ماجرا با مرگ یک زن جوان به نام «داریا اس.» آغاز شد؛ فردی که بر اساس گزارش رسانه‌های روسیه، متخصص آزمایشگاه مؤسسه تحقیقاتی مبارزه با طاعون در منطقه ایرکوتسک بوده است. این مرکز در زمینه عوامل بیماری‌زا و باکتری زنده طاعون فعالیت تحقیقاتی دارد.
این زن روز سه‌شنبه با علائم شدید ذات‌الریه در بیمارستان بستری شد و پس از وخامت وضعیت جسمانی و انتقال به دستگاه تنفس مصنوعی، روز پنجشنبه جان خود را از دست داد.
در پی این حادثه، بخش بستری یک بیمارستان منطقه‌ای در شهر شلخوف، در نزدیکی ایرکوتسک، قرنطینه شد؛ هرچند بخش درمانگاه سرپایی بیمارستان همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
گزارش‌های منتشرشده از تحت نظارت قرار گرفتن نزدیک به ۲۰۰ نفر از افرادی که با بیمار در تماس بوده‌اند، حکایت دارد. در یکی از این گزارش‌ها شمار افراد تحت نظارت ۱۹۷ نفر اعلام شده که حدود ۱۸۹ نفر از آنها در بیمارستان بستری و تحت نظر قرار گرفته‌اند.
با این حال، مقام‌های بهداشتی روسیه تاکنون ابتلای فرد جان‌باخته به طاعون ریوی را تأیید نکرده‌اند و علت بیماری او را «ذات‌الریه با علت ناشناخته» اعلام کرده‌اند.
روایت آزمایشگاهی درباره طاعون و واکنش ترامپ
درباره منشأ بیماری نیز روایت‌های مختلفی منتشر شده است. یک روایت، بیماری را به سفر این زن به تایلند مرتبط می‌کند، اما روایت دیگری که بیشتر مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته، به فعالیت او در مؤسسه تحقیقاتی مبارزه با طاعون مربوط است.
بر اساس این روایت تأییدنشده، هنگام آماده‌سازی نمونه‌ها، یک لوله آزمایش حاوی باکتری زنده طاعون در دست این متخصص شکسته و او پیش از مرگ این موضوع را برای کادر درمان بازگو کرده است.
با این حال، هیچ‌یک از این روایت‌ها به‌صورت مستقل راستی‌آزمایی نشده و نهادهای بهداشتی روسیه نیز ارتباط میان مرگ این پژوهشگر و طاعون ریوی را تأیید نکرده‌اند. مقام‌های بهداشتی روسیه اعلام کرده‌اند آزمایش‌های تکمیلی هیچ میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت حرفه‌ای او را نشان نداده است.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در واکنش به گزارش‌های مربوط به احتمال شیوع طاعون در سیبری گفت واشنگتن آماده کمک به روسیه است. ترامپ اعلام کرد آمریکا این موضوع را به‌طور جدی زیر نظر دارد و در صورت نیاز آماده ارائه حمایت خواهد بود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز پیش‌تر گفته بود این مسئله نیازمند تمرکز و نظارت است، اما آن را دلیلی برای نگرانی شدید نمی‌داند.
سازمان جهانی بهداشت نیز بر اساس اطلاعات غیررسمی دریافت‌شده، خطر این بیماری برای عموم مردم را پایین ارزیابی کرده است.
همزمان، مقام‌های روسیه اقدامات پیشگیرانه را ادامه داده‌اند. رویدادهای عمومی در ایرکوتسک لغو شده و افراد در تماس با بیمار جان‌باخته شناسایی و تحت نظارت پزشکی قرار گرفته‌اند. استاندار منطقه نیز اعلام کرده نتایج آزمایش افراد تحت نظر تاکنون منفی بوده است.
طاعون ریوی یکی از انواع بیماری طاعون است که عامل آن باکتری «یرسینیا پستیس» است و در صورت ابتلا می‌تواند علائمی مانند تب، سردرد، ضعف، تنگی نفس، درد قفسه سینه و سرفه ایجاد کند. این بیماری در صورت تشخیص و درمان مناسب با آنتی‌بیوتیک‌ها قابل درمان است.
در پی این حادثه، نهادهای بازرسی روسیه نیز پرونده‌ای کیفری درباره احتمال نقض مقررات ایمنی منجر به مرگ گشوده‌اند. آخرین مورد شناخته‌شده طاعون در روسیه، طبق آمار رسمی مورد اشاره در گزارش‌ها، به سال ۲۰۱۶ بازمی‌گردد که یک کودک ۱۰ ساله در جمهوری آلتای به این بیماری مبتلا شده بود.
