حجتالاسلام منوچهر مهرویپور با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار کرد: نهم اسفند ۱۴۰۴ تحت شدیدترین حملات جبهه دشمن به سرکردگی آمریکا و اسرائیل قرار گرفتیم؛ جنگی که تنها به عرصه نظامی محدود نمانده و در قالبهای اعتقادی، فرهنگی، و امروز در حوزه اقتصادی و تحریمها و فشارهای معیشتی ادامه دارد.
وی افزود: در چنین شرایطی، دشمن تلاش میکند با استفاده از ابزار تحریم، تابآوری اقتصادی و اجتماعی مردم را کاهش دهد؛ بنابراین کشور به یک برنامه جامع برای «دفاع اقتصادی» نیاز دارد و تصمیمگیری در حوزه انرژی و سوخت نیز باید با همین نگاه و بر اساس دادههای دقیق، کارشناسی و قابل راستیآزمایی انجام شود.
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان با انتقاد از رویکرد افزایش قیمت بنزین تصریح کرد: در موضوع ناترازی بنزین، نباید سادهترین راهکار یعنی گرانسازی را بهعنوان نخستین گزینه انتخاب کرد. افزایش قیمت سوخت میتواند بهصورت زنجیرهای هزینه حملونقل، تولید، توزیع کالا و خدمات را افزایش دهد و در نهایت فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کند.
مهرویپور ادامه داد: ممکن است افزایش قیمت با هدف مدیریت مصرف مطرح شود، اما اگر پیش از آن زیرساختهای حملونقل عمومی، کیفیت خودروها، وضعیت سوخترسانی، قاچاق و الگوی سفر اصلاح نشده باشد، افزایش قیمت بهتنهایی مسئله را حل نمیکند و میتواند به یک شوک اقتصادی تبدیل شود.
وی تاکید کرد: شواهد و تجربیات گذشته نشان میدهد که سیاست شوکدرمانی و افزایش قیمت بنزین، راهکار پایداری برای کنترل مصرف سوخت نیست، بررسی روندها حاکی از آن است که پس از افزایش قیمتها، کاهش مصرف تنها در یک بازه زمانی بسیار محدود، در نهایت تا یک سال رخ میدهد، چراکه این افت مقطعی، بیشتر ناشی از سردرگمی اولیه افکار عمومی و بازار است و بهمحض بازگشت جامعه به شرایط عادی، سطح مصرف مجدد به ارقام پیشین بازمیگردد.
مهرویپور افزود: بهجای تحمیل شوکهای قیمتی، باید ریشه مصرف بالا را در بهرهوری و زیرساختها جستوجو کرد، از یک سو، نوسازی و اسقاط خودروهای فرسوده باید با جدیت پیگیری شود و از سوی دیگر، خودروسازان داخلی نظیر ایرانخودرو و سایپا ملزم شوند تا محصولاتی با استانداردهای بینالمللی، مصرف سوخت بهینه و تراز کیفی مناسب تولید و روانه بازار مصرف کنند.
وی درباره طرح اختصاص بنزین به کد ملی نیز گفت: طرفداران این طرح آن را با هدف تحقق عدالت مطرح میکنند، اما عدالت تنها به معنای یکسانسازی سهم افراد نیست؛ باید نیاز واقعی مردم، میزان دسترسی آنها به خودرو، حملونقل عمومی و سایر خدمات شهری و بینشهری در نظر گرفته شود
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان افزود: اگر فردی خودرو ندارد، عدالت این نیست که تنها سهمی از یارانه بنزین به او اختصاص پیدا کند، بلکه باید ابتدا او را خودرو دار شود. سیاستگذاری در حوزه سوخت باید در نهایت به بهبود کیفیت زندگی مردم منجر شود.
شفافیت در آمار مصرف سوخت؛ پیششرط تصمیمگیری
مهرویپور با تأکید بر ضرورت شفافیت در زنجیره سوخت گفت: پیش از هر تصمیمی باید مشخص شود بنزین تولیدشده در کشور دقیقاً چه مقدار است و در چه بخشهایی مصرف میشود و سهم قاچاق، مصرف دستگاههای دولتی و عمومی، خودروهای شخصی و سایر بخشها چقدر است.
وی ادامه داد: وقتی آمارهای متفاوتی درباره میزان مصرف سوخت مطرح میشود، امکان تصمیمسازی دقیق نیز کاهش پیدا میکند؛ بنابراین لازم است اطلاعات مربوط به تولید، واردات، توزیع و مصرف بنزین بهصورت شفاف و یکپارچه در اختیار سیاستگذاران قرار گیرد.
مقابله با قاچاق و استفاده از هوش مصنوعی
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان نخستین راهکار برای مدیریت مصرف سوخت را مبارزه جدی با قاچاق دانست و گفت: باید از مبدأ، مسیر انتقال سوخت تا مقصد و جایگاه مصرف تحت نظارت هوشمند قرار گیرد.
مهرویپور افزود: استفاده از هوش مصنوعی برای پایش تانکرهای حمل سوخت، تحلیل الگوی مصرف، شناسایی رفتارهای غیرعادی و همچنین مسدودسازی کارتها و پلاکهای هوشمند متخلف میتواند بخشی از ظرفیت فناوری برای کاهش قاچاق و هدررفت سوخت باشد.
وی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم بخش قابل توجهی از قاچاق و مصرف غیرواقعی را کنترل کنیم، پیش از آنکه به سراغ افزایش قیمت و فشار بر مصرفکننده برویم، میتوان بخشی از ناترازی را مدیریت کرد.
سیانجی و خودروهای فرسوده؛ ۲ حلقه مغفول مدیریت مصرف
مهرویپور با اشاره به ظرفیت CNG اظهار کرد: سهم گاز طبیعی فشرده در سیاست سوختی کشور باید از حاشیه به متن بیاید. بخشی از جایگاههای CNG غیرفعال یا کماستفاده هستند که میتوان با بازسازی و فعالسازی آنها، زمینه استفاده بیشتر از این سوخت را فراهم کرد.
وی افزود: تشویق مالکان خودروها به دوگانهسوز کردن خودروها، در کنار توسعه زیرساختهای مرتبط، میتواند به کاهش مصرف بنزین کمک کند و باید بهعنوان بخشی از سبد سیاستهای انرژی کشور مورد توجه قرار گیرد.
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان نوسازی ناوگان فرسوده را راهکار دیگر دانست و گفت: خودروهای فرسوده بهدلیل مصرف سوخت بالا، هزینه بیشتری به اقتصاد کشور تحمیل میکنند، بنابراین باید با سیاستهای تشویقی، تسهیلات و مشوقهای اقتصادی، زمینه خروج این خودروها فراهم شود، نه اینکه هزینه این اصلاحات مستقیم به مردم منتقل شود.
کاهش مصرف سوخت از خیابانها آغاز میشود
مهرویپور با بیان اینکه مسئله سوخت تنها یک موضوع پالایشگاهی نیست، تصریح کرد: معماری شهر، نحوه استقرار خدمات، فاصله محل کار و زندگی و کیفیت حملونقل عمومی همگی بر میزان مصرف سوخت اثرگذار هستند.
وی ادامه داد: یکی از اقداماتی که در مدیریت شهری اصفهان دنبال میشود، تجمیع برخی معاونتها و خدمات در یک پردیس است که میتواند تعداد سفرهای غیرضروری را کاهش دهد. هر سفری که بتوان با اصلاح نظام خدماتی یا استفاده از خدمات الکترونیک حذف کرد، به معنای کاهش مصرف سوخت و کاهش بار ترافیکی است.
توسعه حملونقل عمومی؛ نسخه پایدار کاهش مصرف بنزین
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان توسعه حملونقل عمومی را یکی از مهمترین راهکارهای کاهش مصرف سوخت دانست و گفت: اگر شهروندان دسترسی سریع، ایمن، ارزان و باکیفیت به حملونقل عمومی داشته باشند، بخشی از سفرهای خودرویی به شبکه عمومی منتقل خواهد شد.
مهرویپور افزود: در این میان، مترو ظرفیت قابل توجهی دارد و خط یک مترو اصفهان در مقاطعی رکورد جابهجایی ۱۲۰ هزار مسافر را ثبت کرده است و در صورت تأمین اعتبار و افزایش تعداد رامهای قطار، امکان افزایش ظرفیت جابهجایی وجود دارد و با تکمیل خطوط یک، دو و سه، ظرفیت شبکه مترو میتواند به حدود ۴۰۰ هزار جابهجایی روزانه برسد.
وی تصریح کرد: معنای این افزایش ظرفیت آن است که تعداد بیشتری از شهروندان به جای استفاده از خودرو شخصی، سفر خود را با مترو انجام دهند؛ در نتیجه هم ترافیک کاهش پیدا میکند و هم مصرف بنزین پایین میآید.
قطار سریعالسیر تهران ـ اصفهان؛ حلقهای برای کاهش سفر جادهای
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به ضرورت توسعه حملونقل ریلی کشور گفت: در کنار حملونقل عمومی درونشهری، تکمیل طرحهای ریلی بینشهری نیز اهمیت دارد. قطار سریعالسیر تهران ـ اصفهان یکی از طرحهایی است که تکمیل آن میتواند در کاهش بخشی از سفرهای جادهای و افزایش بهرهوری حملونقل نقش داشته باشد.
مهرویپور ادامه داد: این پروژه سالهاست مطرح است و تأمین اعتبار و تکمیل آن میتواند ظرفیت قابل توجهی برای جابهجایی مسافر ایجاد کند؛ بنابراین لازم است پروژههای ریلی با نگاه بلندمدت و بهعنوان بخشی از زنجیره حملونقل کشور دنبال شوند.
همه تقصیر ناترازی را متوجه مردم نکنیم
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه به مسئله مصرف سوخت گفت: در تحلیل ناترازی بنزین نباید تمام مسئله را به رفتار مردم تقلیل داد؛ بخشی از موضوع به کیفیت خودروها، خودروهای فرسوده، زیرساخت حملونقل عمومی، الگوی توسعه شهری، قاچاق و نحوه مدیریت زنجیره تولید و توزیع سوخت بازمیگردد.
عضو شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان کرد: با توجه به تعداد خودروهای موجود در کشور و میزان پیمایش آنها، لازم است آمارهای اعلامشده درباره مصرف روزانه سوخت با دادههای واقعی تطبیق داده شود و اختلاف میان برآوردها و آمارهای رسمی، پیش از هرگونه تصمیم قیمتی مورد بررسی قرار گیرد.
مهرویپور تأکید کرد: دولت به جای آنکه نخستین راهکار را افزایش قیمت بنزین قرار دهد، باید مجموعهای از اقدامات همزمان شامل افزایش بهرهوری پالایشگاهها، کنترل قاچاق، نوسازی خودروهای فرسوده، توسعه CNG، گسترش حملونقل عمومی و ریلی، اصلاح الگوی سفر و استفاده از فناوریهای هوشمند را دنبال کند؛ چراکه مدیریت ناترازی انرژی یک مسئله چندبعدی است و با یک تصمیم قیمتی بهتنهایی حل نخواهد شد.