شورای اتحادیه اروپا روز دوشنبه، ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، از موافقت وزیران امور خارجه کشورهای عضو با راهاندازی «مأموریت پشتیبانی اتحادیه اروپا در لبنان» خبر داد. این مأموریت در چارچوب سیاست مشترک امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تعریف شده و دوره اولیه فعالیت آن سه سال خواهد بود.
بر اساس تصمیم اتخاذشده، مأموریت جدید با هدف تقویت همکاریهای امنیتی با ارتش و نیروهای امنیت داخلی لبنان فعالیت میکند. با این حال، تصویب طرح به معنای آغاز فوری عملیات نیست و برنامهریزی برای استقرار مأموریت همچنان ادامه دارد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که این مأموریت از طریق ارائه مشاوره و کمک به نیروهای مسلح و امنیت داخلی لبنان، تقویت کنترل سرزمینی، امنیت مرزها و امنیت داخلی را دنبال خواهد کرد. او این تصمیم را گامی مهم در روابط امنیتی اتحادیه اروپا و لبنان دانست.
تمرکز مأموریت اروپا بر مرزها و توان نظامی لبنان
طبق بیانیه شورای اتحادیه اروپا، بخش نظامی مأموریت جدید بر آموزش و مشاوره به ارتش لبنان در حوزههایی مانند کنترل مرزهای زمینی، امنیت دریایی، فعالیتهای اطلاعاتی، شناسایی و نظارت، مقابله با قاچاق و هماهنگی عملیات نظامی متمرکز خواهد بود.
بخش غیرنظامی نیز در چارچوب همکاری با نیروهای امنیت داخلی لبنان فعالیت خواهد کرد. اتحادیه اروپا هدف از این اقدامات را کمک به تقویت حاکمیت ملی و ایجاد ثبات پایدار در این کشور اعلام کرده است.
با وجود تصویب این مأموریت، آغاز رسمی فعالیت آن به تکمیل برنامهریزی عملیاتی و اتخاذ تصمیم جداگانه درباره استقرار نیروها و شروع کار وابسته خواهد بود.
پایان مأموریت یونیفل در سال ۲۰۲۶
تصمیم اتحادیه اروپا در شرایطی اتخاذ شده که مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در لبنان، موسوم به یونیفل، به پایان دوره عملیاتی خود نزدیک میشود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در اوت ۲۰۲۵، مأموریت یونیفل را برای آخرین بار تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید کرد. بر اساس این تصمیم، پس از پایان مأموریت، روند کاهش نیروها و خروج تدریجی آنها حداکثر طی یک سال انجام خواهد شد.
یونیفل از سال ۱۹۷۸ در جنوب لبنان حضور دارد و از جمله وظایف آن، نظارت بر تحولات امنیتی و کمک به اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
آیا مأموریت اروپا جایگزین یونیفل خواهد شد؟
اتحادیه اروپا مأموریت تازه خود را جایگزین رسمی یونیفل معرفی نکرده است؛ با این حال، تصویب آن همزمان با برنامه خروج تدریجی نیروهای سازمان ملل، نشاندهنده تلاش این اتحادیه برای گسترش همکاریهای امنیتی با لبنان در دوره پیش رو است.
با پایان مأموریت عملیاتی یونیفل، مسئولیت تأمین امنیت جنوب لبنان بیش از گذشته بر عهده ارتش این کشور قرار خواهد گرفت. در این شرایط، میزان تأثیرگذاری مأموریت جدید اروپا به نحوه اجرای برنامهها، سطح همکاری با نهادهای لبنانی و تصمیمهای بعدی درباره استقرار آن بستگی خواهد داشت.