انتشار خبرهایی درباره سهمیهبندی نان در روزهای پایانی آبانماه، نگرانیهایی را درباره تغییر میزان سهمیه خانوارها و افزایش قیمت این کالای اساسی ایجاد کرد. این اخبار ابتدا در ارتباط با استانهای زنجان و خوزستان مطرح شد و پس از انتشار ویدئوهایی در فضای مجازی، واکنشهای مختلفی از سوی مسئولان به دنبال داشت.
با وجود این حواشی، توضیحات مسئولان نشان میدهد محدودیتهای جدید به معنای کاهش سهمیه نان خانوارها نیست و هدف اصلی آن، مقابله با خریدهای غیرمتعارف و استفاده از آرد یارانهای در مصارف تجاری است.
سهمیه نان خانوارها تغییر نکرده است
بر اساس توضیحات ارائهشده از سوی مسئولان، خانوارها همچنان میتوانند نان مورد نیاز خود را مطابق روال گذشته و با نرخ یارانهای تهیه کنند. محدودیت جدید متوجه افرادی است که میزان خرید آنها به شکل قابلتوجهی از الگوی مصرف معمول فراتر میرود.
مرتضی زمانیان، معاون وزیر اقتصاد، در توضیح این موضوع اعلام کرده است که محدودیتها شامل افرادی میشود که مصرف آنها بهطور غیرمتعارف بالاست. او با اشاره به یارانهای بودن نان تأکید کرده است که استفاده از سهمیه مصرف شخصی برای مصارف تجاری میتواند مصداق قاچاق باشد.
همچنین رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف تهران، محدودیت خرید را متوجه برخی کسبوکارها از جمله کبابیها، کلهپزیها و رستورانهایی دانسته است که از آرد و نان در فعالیت اقتصادی خود استفاده میکنند.
طرح مقابله با خرید غیرمتعارف نان در هفت استان
حسین ظفری، سخنگوی شورای آرد و نان، از آغاز اجرای طرح مقابله با خرید غیرمتعارف نان در هفت استان کشور خبر داده است.
او با اشاره به آمار خرید نان اعلام کرده که طی یک ماه گذشته، حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار کد ملی در کشور خرید غیرمتعارف داشتهاند. به گفته ظفری، میزان مصرف آرد برخی افراد در یک ماه به حدود هزار کیلوگرم میرسد و در مواردی نیز خرید نان با استفاده از چند کارت بانکی انجام شده است.
بر اساس توضیحات این مقام مسئول، در صورت تشخیص خرید غیرمتعارف، قیمت نان برای این افراد بهصورت تمامشده محاسبه میشود؛ اما سهمیه یارانهای سایر خانوارها بدون تغییر باقی میماند.
قیمت نان برای خریدهای مازاد چگونه محاسبه میشود؟
در روزهای گذشته، ارقامی درباره قیمت نان در صورت عبور از سقف خرید یارانهای منتشر شد. در برخی خبرها از مبلغ ۱۲ هزار و ۶۵۰ تومان برای خرید بیشتر از میزان تعیینشده نام برده شده است؛ با این حال، جزئیات قطعی و سراسری درباره سقف خرید و شیوه محاسبه قیمت مازاد بهطور کامل اعلام نشده است.
یکی از ابهامهای باقیمانده، نحوه تشخیص خرید غیرمتعارف و میزان مصرف مجاز برای گروههای مختلف است. همچنین هنوز جزئیات روش اعتراض کسبوکارهایی که به دلیل ماهیت فعالیت خود مصرف بالایی دارند، بهروشنی مشخص نشده است.
آیا سهمیه نان مردم کاهش پیدا میکند؟
آنچه از اظهارات مسئولان برمیآید، این است که طرح جدید با هدف کنترل مصرف غیرمتعارف و جلوگیری از انحراف آرد یارانهای اجرا میشود و به معنای تغییر سهمیه عادی خانوارها نیست.
با این حال، تا زمان اعلام جزئیات دقیق درباره سقف خرید، نحوه شناسایی افراد مشمول و سازوکار رسیدگی به اعتراضها، برخی پرسشها درباره شیوه اجرای این طرح همچنان بیپاسخ باقی مانده است.