جنگ عربستان و یمن در شرایطی وارد مرحلهای تازه شده که دامنه درگیریها از جبهههای زمینی تعز و بابالمندب به عمق خاک عربستان کشیده شده و همزمان، پاکستان و ترکیه رسماً وارد چارچوب حمایت دفاعی از عربستان شدهاند.
در همین راستا، نشست اضطراری ائتلاف دفاعی مکه با حضور عربستان، پاکستان و ترکیه در ریاض برگزار شد و سه کشور بر اجرای تعهدات دفاع جمعی و فراهم کردن نیروها و توانمندیهای نظامی مورد توافق تأکید کردند. وزارت خارجه پاکستان نیز در بیانیه رسمی اعلام کرده است که روند اجرای عملی تعهدات دفاع جمعی و استقرار سریع نیروها و قابلیتهای مورد توافق آغاز خواهد شد.
پاکستان؛ تأیید رسمی حضور نیروها در عربستان
در تازهترین تحول، سخنگوی ارتش پاکستان حضور نیروهای این کشور در عربستان را تأیید کرده است. ژنرال احمد شریف چودری گفته نیروهای پاکستانی در عربستان حضور دارند و در «حوزهها و قابلیتهای متعدد» فعالیت میکنند.
این اظهارنظر پس از فعال شدن توافق دفاعی مکه میان عربستان، پاکستان و ترکیه مطرح شده است؛ توافقی که بر اساس آن حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، تهدیدی علیه سایر اعضا تلقی میشود.
با این حال، پاکستان تاکنون جزئیات کاملی درباره تعداد نیروها، مأموریت دقیق آنها و اینکه آیا نیروهای پاکستانی وارد عملیات مستقیم در یمن خواهند شد یا نه، اعلام نکرده است.
ترکیه؛ حمایت دفاعی و فنی از ریاض
ترکیه نیز حمایت خود از عربستان را وارد مرحله عملیاتی کرده است. رویترز به نقل از مقامهای مطلع گزارش داده که آنکارا در چارچوب توافق دفاعی مکه، حمایت فنی و دفاعی، تجهیزات نظامی، اطلاعات و سامانههای دفاع هوایی در اختیار عربستان قرار میدهد.
بر اساس این گزارش، همکاری ترکیه در شرایط فعلی بیشتر بر حوزههای دفاعی، اپراتورهای پهپادی و پشتیبانی لجستیکی متمرکز است و مشارکت کاملتر ترکیه منوط به طی مراحل قانونی توافق دفاعی در این کشور خواهد بود.
انصارالله هنوز واکنش رسمی به ورود پاکستان و ترکیه نشان نداده است
نکته مهم در تحلیل تحولات جدید این است که با وجود اعلام رسمی پاکستان درباره حضور نیروهایش در عربستان و گزارشهای رسمی و رسانهای درباره حمایت دفاعی ترکیه از ریاض، انصارالله یمن تاکنون واکنش رسمی مشخصی درباره این تحول و نحوه مواجهه با آن اعلام نکرده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ورود رسمی دو کشور به ترتیبات دفاعی عربستان میتواند دامنه مداخله بازیگران مستقیم و غیرمستقیم در جنگ یمن را افزایش دهد. در عین حال، هنوز مشخص نیست این حضور صرفاً در سطح دفاع از خاک عربستان باقی میماند یا در صورت تشدید جنگ، به حمایت عملیاتی از عملیات نیروهای سعودی و دولت یمن در داخل خاک یمن نیز گسترش پیدا میکند.
حملات سنگین انصارالله به فرودگاههای عربستان
در همین حال، انصارالله حملات موشکی و پهپادی خود علیه اهداف سعودی را افزایش داده است.
سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرده است که فرودگاه ملک خالد در ریاض با چند فروند پهپاد هدف قرار گرفته و این حمله موجب اختلال در تردد هوایی شده است.
وی همچنین از حمله به فرودگاه بینالمللی ابها و پایگاه هوایی خمیس مشیط با موشکهای بالستیک و پهپاد خبر داده و مدعی شده است که این حملات موجب اختلال در فعالیت فرودگاه ابها و وارد شدن خسارت به پایگاه خمیس مشیط شده است.
حمله به دو فرودگاه ریاض و ابها از سوی مقامهای سعودی تأیید شده و مقامهای عربستان از کشته شدن سه نفر و زخمی شدن ۳۶ نفر در این حملات خبر دادهاند.
هدف قرار گرفتن تجمعات نظامی سعودی
سریع همچنین اعلام کرده است که اردوگاههای الدغاغیر در جیزان، عاکفه در عسیر و الموسم در جیزان، محل تجمع نیروهای سعودی، با مجموعهای از موشکهای بالستیک و پهپادهای تهاجمی هدف قرار گرفتهاند.
به گفته سخنگوی نیروهای یمنی، این حملات دهها کشته و زخمی بر جای گذاشته و تعدادی از انبارهای تسلیحات نیز دچار آتشسوزی شدهاند.
۱۱ موشک علیه مواضع سعودی در بابالمندب
یحیی سریع در بخش دیگری از اظهارات خود اعلام کرده است نیروهای یمنی طی ۲۴ ساعت، ۱۱ موضع و محل استقرار نیروهای سعودی را در مناطق جنوبی بابالمندب، السقیّا، رأسالعاره و المضاربه با ۱۱ موشک بالستیک هدف قرار دادهاند.
او همچنین مدعی شده است یک یگان وابسته به تیپ سیزدهم عمالقه که در منطقه مستقر بوده، هدف یک موشک بالستیک قرار گرفته و بیش از ۳۰ کشته و زخمی بر جای گذاشته است.
نبرد زمینی در تعز
در جبهه زمینی نیز درگیریها ادامه دارد. یک منبع نظامی به خبرگزاری رسمی یمن اعلام کرده است که نیروهای یمنی کنترل شهرستان الصلو در استان تعز را به دست گرفتهاند و نیروهای مورد حمایت عربستان از این منطقه بیرون رانده شدهاند.
همزمان، نیروهای یمنی از دفع تلاش نیروهای مورد حمایت سعودی برای پیشروی در شرق الجوف خبر داده و مدعی وارد کردن تلفات و خسارت به تجهیزات نظامی آنها شدهاند.
این ادعاها در شرایطی مطرح میشود که نیروهای دولت یمن با حمایت عربستان در تلاش هستند مناطق راهبردی در غرب یمن، بهویژه مسیرهای منتهی به بابالمندب، را دوباره تحت کنترل خود درآورند. گزارشهای اخیر نیز از ادامه درگیری شدید در این محور حکایت دارد.
آیا دامنه جنگ گستردهتر میشود؟
محمد البخیتی، عضو ارشد دفتر انصارالله، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله زمینی به خاک عربستان گفته است که «همه گزینهها روی میز است.»
از سوی دیگر، بلومبرگ به نقل از منابع آگاه مدعی شده آمریکا از عربستان خواسته است نیروهای زمینی خود را وارد یمن نکند. در مقابل، گزارشهایی درباره احتمال استفاده از نیروهای سوری نیز منتشر شد که دمشق آن را تکذیب کرده است.
تحولات اخیر نشان میدهد جنگ یمن از یک تقابل دوجانبه فاصله گرفته و به عرصهای تبدیل شده که عربستان، پاکستان و ترکیه در یک سوی ترتیبات دفاعی جدید قرار گرفتهاند و انصارالله نیز همزمان حملات خود به فرودگاهها و اهداف نظامی سعودی را تشدید کرده است. اکنون نحوه واکنش انصارالله به حضور رسمیتر پاکستان و ترکیه میتواند یکی از متغیرهای مهم مرحله بعدی جنگ باشد.