مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سخنرانی اخیر خود در آکروپولیس آتن مدعی شد که ارتش خشایارشا در سال ۴۸۰ پیش از میلاد وارد این شهر شده و معابد و زیارتگاه‌های آن را به آتش کشیده است. این اظهارات علاوه بر واکنش مقام‌های ایرانی، انتقادهایی را از سوی شماری از نویسندگان و روزنامه‌نگاران خارجی برانگیخت.
این سخنان در حالی مطرح شد که روایت روبیو از تاریخ ایران و یونان باستان، از سوی منتقدان به دلیل نادیده گرفتن برخی واقعیت‌های تاریخی و استفاده گزینشی از گذشته مورد پرسش قرار گرفته است.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، با انتقاد از این اظهارات گفت روبیو از مخالفان مذاکره در آمریکا است و اهداف خود را دنبال می‌کند. او همچنین سخنرانی‌نویس وزیر خارجه آمریکا را به دلیل ناآگاهی تاریخی مورد انتقاد قرار داد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که وقتی تاریخ به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به قدرت تبدیل شود، هدف از آن دیگر فهم گذشته نیست، بلکه تقدیس قدرت خواهد بود.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر انقلاب در امور بین‌الملل و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز به‌صورت جداگانه از ادعاهای مطرح‌شده انتقاد کردند.
انتقاد روزنامه‌نگاران و نویسندگان خارجی از روایت روبیو
اندرو راث، خبرنگار روزنامه گاردین، در یادداشتی درباره سخنرانی روبیو نوشت که وزیر خارجه آمریکا تاریخ را به‌صورت گزینشی روایت کرده و با ارجاع به گذشته، درصدد تبلیغ رویکرد «اول آمریکا» دونالد ترامپ بوده است.
جوزف لوکونته، نویسنده آمریکایی، نیز در نشریه نشنال ریویو با اشاره به روایت روبیو از تاریخ آتن، معتقد بود که او از پرداختن به سقوط این شهر در نتیجه غرور مفرط و حکومت استبدادی غفلت کرده است. به نوشته او، روایت وزیر خارجه آمریکا با خطاهای تاریخی و مفهومی همراه است و تصویری گمراه‌کننده و همسو با جریان «ماگا» از تاریخ ارائه می‌دهد.
ادوارد لوس، نویسنده فایننشال تایمز، نیز با لحنی کنایه‌آمیز، تنظیم سخنرانی روبیو را به هوش مصنوعی نسبت داد و گفت او بهتر بود برای یافتن ارجاعات تاریخی به کتاب «جمهوری» افلاطون مراجعه کند. از نگاه لوس، هدف این سخنرانی در آتن، توجیه شعار «ماگا» بوده است.
تردید درباره برداشت روبیو از دموکراسی آتن
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز بخش‌هایی از سخنرانی روبیو را از نظر تاریخی محل تردید دانست؛ از جمله ادعای او درباره پذیرش الگوی دموکراسی مستقیم آتن باستان از سوی بنیان‌گذاران ایالات متحده.
بر اساس این گزارش، بنیان‌گذاران آمریکا نسبت به دموکراسی مستقیم بدبین بودند و به همین دلیل، سازوکار مجمع گزینندگان یا الکترال کالج را برای تعدیل و مهار اراده عمومی در فرایند انتخاب رئیس‌جمهور ایجاد کردند.
منتقدان در مجموع معتقدند روایت روبیو از تاریخ آتن، تصویری گزینشی از گذشته ارائه می‌دهد. آتن پس از جنگ‌های ایران و یونان، با گسترش قدرت و نفوذ خود وارد درگیری‌های متعددی شد و سرانجام در دوره‌های مختلف تاریخی تحت سلطه قدرت‌هایی همچون مقدونی‌ها، رومی‌ها و ترک‌ها قرار گرفت.
