دولت‌های اروپایی، مسئله فقط موضع‌گیری درباره یک درگیری نظامی نیست؛ بلکه چگونگی مدیریت تبعات اقتصادی، حفظ ثبات اجتماعی و جلوگیری از انتقال هزینه‌های بحران به شهروندان نیز اهمیت دارد.
از این منظر، هشدار نخست‌وزیر اسپانیا یک پرسش اساسی را پیش روی سیاست‌گذاران قرار می‌دهد: اگر هزینه‌های جنگ در نهایت به اقتصاد خانوارها و بودجه عمومی منتقل شود، مسئولیت پیامدهای تصمیم‌های نظامی چگونه باید ارزیابی شود؟
سانچز در پایان با تأکید بر ضرورت پایان دادن به بحران گفت: «آنچه اکنون اهمیت دارد، حل‌وفصل این فاجعه در سریع‌ترین زمان ممکن است.»
پیام اصلی اظهارات نخست‌وزیر اسپانیا روشن است: تداوم جنگ، علاوه بر پیامدهای انسانی و سیاسی، می‌تواند هزینه‌های اقتصادی سنگینی ایجاد کند؛ هزینه‌هایی که بخش مهمی از آن نه از سوی تصمیم‌گیران جنگ، بلکه از سوی شهروندان عادی پرداخت می‌شود.
