مرگ یک کارمند ۲۸ ساله در یک مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون در سیبری روسیه، پس از ابتلا به نوعی ذاتالریه با منشأ نامشخص، باعث شکلگیری نگرانیهایی درباره احتمال مواجهه با باکتری عامل طاعون شده است. با این حال، مقامهای بهداشتی روسیه تاکنون ابتلای این پژوهشگر به طاعون را تأیید نکردهاند و درباره علت دقیق این حادثه نیز اطلاعات قطعی منتشر نشده است.
این پژوهشگر در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون سیبری و خاور دور در شهر شلخوف، نزدیک ایرکوتسک، فعالیت میکرد. برخی گزارشهای محلی مدعی شدهاند که ممکن است حادثه پس از شکستن یک لوله آزمایش حاوی باکتری «Yersinia pestis» رخ داده باشد، اما این ادعا نیز تاکنون بهطور رسمی تأیید نشده است.
حدود ۲۰۰ نفر از افرادی که با فرد فوتشده در تماس بودهاند تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتهاند. آزمایش دو نفر از تماسها برای ویروس سرماخوردگی معمولی و دو نفر برای کووید-۱۹ مثبت گزارش شده و سایر آزمایشها منفی بوده است.
واکنش سازمان جهانی بهداشت و آمریکا
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که در حال تماس با مقامهای روسیه برای بررسی دقیق حادثه، شرایط آزمایشگاهی و نتایج آزمایشهاست. بر اساس اطلاعات غیررسمی موجود، خطر برای عموم مردم در حال حاضر پایین به نظر میرسد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز اعلام کرده است که واشنگتن این موضوع را از نزدیک زیر نظر دارد، اما در شرایط فعلی دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی نمیبیند. یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفته است که وضعیت با همکاری مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا و سایر نهادهای این کشور دنبال میشود.
هنوز ارتباط طاعون با مرگ پژوهشگر تأیید نشده است
محسن صادقی، فوق تخصص ریه، درباره این حادثه گفته است که برخی گزارشهای غیررسمی از شکستن یک لوله آزمایش و احتمال قرار گرفتن پژوهشگر در معرض یک عامل بیماریزا حکایت دارند، اما اطلاعات موجود هنوز برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
به گفته او، از یک سو برخی منابع مدعی انتقال عامل میکروبی طاعون از لوله شکستهشده هستند و از سوی دیگر گزارشهایی وجود دارد که بر اساس آن، از ترشحات بدن فرد فوتشده عامل میکروبی موردنظر جدا نشده است.
این متخصص همچنین تأکید کرده است که طاعون، بهویژه نوع ریوی آن، قابلیت انتقال از انسان به انسان دارد و در صورت تأخیر در تشخیص و درمان میتواند بیماری شدیدی ایجاد کند، اما برخلاف تصور عمومی، در صورت تشخیص بهموقع با آنتیبیوتیک مناسب قابل درمان است.
طاعون با کووید-۱۹ تفاوت دارد
طاعون در گذشته یکی از بیماریهای مهم و مرگبار در ایران و بسیاری از نقاط جهان بوده و در دورههایی موجب همهگیریهای گسترده شده است. با پیشرفت علم پزشکی، شناسایی عامل بیماری، بهبود شرایط بهداشتی و دسترسی به آنتیبیوتیکهای مؤثر، موارد انسانی این بیماری به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
طاعون از نظر نحوه انتقال، سرعت پیشرفت و درمان با کووید-۱۹ تفاوتهای اساسی دارد و نمیتوان این دو بیماری را از نظر احتمال ایجاد یک همهگیری مشابه دانست.
تجربه همهگیری کرونا نیز باعث شده حساسیت جامعه و نظام سلامت نسبت به بیماریهای عفونی جدید یا ناشناخته افزایش پیدا کند. با این حال، صرف مشاهده یک مورد مشکوک یا حتی یک حادثه احتمالی آزمایشگاهی به معنای آغاز یک همهگیری جدید نیست.
در مورد حادثه آزمایشگاه روسیه نیز تا زمان انتشار نتایج بررسیها و اطلاعات رسمی، نمیتوان درباره علت دقیق مرگ پژوهشگر یا ارتباط آن با طاعون با قطعیت اظهارنظر کرد.