مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، شامگاه دوشنبه در گفتوگو با شبکه سیبیاس مدعی شد که جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران ممکن است بهزودی به پایان برسد. او با اشاره به انتخابات آمریکا گفت: «من معتقدم که این موضوع خیلی زود، احتمالاً بلافاصله پس از انتخابات، حل خواهد شد. فکر میکنم ما به آن بسیار نزدیک هستیم.»
جانسون همچنین مدعی شد که ایران تحولات و مبارزات انتخاباتی آمریکا را زیر نظر دارد و پس از برگزاری انتخابات، روند حلوفصل این درگیری میتواند وارد مرحله تازهای شود.
انتخابات آمریکا؛ متغیری تعیینکننده در محاسبات جنگ؟
اظهارات رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، بیش از آنکه به معنای اعلام یک توافق قطعی باشد، نشاندهنده نقش محاسبات سیاسی داخلی آمریکا در ارزیابی آینده جنگ است. وقتی یک مقام ارشد آمریکایی پایان احتمالی درگیریها را به مقطع پس از انتخابات گره میزند، این پرسش مطرح میشود که آیا واشنگتن برای مدیریت هزینههای جنگ، بهدنبال تغییر در رویکرد سیاسی و دیپلماتیک خود است؟
جنگ، علاوه بر هزینههای نظامی، پیامدهای اقتصادی و سیاسی گستردهای برای دولت آمریکا دارد. فشار افکار عمومی، نگرانی از گسترش درگیریهای منطقهای و تأثیر تحولات نظامی بر بازار انرژی میتواند بر تصمیمگیری کاخ سفید و سایر نهادهای قدرت در آمریکا اثر بگذارد. با این حال، بدون شواهد بیشتر نمیتوان اظهارات جانسون را به معنای وجود توافقی پشت پرده یا تعیین زمان قطعی پایان جنگ دانست.
چرا پیشبینی جانسون به معنای پایان جنگ نیست؟
نکته مهم در سخنان جانسون، استفاده از عباراتی مانند «معتقدم» و «فکر میکنم» است؛ تعابیری که ماهیت پیشبینی و ارزیابی شخصی اظهارات او را نشان میدهد. او در این سخنان، جزئیاتی درباره چارچوب توافق احتمالی، شروط طرفین یا تضمینهای لازم برای پایان درگیریها ارائه نکرده است.
از سوی دیگر، پایان جنگ صرفاً به محاسبات انتخاباتی آمریکا وابسته نیست. هرگونه راهحل پایدار باید متضمن توجه به ملاحظات امنیتی و منافع جمهوری اسلامی ایران باشد. تجربه تنشهای گذشته نیز نشان داده است که اظهارات سیاسی و وعدههای دیپلماتیک، بهتنهایی برای اثبات تغییر در رفتار طرف مقابل کافی نیستند.
تهران چه زمانی به پایان جنگ نزدیک میشود؟
اگرچه جانسون مدعی است که حلوفصل جنگ به نقطهای نزدیک شده، ارزیابی واقعی این ادعا به تحولات میدانی، مواضع رسمی طرفین و نشانههای عملی پیشرفت در مسیر دیپلماسی بستگی دارد. تعیین زمان پایان جنگ بدون روشنشدن شروط توافق، تضمینهای اجرایی و نحوه جلوگیری از تکرار درگیریها، همچنان با ابهام همراه است.
در نهایت، سخنان رئیس مجلس نمایندگان آمریکا را باید نشانهای از امیدواری بخشی از ساختار سیاسی واشنگتن به حلوفصل جنگ در یک بازه زمانی مشخص دانست، نه اعلام رسمی پایان آن. آنچه سرنوشت این درگیری را تعیین میکند، نه صرفاً تقویم انتخاباتی آمریکا، بلکه نتیجه واقعی معادلات سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک و میزان توجه به مطالبات و منافع ایران خواهد بود.