نارضایتی جوانان از شرایط موجود دیگر به فرانسه محدود نیست و کشورهای مختلف اروپایی نیز شاهد اعتراضات دانشآموزان و دانشجویان هستند. یک روزنامه اتریشی در گزارشی، اعتراضات اخیر فرانسه را بخشی از نارضایتی گستردهتری دانسته که در بسیاری از کشورهای اروپا ریشه دوانده است.
در فرانسه، اعتراضات دانشآموزی به درگیری میان معترضان و پلیس منجر شده است. با این حال، خواستههای معترضان تنها به افزایش تعداد معلمان یا بهبود امکانات مدارس محدود نمیشود. شعارهایی علیه امانوئل مکرون نیز در این تجمعات دیده شده است.
یک دانشجوی فرانسوی در ویدئویی در شبکههای اجتماعی از جوانان خواسته است برای تغییر شرایط بسیج شوند. در این فراخوان، دانشآموزان و دانشجویان از کشورهای مختلف به شرکت در اعتصاب ۲۰ نوامبر دعوت شدهاند؛ روزی که شماری از سازمانهای چپگرا برای اعتراض جوانان در نظر گرفتهاند.
افزایش هزینههای زندگی و مسکن، نگرانی از کاهش فرصتهای شغلی در پی گسترش هوش مصنوعی، بحرانهای ژئوپلیتیکی و تشدید تغییرات اقلیمی از جمله عواملی هستند که به نارضایتی جوانان دامن زدهاند. در کنار دانشآموزان و دانشجویان، گروههایی مانند معلمان، کارگران، آتشنشانان و والدین نیز به برخی اعتراضات پیوستهاند.
از بلژیک تا یونان؛ مشکلات مشترک مدارس اروپا
موج اعتراضات به بلژیک نیز رسیده است؛ کشوری که نظام آموزشی آن با مشکلات مشابهی روبهروست. گزارشها از درگیری میان دانشآموزان و پلیس در شماری از شهرهای این کشور حکایت دارند.
در یونان نیز کمبود امکانات آموزشی به یکی از محورهای نارضایتی تبدیل شده است. بر اساس یک نظرسنجی، شمار زیادی از نوجوانان ۱۵ ساله از کمبود امکاناتی مانند تهویه مطبوع، سیستم گرمایشی و روشنایی در مدارس شکایت دارند. وضعیت سرویسهای بهداشتی نیز در برخی مراکز آموزشی نامناسب گزارش شده است.
مشکلات در جزایر یونان شدیدتر است. کمبود معلم در برخی مدارس به اندازهای بوده که یک مدرسه در جزیره کیتیرا سال تحصیلی را بدون دبیران ریاضی، شیمی و اقتصاد آغاز کرده است. در عین حال، شماری از ویدئوهای منتشرشده در فضای مجازی درباره اعتراضات گسترده در یونان جعلی از آب درآمدهاند.
رومانی نیز سابقه اعتراض معلمان و دانشآموزان به شرایط آموزشی را دارد. در سال ۲۰۲۳، اعتراضات بر موضوعاتی مانند حقوق، حجم کار، شرایط شغلی، بورسیهها و سرمایهگذاری در آموزش متمرکز بود و معلمان در سال ۲۰۲۵ نیز بار دیگر اعتراض کردند.
اعتراضات جوانان با مطالبات متفاوت در کشورهای اروپایی
در آلمان، بخشی از جوانان طی ماههای اخیر علیه بازگشت خدمت سربازی اجباری و افزایش تسلیحات نظامی تظاهرات کردهاند. همچنین ابتکاری برای اعتصاب مدارس در این کشور، ویدئوی معترضان فرانسوی را بازنشر کرده است.
در صربستان، دانشآموزان و دانشجویان در اعتراض به فساد و عملکرد دولت الکساندر ووچیچ، رئیسجمهور این کشور، تجمع کردهاند و در برخی موارد با برخورد پلیس روبهرو شدهاند.
آلبانی نیز شاهد اعتراضات دانشجویی بوده است. این تجمعات که به درگیری با پلیس انجامید، موضوعاتی مانند سیاستهای آموزشی، آینده شغلی جوانان و یک پروژه ساختمانی در منطقهای حفاظتشده را در بر میگرفت؛ پروژهای که جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، در تأمین مالی آن نقش دارد.
در اتریش نیز دانشجویان در اعتراض به کاهش بودجه دانشگاهها تجمع کردهاند. اعتراض به ممنوعیت حجاب برای دختران زیر ۱۴ سال نیز به دیگر محورهای نارضایتی در این کشور تبدیل شده است.
آیا اروپا در آستانه شکلگیری جنبش جدید جوانان است؟
مجموع این تحولات نشان میدهد که نارضایتی از دولتها و شرایط اقتصادی و اجتماعی در میان نسل جوان اروپا افزایش یافته است. معترضان فرانسوی با انتقاد از نظام سرمایهداری غربی، ممکن است زمینهساز شکلگیری جنبشی فراتر از مرزهای ملی شوند؛ جنبشی که احتمال دارد بخشی از حمایت جریانهای سیاسی چپگرا را نیز به دست آورد.
با این حال، اعتراضات کشورهای مختلف همچنان دلایل متفاوتی دارند و میزان تمایل معترضان به استفاده از روشهای خشونتآمیز نیز یکسان نیست. بسیاری از این حرکتها از مشکلات و مطالبات داخلی هر کشور سرچشمه گرفتهاند.
اینکه اعتراضات فرانسه بتواند به همبستگی و هماهنگی گستردهتر میان جوانان اروپا منجر شود، هنوز روشن نیست. اعتصاب فراخواندهشده برای ۲۰ نوامبر میتواند نشانهای از میزان همراهی جوانان در کشورهای مختلف باشد.
در هر صورت، موج اعتراضات اخیر نشان میدهد نسلی که برای مدتها غیرسیاسی تصور میشد، اکنون با حضور در خیابانها و طرح مطالبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، نقش فعالتری در تحولات اروپا ایفا میکند.